ENERJEOPOLİTİK MÜDAHALELER VE AFRİKA’DAKİ İÇ SAVAŞLAR: NİJERYA, ANGOLA VE SUDAN ÖRNEKLERİ
Öz
Bu çalışmada enerji kaynakları ile iç savaşların ilişkisine dair teorik bir perspektif
sunulmakta ve Afrika’da uluslararası enerjeopolitik rekabetten etkilenen örnek iç
savaşlar incelenmektedir. İç savaş-enerjeopolitik müdahale ilişkisi, dönemsel olarak
üç rekabet kalıbı içerisinde açıklanabilir: Birincisi, dekolonizasyon döneminde Afrika
üzerindeki nüfuzlarını devam ettirmeye çalışan İngiltere ile Fransa arasındaki rekabet;
ikincisi, Soğuk Savaş atmosferinde küresel nüfuz sahalarını genişletmeye çalışan
Amerika Birleşik Devletleri ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği arasındaki rekabet;
üçüncüsü ise Soğuk Savaş sonrası dönemde Amerika Birleşik Devletleri ile
Çin Halk Cumhuriyeti arasında yavaş yavaş gün yüzüne çıkmaya başlayan rekabettir.
Büyük Güçler’in enerji kaynakları bakımından zengin olan bölgelerdeki iç savaşlara
müdahil olması, hem kendi enerji arz güvenliklerini sağlama hem de rakip güçlerin
hayat damarlarını tıkama stratejisi bağlamında değerlendirilebilir.
sunulmakta ve Afrika’da uluslararası enerjeopolitik rekabetten etkilenen örnek iç
savaşlar incelenmektedir. İç savaş-enerjeopolitik müdahale ilişkisi, dönemsel olarak
üç rekabet kalıbı içerisinde açıklanabilir: Birincisi, dekolonizasyon döneminde Afrika
üzerindeki nüfuzlarını devam ettirmeye çalışan İngiltere ile Fransa arasındaki rekabet;
ikincisi, Soğuk Savaş atmosferinde küresel nüfuz sahalarını genişletmeye çalışan
Amerika Birleşik Devletleri ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği arasındaki rekabet;
üçüncüsü ise Soğuk Savaş sonrası dönemde Amerika Birleşik Devletleri ile
Çin Halk Cumhuriyeti arasında yavaş yavaş gün yüzüne çıkmaya başlayan rekabettir.
Büyük Güçler’in enerji kaynakları bakımından zengin olan bölgelerdeki iç savaşlara
müdahil olması, hem kendi enerji arz güvenliklerini sağlama hem de rakip güçlerin
hayat damarlarını tıkama stratejisi bağlamında değerlendirilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aissaoui, A. (2001). Algeria: The Political Economy of Oil and Gas. Oxford University Press.