KUTADGU BİLİG’DE DEVLET YÖNETİMİ

Türk-İslâm kültür ve fikir hayatının önemli eserlerinden biri olan Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacib tarafından insana iki dünyada da mutlu olmasının yollarını göstermek amacıyla yazılmıştır. Kültürümüzün mihenk taşlarını oluşturan eserlerden biri olan Kutadgu Bilig, hükümdar ve idarecilere verdiği öğütler itibariyle bir nasihatname, ülkenin yönetimi ile ilgili tespitleri açısından bir siyasetname kitabıdır. Eser, iyi bir devlet yönetimi ve yönetici nasıl olmalı sorusuna yanıt aramıştır. Yusuf Has Hacib eserinde dönemin siyasal, sosyal, ekonomik konuları ile ilgili önemli bilgiler vermiştir. Karahanlılar döneminde yazılmış olan bu eserde Yusuf Has Hacib, devleti ve halkı Allah tarafından kendisine verilen bir emanet olarak gören hükümdarın görevini yerine getirirken adalet, liyakat, şefkat, merhamet, sadakat, cömertlik, istişare gibi konulara dikkat etmesini tavsiye etmiştir. Biz de çalışmamızda Kutadgu Bilig’i referans alarak Türk devlet düşüncesinin temel öğelerini (kut, hâkimiyet, devlet=il, istiklâl), hükümdar (bey) da olması gereken özellikleri, devlet görevlilerinin sahip olması gereken vasıfları, beyin halka karşı sorumluluklarını, ideal devlet yönetiminin nasıl olması gerektiğini anlatan bir çalışma yaptık.

Kutadgu Bilig is one of the important works of the Turkish-Islamic Cultural and Ideological life, was written by Yusuf Has Hacib to show the ways of happiness in both worlds. Kutadgu Bilig is one of the Works that constitute the milestones of our culture, and is a book of advice because it gives advice to the rulers and administrators, and also a book of politics because it determines the issues on the administration of the country. It searched for an answer to the question how good the state management and executives should be. Yusuf Has Hacib gave important information on political, social and economic issues of those times in his work. In this work, which was written during the Karahanlılar Era, Yusuf Has Hacibadvised the rulers to pay attention to issues such as justice, qualifications, affection, mercy, loyalty, generosity, and consultation while ruling over the state and the people, which is an entrusted duty to them given by Allah. In our study, we examined and determined the properties that must be owned by a ruler, the basic elements of the Turkic State idea (happiness, dominance, state-province, independence), the characteristics that must exist in a state officer, the responsibilities of the rulers towards the people, and how a ruler must govern the state in an ideal manner by taking
the Kutadgu Bilig as the reference.