Derleme

ENDOKRİN BOZUCULAR: BİSFONEL-A’NIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ

Cilt: 23 Sayı: 2 31 Ağustos 2021
PDF İndir
EN TR

ENDOKRİN BOZUCULAR: BİSFONEL-A’NIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ

Öz

Endokrin bozucular, belirli dozlarda endokrin sistemlerini taklit edebilen veya bunlara müdahale edebilen, doğal olarak meydana gelen veya suni maddelerdir. Östrojenik özelliği ve östrojen reseptörü üzerinden etki etmesi nedeniyle, bir endokrin bozucu kimyasal olan özellikle plastik sanayinde kullanılan Bisfenol-A’ya günlük yaşantımızda farkında bile olmadan maruz kalmaktayız. Bisfenol-A’nın insan sağlığı üzerindeki etkileri son günlerde gündemde olup kaygı verici düzeyde olumsuz etkiler keşfedilmiştir. Birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de kullanımına sınırlama getirilse bile bu pratikte pek de mümkün görülmemektedir. Bu derlemede Bisfenol-A’nın özellikle endokrin sistem insülin direnci, obezite, polikistik over sendromu, kardiyovasküler hastalıklar, meme kanseri, abortus ve erken doğum gibi insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri üzerine dikkat çekmek amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

kırıkkale Üniversitesi

Kaynakça

  1. 1. Kuzukiran O, Yurdakok-Dikmen B, Sevin S, Sireli UT, Iplikcioglu-Cil G, Filazi A. Determination of selected endocrine disruptors in organic, free-range, and battery-produced hen eggs and risk assessment. Environ Sci Pollut Res Int. 2018;25(35):35376-86.
  2. 2. Kuiper GG, Lemmen JG, Carlsson B, Corton JC, Safe SH, van der Saag PT et al. Interaction of estrogenic chemicals and phytoestrogens with estrogen receptor beta. Endocrinology. 1998;139(10):4252-63.
  3. 3. Diamanti-Kandarakis E, Bourguignon JP, Giudice LC, Hauser R, Prins GS, Soto AM et al. Endocrine-disrupting chemicals: an Endocrine Society scientific statement. Endocr Rev. 2009;30(4):293-342.
  4. 4. Maffini MV, Rubin BS, Sonnenschein C, Soto AM. Endocrine disruptors and reproductive health: the case of bisphenol-A. Mol Cell Endocrinol. 2006;254-255:179-86.
  5. 5. Rouillon S, El Ouazzani H, Rabouan S, Migeot V, Albouy-Llaty M. Determinants of risk perception related to exposure to endocrine disruptors during pregnancy: A qualitative and quantitative study on French women. Int J Environ Res Public Health. 2018;15(10):2231.
  6. 6. Le Magueresse-Battistoni B. Adipose tissue and endocrine-disrupting chemicals: Does sex matter? Int J Environ Res Public Health. 2020;17(24):9403.
  7. 7. Alonso-Magdalena P, Quesada I, Nadal A. Endocrine disruptors in the etiology of type 2 diabetes mellitus. Nat Rev Endocrinol. 2011;7(6):346-53.
  8. 8. Dodds E, Lawson W. Synthetic strogenic agents without the phenanthrene nucleus. Nature. 1936;137:996.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2021

Gönderilme Tarihi

6 Haziran 2021

Kabul Tarihi

28 Temmuz 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 23 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Eker, F., Güngüneş, A., Arıkan Durmaz, Ş., & Kısa, Ü. (2021). ENDOKRİN BOZUCULAR: BİSFONEL-A’NIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine, 23(2), 405-413. https://doi.org/10.24938/kutfd.948627
AMA
1.Eker F, Güngüneş A, Arıkan Durmaz Ş, Kısa Ü. ENDOKRİN BOZUCULAR: BİSFONEL-A’NIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ. Kırıkkale Üni Tıp Derg. 2021;23(2):405-413. doi:10.24938/kutfd.948627
Chicago
Eker, Fatih, Aşkın Güngüneş, Şenay Arıkan Durmaz, ve Üçler Kısa. 2021. “ENDOKRİN BOZUCULAR: BİSFONEL-A’NIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 23 (2): 405-13. https://doi.org/10.24938/kutfd.948627.
EndNote
Eker F, Güngüneş A, Arıkan Durmaz Ş, Kısa Ü (01 Ağustos 2021) ENDOKRİN BOZUCULAR: BİSFONEL-A’NIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 23 2 405–413.
IEEE
[1]F. Eker, A. Güngüneş, Ş. Arıkan Durmaz, ve Ü. Kısa, “ENDOKRİN BOZUCULAR: BİSFONEL-A’NIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ”, Kırıkkale Üni Tıp Derg, c. 23, sy 2, ss. 405–413, Ağu. 2021, doi: 10.24938/kutfd.948627.
ISNAD
Eker, Fatih - Güngüneş, Aşkın - Arıkan Durmaz, Şenay - Kısa, Üçler. “ENDOKRİN BOZUCULAR: BİSFONEL-A’NIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 23/2 (01 Ağustos 2021): 405-413. https://doi.org/10.24938/kutfd.948627.
JAMA
1.Eker F, Güngüneş A, Arıkan Durmaz Ş, Kısa Ü. ENDOKRİN BOZUCULAR: BİSFONEL-A’NIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ. Kırıkkale Üni Tıp Derg. 2021;23:405–413.
MLA
Eker, Fatih, vd. “ENDOKRİN BOZUCULAR: BİSFONEL-A’NIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine, c. 23, sy 2, Ağustos 2021, ss. 405-13, doi:10.24938/kutfd.948627.
Vancouver
1.Fatih Eker, Aşkın Güngüneş, Şenay Arıkan Durmaz, Üçler Kısa. ENDOKRİN BOZUCULAR: BİSFONEL-A’NIN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ. Kırıkkale Üni Tıp Derg. 01 Ağustos 2021;23(2):405-13. doi:10.24938/kutfd.948627

Bu Dergi, Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Yayınıdır.