Derleme

Kırşehir Mera Vejetasyonlarında Yaygın Olarak Bulunan Zehirli Bitki Türleri

Cilt: 3 Sayı: 2 31 Aralık 2023
Tamer Yavuz *, Sümeyye Yüce
PDF İndir
TR EN

Kırşehir Mera Vejetasyonlarında Yaygın Olarak Bulunan Zehirli Bitki Türleri

Öz

Aşırı ve kontrolsüz otlatma, klimaks mera vejetasyonlarında bulunan arzulanan türlerin azalmasına ve bu türlerin yerine hayvanların tercih etmedikleri istilacı türlerin, özellikle de hayvan sağlığına ya da ürününe zararlı bazı toksik bileşikler içeren zehirli bitkilerin yerleşmesine neden olmaktadır. Kırşehir mera vejetasyonunda bulunan 205 bitki türünün yaklaşık %88'i büyük ölçüde istenmeyen yabancı ot karakterine sahip istilacı türlerdir. Bu türler arasında 8 farklı familyaya ait 26 zehirli bitki türü bulunmaktadır. Zehirli bitkilerle mücadeleye başlamadan önce hangi hayvanlar için tehdit oluşturduğunu bilmek, zehirli türleri tanımak, toksisite düzeyleri ve toksik oldukları dönemler hakkında bilgi sahibi olmak gerekir. Zehirli bitki etkilerinin ortaya çıkması, bitkinin olgunluk evresi, içerdiği kimyasalların oranı, otlanan veya yenen kısım ve miktarı, otlayan hayvanların türü ve yaşı gibi birçok faktöre bağlıdır. Mera alanlarında erken, yoğun ve kontrolsüz otlatma gibi yanlış yönetim uygulamalarının gelecekte de devam etmesi durumunda, bitki örtüsündeki istilacı ve zehirli türlerin sayısının ve bunların botanik kompozisyondaki oranlarının artması muhtemeldir. Bu sonuca bağlı olarak zehirli bitkilerden kaynaklanan hayvan sağlığı ve hayvansal ürünlerin kalitesiyle ilgili sorunlar daha yaygın hale gelecek ve ekonomik kayıplar artacaktır. Meralardan etkin bir şekilde faydalanabilmek için yabancı ot kontrolü ve diğer ıslah uygulamaları ile hayvan sağlığına ve ürünlerine zararlı bileşikler içeren zehirli bitki türlerinin oranının kabul edilebilir düzeyde tutulması gerekmektedir. Ayrıca bu meraların hem hayvan sağlığı hem de bitki örtüsünün verim ve kalitesinin sürekliliği açısından kritik dönemlerin dikkate alındığı otlatma sistemlerinde bitki örtüsünün ürettiği yemi en iyi değerlendirecek hayvanlar tarafından otlatılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

zehirli bitki, yabancı ot, mera, hayvan sağlığı

Kaynakça

  1. Açıkgöz, E. (2021). Yem Bitkileri (Vol. I). Tarım ve Orman Bakanlığı, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü.
  2. Ali, N., Shah, S. W. A., Shah, I., Ahmed, G., Ghias, M., & Khan, I. (2011). Cytotoxic and anthelmintic potential of crude saponins isolated from Achillea Wilhelmsii C. Koch and Teucrium Stocksianum boiss. BMC Complementary and Alternative Medicine, 11(1), 106. https://doi.org/10.1186/1472-6882-11-106
  3. Allred, K. W. (1991). An Annotated checklist of Poisonous or Injurious range Plants of new Mexico. New Mexico State University, Cooperative Extension Service(636), 1-28.
  4. Altın, M., Gökkuş, A., & Koç, A. (2005). Çayır Mera Islahı. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı. Tarımsal Üretim ve geliştirme Genel Müdürlüğü. Çayır-Mera, Yem Bitkileri ve Havza Geliştirme Daire Başkanlığı Yayınları. Ankara, 468s.
  5. Altın, M., Gökkuş, A., & Koç, A. (2011). Çayır ve mera yönetimi (2. cilt) (Vol. 314). Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü.
  6. Anadon, A., Martinez-Larranaga, M., & Castellano, V. (2012). Poisonous plants of Europe In R. C. Gupta (Ed.), Veterinary Toxicology: Basic and Clinical Principles, 2nd ed. Elsevier Inc.: San Diego, CA, USA, pp. 1080–1094.
  7. Anonim. (2023). Kırşehir İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü İl Tanıtım. Retrieved Aralık, 22, 2023 from https://kirsehir.tarimorman.gov.tr/Menu/9/Il-Tanitim
  8. Ardakani, A. S., & Hosseininejad, S. A. (2022). Identification of chemical components from essential oils and aqueous extracts of some medicinal plants and their nematicidal effects on Meloidogyne incognita. The Journal of Basic and Applied Zoology, 83(1). https://doi.org/10.1186/s41936-022-00279-6
  9. Avağ, A., Koç, A., Kendir, H., Şimşek, U., Özgöz, M. M., Aksakal, E., Dumlu, S., Uzun, M., Çakal, Ş., Kara, A., Erkovan, H. İ., Daşcı, M., Yıldız, H., Mermer, A., Ünal, E., Urla, Ö., Aydoğdu, M., Torunlar, H., Harun, F. D., . . . Başkan, O. (2012). Ulusal Mera Kullanım ve Yönetim Projesi Sonuç Raporu (PROJE NO: 106G017). Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalr Genel Müdürlüğü, Ankara, s483.
  10. Ayan, İ., Mut, H., Acar, Z., Başaran, U., Töngel, M., & Önal Aşçı, Ö. (2007). Samsun İli Kıyı Kesiminde Yer Alan Taban Meraların Bitki Örtüsü, Toprak Özellikleri ve Bazı Sorunlar Türkiye VII. Tarla Bitkileri Kongresi,

Kaynak Göster

APA
Yavuz, T., & Yüce, S. (2023). Kırşehir Mera Vejetasyonlarında Yaygın Olarak Bulunan Zehirli Bitki Türleri. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 3(2), 297-312. https://izlik.org/JA77TM94MB
AMA
1.Yavuz T, Yüce S. Kırşehir Mera Vejetasyonlarında Yaygın Olarak Bulunan Zehirli Bitki Türleri. KUZFAD. 2023;3(2):297-312. https://izlik.org/JA77TM94MB
Chicago
Yavuz, Tamer, ve Sümeyye Yüce. 2023. “Kırşehir Mera Vejetasyonlarında Yaygın Olarak Bulunan Zehirli Bitki Türleri”. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 3 (2): 297-312. https://izlik.org/JA77TM94MB.
EndNote
Yavuz T, Yüce S (01 Aralık 2023) Kırşehir Mera Vejetasyonlarında Yaygın Olarak Bulunan Zehirli Bitki Türleri. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 3 2 297–312.
IEEE
[1]T. Yavuz ve S. Yüce, “Kırşehir Mera Vejetasyonlarında Yaygın Olarak Bulunan Zehirli Bitki Türleri”, KUZFAD, c. 3, sy 2, ss. 297–312, Ara. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA77TM94MB
ISNAD
Yavuz, Tamer - Yüce, Sümeyye. “Kırşehir Mera Vejetasyonlarında Yaygın Olarak Bulunan Zehirli Bitki Türleri”. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 3/2 (01 Aralık 2023): 297-312. https://izlik.org/JA77TM94MB.
JAMA
1.Yavuz T, Yüce S. Kırşehir Mera Vejetasyonlarında Yaygın Olarak Bulunan Zehirli Bitki Türleri. KUZFAD. 2023;3:297–312.
MLA
Yavuz, Tamer, ve Sümeyye Yüce. “Kırşehir Mera Vejetasyonlarında Yaygın Olarak Bulunan Zehirli Bitki Türleri”. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, c. 3, sy 2, Aralık 2023, ss. 297-12, https://izlik.org/JA77TM94MB.
Vancouver
1.Tamer Yavuz, Sümeyye Yüce. Kırşehir Mera Vejetasyonlarında Yaygın Olarak Bulunan Zehirli Bitki Türleri. KUZFAD [Internet]. 01 Aralık 2023;3(2):297-312. Erişim adresi: https://izlik.org/JA77TM94MB