ÖRGÜTSEL PRAETORYANİZM: KAVRAMSAL TEMELLERİN ARKEOLOJİSİ

Praetoryanizm kavramı, tarihsel olarak muhafızların himayelerindeki kişileri, koşulsuz koruma ve kollama ilişkisinden türetilmiştir. Praetoryanizm bir devlet, örgüt veya kişinin eylem ve davranışlarının, onun yararı ve çıkarları için, kontrol edilmesidir. Praetoryanist davranış biçimleri genellikle bireysel özgürlük ve otoriter sosyal denetim arasında değişmektedir. Praetoryanizm bağlamında, bir eylem (1) bir kişinin özgürlüğünü sınırlandırmalı, (2) kişinin rızası olmadan gerçekleştirilmeli ve (3) kişinin mutlak yararına veya karşılıklı faydayı gözetecek bir niyetle gerçekleştirilmelidir. Praetoryanizm kavramı, batı kültüründe aşağılayıcı ve olumsuz bir anlamda kullanılırken, doğu kültürlerinde yarar, fayda ve olumsuz durumlara karşı korunma anlamında kullanılagelmiştir. Praetoryanizm ayrıca gönüllü bir bağımlılığı da beraberinde getirmektedir. Örgütsel bağlamda, Praetoryanizm, yöneticiler ve çalışanlar arasında katı ve sert ilişki yapılanmalarından ziyade, daha esnek yönetim sistemleri kurmanın ve çalışma ortamını yaşanabilir kılmanın bir aracıdır. Praetoryanist yönetim yaklaşımına sahip olan örgütlerde, yöneticiler, çalışanlarının haklarını kollamakta ve çalışanları adına yararlı olduğunu düşündükleri kararlar almaktadırlar. Tarihsel olarak, farklı kullanımları ve yönelimleri olan Praetoryanizm kavramı, çok çeşitli türlere ve alt boyutlara ayrılmaktadır. Bu araştırma, Praetoryanizm kavramını ele alan kavramsal bir inceleme olarak tasarlanmıştır. Ayrıca çalışmada yönetim ve Praetoryanizm ilişkisi de çözümlenmiştir. Çalışmanın yönetim bilimleri alanında yapılacak kuramsal ve uygulamalı çalışmalara yol göstereceği umulmaktadır.

The concept of preatorianism has historically been derived from the relations of the persons under guardianship, unconditional protection. Preatorianism is the control of the actions and behaviors of a state, organization or person for his or her own good and interests. The forms of preatorianism behavior generally alternate between individual liberty and authoritative social control. In the context of preatorianism, an action should (1) limit a subject’s freedom, (2) be performed without the subject’s consent, and (3) be performed with an absolute beneficial or mutual intent. The concept of preatorianism has all been used as a pejorative and negative meaning in western culture while in eastern culture, it has been used as a profitability, beneficence, protection against harmful situations. Preatorianism also implies a voluntary dependency. In the organizational context, preatorianism is developed to humanize the workplace as well as establish more flexible management systems instead of rigid and contractual relationships between managers and workers. In organizations that have a preatoryanist management approach, managers take decisions that they consider to be beneficial to their employees and to protect their employees' rights. Historically, the concept of preatorianism, which has different uses and orientations, is divided into a wide variety of types and sub-dimensions. This research is designed as a conceptual review which deals with the concept of preatorianism. In this context, the origin, historical development and dimensions of the concept are discussed in detail. In addition, the relationship between management and preatorianism has been resolved in this study and the basis of the preatorianistic leadership approach have been formulated. It is hoped that this study will lead to theoretical and practical work to be done in the literature of management sciences.