Araştırma Makalesi

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda Üst Düzey Düşünme Becerileri*

Cilt: 9 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda Üst Düzey Düşünme Becerileri*

Öz

Bilim ve onun şekillendirdiği yaşam biçimi kendine sunulanı olduğu gibi kabul eden değil; sorgulayan, araştıran, eleştiren, yenilikçi bakış açısına sahip, pratik çözümler ve alternatifler geliştiren insan modelini gerekli ve değerli kılmaktadır. Türk eğitim sisteminin en önemli hedeflerinden birisi öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerinin geliştirilmesidir ve Türkçe dersinin bu açıdan oldukça önemli bir yeri vardır. Bu araştırmanın amacı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nın üst düzey düşünme becerileri açısından incelenmesi ve bu bağlamda değerlendirilmesidir. Doküman analizi yöntemi uygulanan araştırma verileri betimsel analiz tekniğiyle incelenmiştir. Program üst düzey düşünme becerilerini oluşturan karar verme, problem çözme ve eleştirel düşünme becerileri açısından incelenmiştir. Buna göre araştırma sonunda Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 TDÖP’de her sınıf düzeyinde alan becerilerinde soran, sorgulayan, düşünen, eleştiren, tartışan, tarafsız bir yaklaşım sergileyerek bildiklerini ve düşüncelerini ifade eden bireylerin yetiştirilmesi için üst düzey düşünme becerilerinin gelişimine yer verildiği, bunların içerisinde en fazla öğrenme çıktısının karar verme becerisinde olduğu, dil becerilerindeki dağılımı açısından da en fazla yazma becerisinde bulunduğu belirlenmiştir. Araştırmada ulaşılan sonuçlardan hareketle çeşitli öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Maarif modeli, Türkçe dersi öğretim programı, üst düzey düşünme becerileri, karar verme, eleştirel düşünme, problem çözme

Kaynakça

  1. Arı, G. (2017). Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndaki (ortaokul) okuma kazanımlarının değerlendirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(4), 685-703.
  2. Aydın, N. & Yılmaz, A. (2010). Yapılandırıcı yaklaşımın öğrencilerin üst düzey bilişsel becerilerine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39, 57-68.
  3. Bayram, B. & Baki, Y. (2014). Ortaokul 6. sınıf Türkçe dersi öğretmen kılavuz kitabının çoklu zekâ kuramı açısından değerlendirilmesi. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, 9, 113-147.
  4. Bayrak Özmutlu, E. & Kanık Uysal, P. (2021). Türkçe ders kitaplarında yer alan etkinliklerin düşünme becerileri açısından incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 52, 518-543.
  5. Benzer, A. (2019). Türkçe ders kitaplarının PISA okuma yeterlik düzeyleri ile imtihanı. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 7(2), 96-109.
  6. Bozer Özsaraç, E. N. (2019). Ortaokul 6. Sınıf Türkçe dersinde Sokratik sorgulama yöntemi uygulamasının üst düzey düşünme becerilerine etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  7. Bozkurt, B. Ü., Uzun, G. L. & Lee, Y. (2015). Korece ve Türkçe ders kitaplarındaki metin sonu sorularının karşılaştırılması: PISA 2009 sonuçlarına dönük bir tartışma. International Journal of Language Academy, 3(9), 295-313.
  8. Certel, Z., Çatıkkaş, F. & Yalçınkaya, M. (2011). Beden eğitimi öğretmen adaylarının duygusal zekâ ile eleştirel düşünme eğilimlerinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi, 13(1), 74-81.
  9. Costa, A. L. (2006). Five themes in a thought-full curriculum. Thinking Skills and Creativity, 1, 62–66.
  10. Dağlıoğlu, H. E. & Çakır, F. (2010). Erken çocukluk döneminde düşünme becerilerinden planlama ve derin düşünmenin geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim, 32(144), 28-35.

Kaynak Göster

APA
Kara Özkan, N. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda Üst Düzey Düşünme Becerileri*. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 68-89. https://doi.org/10.48066/kusob.1611586
AMA
1.Kara Özkan N. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda Üst Düzey Düşünme Becerileri*. Social Sciences: Theory & Practice. 2025;9(1):68-89. doi:10.48066/kusob.1611586
Chicago
Kara Özkan, Neşe. 2025. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda Üst Düzey Düşünme Becerileri*”. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi 9 (1): 68-89. https://doi.org/10.48066/kusob.1611586.
EndNote
Kara Özkan N (01 Haziran 2025) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda Üst Düzey Düşünme Becerileri*. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi 9 1 68–89.
IEEE
[1]N. Kara Özkan, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda Üst Düzey Düşünme Becerileri*”, Social Sciences: Theory & Practice, c. 9, sy 1, ss. 68–89, Haz. 2025, doi: 10.48066/kusob.1611586.
ISNAD
Kara Özkan, Neşe. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda Üst Düzey Düşünme Becerileri*”. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi 9/1 (01 Haziran 2025): 68-89. https://doi.org/10.48066/kusob.1611586.
JAMA
1.Kara Özkan N. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda Üst Düzey Düşünme Becerileri*. Social Sciences: Theory & Practice. 2025;9:68–89.
MLA
Kara Özkan, Neşe. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda Üst Düzey Düşünme Becerileri*”. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, c. 9, sy 1, Haziran 2025, ss. 68-89, doi:10.48066/kusob.1611586.
Vancouver
1.Neşe Kara Özkan. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda Üst Düzey Düşünme Becerileri*. Social Sciences: Theory & Practice. 01 Haziran 2025;9(1):68-89. doi:10.48066/kusob.1611586