Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Blockchain Technology in Archiving and Record Management Activities: An Evaluation in Terms of Information Security

Yıl 2024, Cilt: 5 Sayı: 1, 1 - 35, 28.01.2024
https://doi.org/10.59116/lamre.1357399

Öz

Institutions that carry out archiving and records management activities are trying to reflect the possibilities offered by today's technologies to their activities in order to perform their services properly. Blockchain technology, which became famous for the first time with cryptocurrencies as of 2008, is one of the technologies that have entered the field of interest of institutions. Thanks to the features it offers, this technology has been the subject of research and applications in different fields, including archiving and records management. Various methodological and applied studies on the use of technology have been carried out and continue to be made. Considering that the most important issue for archiving and records management activities in the electronic environment is the security of information and the management of records depending on the increase in the number of records, it can be considered that blockchain technology is a tool that can be used in this field as well. In this context, researching the possible contributions of blockchain technology to activities in line with the principles of originality, reliability, integrity and usability of the information or records gains importance. In the study, researches and applications for the use of blockchain technology in related activities are examined by the document scanning method from qualitative research methods. And the contribution and possible weaknesses of blockchain technology in the context of national and international information security and records management standards are revealed. It is anticipated that the study conducted in the context of information security will contribute to the literature.

Kaynakça

  • American Library Association (ALA) (2017). Blockchain. Erişim adresi: https://www.ala.org/tools/future/trends/blockchain. Erişim tarihi: 10.01.2022.
  • ARCHANGEL Trusted Digital Archives (ARCHANGEL) (2018). Erişim adresi: https://www.archangel.ac.uk/. Erişim tarihi: 18.01.2022.
  • ARMA International Educational Foundation (AIEF) (2019). Blockchain technology and record keeping. Research Project Report, 30 May 2019. Prepared by Victoria L. Lemieux, Ph.D; Darra Hofman, JD, MSLS; Danielle Batista, BARM, MIS; and Alysha Joo, MASLIS: ARMA Canada Region.
  • Arslan, H. (2020). Bilişim teknolojilerinin dünü, bugünü ve geleceği. Bilişim teknolojileri ve iletişim: Birey ve toplum güvenliği içinde 81-93. Şeker, M. ve Korkut, C. (Ed.). Türkiye Bilimler Akademisi: Bilim ve Düşünce. ISBN: 9786052249482. https://doi.org/10.53478/tuba.2020.010
  • Arweave (2023). Erişim adresi: https://www.arweave.org/. Erişim tarihi: 04.07.2023. Aviv Digital Institute (2022). Erişim adresi: https://avivdigital.in/. Erişim tarihi: 13.05.2022.
  • Bell, M., Green, A., Sheridan, J., Collomosse, J., Cooper, D., Bui, T., Thereaux, O., Higgins, J. (2019). Underscoring archival authenticity with blockchain technology. Insights, 32 (21), 1-7. https://doi.org/10.1629/uksg.470
  • Bhatia, S. ve Wright de Hernandez, A.D. (2019). Blockchain is already here. What does that mean for records management and archives?. Journal of Archival Organization, 16 (1), 75-84. https://doi.org/10.1080/15332748.2019.1655614
  • Bilgi Edinme Hakkı Kanunu (2003). Kanun Numarası: 4982, Resmi Gazete: 25269, 24 Ekim 2003. Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.4982.pdf
  • Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) (2018). 5G ve ötesi beyaz kitap. Erişim adresi: https://www.btk.gov.tr/uploads/announcements/5g-ve-otesi-beyaz-kitap/beyaz-kitap-son.pdf. Erişim tarihi: 25.06.2023.
  • Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) (2019). İnternetin riskleri ve zararları. Erişim adresi: https://internet.btk.gov.tr/internetin-riskleri-ve-zararlari. Erişim tarihi: 25.06.2023.
  • Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) (2022). 2021-4. Çeyrek Pazar Verileri Raporu. Erişim adresi: https://www.btk.gov.tr/uploads/pages/pazar-verileri/2021-4-pazar-verileri-raporu.pdf. Erişim tarihi: 25.06.2023.
  • Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) (2023a). 5G zirvesi BTK ev sahipliğinde düzenlendi. Erişim adresi: https://www.btk.gov.tr/haberler/5g-zirvesi-btk-ev-sahipliginde-duzenlendi. Erişim tarihi: 25.06.2023.
  • Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) (2023b). 2022-4. Çeyrek Pazar Verileri Raporu. Erişim adresi: https://www.btk.gov.tr/uploads/undefined/ceyrek-raporu-2022-4-c-eyrek-22-03-23-kurumdisi.pdf. Erişim tarihi: 25.06.2023.
  • Bilgi yönetimi ve bilgi güvenliği: eBelge-earşiv-edevlet-bulut bilişim-büyük veri-yapay zekâ (2019). B. Yalçınkaya, M. A. Ünal, B. Yılmaz ve F. Özdemirci (Ed.). Ankara Üniversitesi Yayınları. https://doi.org/10.33721/by.987197
  • BitClave Decentralized (2019). Medium.com. Erişim adresi: https://medium.com/bitclave Erişim tarihi: 08.05.2022.
  • Bitclave’s Desearch Feature Release (Dev Update) (2018, Ağustos 1). Medium.com. Erişim adresi: https://medium.com/bitclave/desearch-feature-release-dev-update-f2ee2d43be96 Erişim tarihi: 10.05.2022.
  • Bitcoin (BTC) price stats and information (2022). Erişim adresi: https://bitinfocharts.com/bitcoin/. Erişim tarihi: 13.05.2022.
  • BlockstreetHQ Team (2018). Before blockchain, there was distributed ledger technology [Blog yazısı]. Erişim adresi: https://medium.com/blockstreethq/before-blockchain-there-was-distributed-ledger-technology-319d0295f011 Erişim tarihi: 01.05.2022.
  • Brownworth, A. (2016). Blockchain 101 - Görsel Demo [Youtube]. Erişim adresi: https://www.youtube.com/AndersBrownworth
  • BTC Türk Bilgi Platformu (2021). NFT Türleri: NFT dünyasının favorileri. Erişim adresi: https://www.btcturk.com/bilgi-platformu/nft-turleri-nft-dunyasinin-favorileri/ Erişim tarihi: 09.07.2023.
  • Cambridge Dictionary (2023). İngilizce-Türkçe Sözlük. Cambridge University Press & Assessment 2023. Erişim adresi: https://dictionary.cambridge.org/tr/s%C3%B6zl%C3%BCk/ingilizce-t%C3%BCrk%C3%A7e/mine Erişim tarihi: 30.06.2023.
  • Chip Online (2022). IP adresim nedir?. Erişim adresi: https://www.chip.com.tr/ip-adresim-nedir Erişim tarihi: 13.05.2022.
  • Collomosse, J. Bui, T., Brown, A., Sheridan, J., Green, A., Bell, M., Fawcett, J., Higgins, J., Thereaux, O. (2018). ARCHANGEL: Trusted Archives of Digital Digital Public Documents. Canada: Halifax. Erişim adresi: http://personal.ee.surrey.ac.uk/Personal/J.Collomosse/pubs/Collomosse-DocEng-2018.pdf Erişim tarihi: 18.01.2022.
  • Çetin, B. (2020). Blokzincir teknolojisi bilgiye erişimde nasıl kullanılır? Mevcut durum ve potansiyeller. Türk Kütüphaneciliği, 34(1), 65-70.
  • Çiçek, N. ve Sağlık, Ö. (2019). Blokzincir teknolojisinin elektronik belgelerin güvenilirliğinin korunmasında başarıya katkısı. Bilgi yönetimi ve bilgi güvenliği: ebelge-earşiv-edevlet-bulut bilişim-büyük veri-yapay zekâ içinde 141-170. B. Yalçınkaya, M. A. Ünal, B. Yılmaz ve F. Özdemirci (Ed.). Ankara Üniversitesi Bilgi Yönetim Sistemleri Belgelendirme ve Bilgi Güvenliği Merkezi. https://doi.org/10.33461/uybisbbd.598989
  • Demirkan, G. (2021). Blokzincir teknolojisi ve teknolojik determinizim çerçevesinde toplumsal değişime etkileri. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Medipol Üniversitesi.
  • Emniyet Genel Müdürlüğü (2022). Sosyal medya dolandırıcılığı. Erişim adresi: https://www.egm.gov.tr/sosyal-medya-dolandiriciligi Erişim tarihi: 10.05.2022.
  • Fernandez, P. (2021). Non-fungible tokens and libraries. Library Hi Tech News. 38(4), 7-9. https://doi.org/10.1108/LHTN-08-2021-0048
  • Freedom of Information Act (2000). UK Public General Acts, c.36. Erişim adresi: http://www.legislation.gov.uk/ukpga/2000/36/ contents
  • Gizlilik Dereceli Belgelerde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (2022). Resmi Gazete Tarih: 26 Nisan 2022, Sayı: 31821. Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/21.5.5529.pdf
  • Green, A., Bell, M., Sheridan, J., Collomosse, J., Bui, T., Brown, A., Fawcett, J., Thereaux, O., Tennison, J. (2018). Using blockchain to engender trust in public digital archives. IPRES 15th International Conference on Digital Preservation, 2018, September 21, Boston USA. https://doi.org/10.17605/OSF.IO/KEFJ8
  • Güler, C. ve Furat, F. (2022). Belge yönetimi ve arşiv uygulamalarının bilgi güvenliği ilkelerine katkısı: Kavramsal bir değerlendirme. Türk Kütüphaneciliği, 36(1), 74-89. https://doi.org/10.24146/tk.1012325
  • Güven, V. ve Şahinöz E. (2018). Blokzincir, kripto paralar, bitcoin: Satoshi dünyayı değiştiriyor. Kronik Kitap.
  • Hoy, B. M. (2017). An introduction to the blockchain and its implications for libraries and medicine. Medical Reference Services Quarterly, 36(3), 273-279. https://doi.org/10.1080/02763869.2017.1332261
  • Hyperledger (2023a). Erişim adresi: https://www.hyperledger.org/ Erişim tarihi: 04.07.2023.
  • Hyperledger (2023b). Case studies. Erişim adresi: https://www.hyperledger.org/learn/case-studies Erişim tarihi: 04.07.2023.
  • Hughes, E. (1993). A cypherpunk's manifesto [Blog yazısı]. Erişim adresi: https://www.activism.net/cypherpunk/manifesto.html
  • International Organization of Standardization (ISO) (2016). Information and Documentation - Records Management (ISO 15489-1: 2016). Switzerland.
  • İngiliz Ulusal Arşivleri (2023a). Holding history: What is 'The National Archives'?. Erişim adresi: https://www.nationalarchives.gov.uk/education/resources/holding-history/ Erişim tarihi: 30.06.2023.
  • İngiliz Ulusal Arşivleri (2023b). What we hold. Erişim adersi: https://www.nationalarchives.gov.uk/about/our-role/what-we-do/ Erişim tarihi: 30.06.2023.
  • Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analiz yöntemi olarak doküman analizi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170-189. https://doi.org/10.33437/ksusbd.915548
  • Kim, B. (2020). Moving forward with digital disruption: What big data, IoT, synthetic biology, AI, blockchain, and platform businesses mean to libraries. Library Technology Reports, 56 (2), 1-37. American Library Association (ALA). Erişim adresi: https://digitalcommons.uri.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1126&context=lib_ts_pubs Erişim tarihi: 30.06.2023.
  • Kuloğlu, E. ve Öncel, M. (2015). Yeşil finans uygulaması ve Türkiye’de uygulanabilirliği. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 2-19. https://doi.org/10.18069/fusbed.92578
  • LaFountain, C. (2021). Non-fungible tokens, libraries, and publishers. Online Searcher: Information Discovery, Technology, Strategies, 45(4), 22-27. Erişim adresi: https://www.infotoday.com/OnlineSearcher/Articles/Features/NonFungible-Tokens-Libraries-and-Publishers-147856.shtml Erişim tarihi: 05.07.2023.
  • Lemieux, V. L. (2016). Blockchain for recordkeeping help or hype. The University of British Columbia: Technical Report No.1. Montreal: Social Sciences and Humanities Research Council of Canada. https://doi.org/10.13140/RG.2.2.28447.56488
  • Lemieux, V. L. (2017a). Evaluating the use of blockchain in land transactions: An archival science perspective. European Property Law Journal, 6(3), 392-440. https://doi.org/10.1515/eplj-2017-0019
  • Lemieux, V. L. (2017b). Blockchain and distributed ledgers as trusted recordkeeping systems an archival theoretic evaluation framework. Future Technologies Conference, 29-30 November 2017, Kanada: Vancouver, 1-11. Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/317433591 Erişim tarihi: 28.06.2023.
  • Lemieux, V. L., Lacombe, C., Flores, D. (2018). Real estate transaction recording in the blockchain in Brazil. (RCPLAC-01)-Case Study 1 Document Control Version History Version Date by Version Notes. https://doi.org/10.13140/RG.2.2.10569.85606
  • Lomas, E. (2010). Information governance: Information security and access within a UK context. Records Management Journal, 20(2), 182-198. https://doi.org/10.1108/09565691011064322
  • Metin, S. (2021). Bilgi yönetimi ve blokzinciri teknolojisi. Gazi Kitabevi.
  • National Archives and Records Administration (NARA) (2019). Blockchain white paper. Erişim adresi: https://www.archives.gov/files/records-mgmt/policy/nara-blockchain-whitepaper.pdf
  • Nakamoto, S. (2008). Bitcoin: A peer-to-peer electronic cash system. Erişim adresi: https://doi.org/10.2139/ssrn.3977007
  • National Institute of Standards and Technology (NIST) (2018). Blockchain technology overview. [Prepared by D. Yaga, P. Mell, N. Roby, K. Scarfone]. US Department of Commerce: NISTIR 8202. https://doi.org/10.6028/NIST.IR.8202
  • Nebulas (2018). Nebulas technical whitepaper. Erişim adresi: https://www.nebulas.io/docs/NebulasTechnicalWhitepaper.pdf Erişim tarihi: 02.05.2022.
  • NTV Haber (2019). Sosyal medyadaki linke tıkladı, 49 bin TL dolandırıldı. Erişim adresi: https://www.ntv.com.tr/turkiye/linke-tikladi-49-bin-tl-dolandirildi,CVDFLjUdD0-ATnsiloez8Q Erişim tarihi: 10.05.2022.
  • OECD (2023). ICT access and usage by households and individuals. Erişim adresi: https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=ICT_BUS# Erişim tarihi: 25.06.2023.
  • Onbirinci Kalkınma Planı 2019-2023 (2019). T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. Erişim adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_Plani-2019-2023.pdf Erişim tarihi: 25.06.2023.
  • Özdemirci, F. (2009). Arşivcilik ve arşivlerin geleceği: e-Dönüşüm sürecinde e-belge Yönetimi ve e-arşivler. 45. Kütüphane Haftası VEKAM Türkiye’de Arşivler ve Arşivcilik Uygulamaları, 2-3 Nisan 2009, Ankara, Bildiriler (Yay. Hazl. ve Editör: B. Z. Önen, M. Türkyılmaz, T. Berkes). Vehbi Koç ve Ankara Araştırmaları Merkezi. Erişim adresi: http://fahrettinozdemirci.com.tr/wp-content/uploads/2018/09/vekam.pdf Erişim tarihi: 20.06.2023.
  • Özdemirci, F. (2019). Milli e-arşiv bilgi sistemi ağı ve veri merkezi yapılanma önerisi: yenilikçi Teknolojiler-yeni nesil arşivciler-yapay zekâ ve ötesi. Bilgi Yönetimi Dergisi, 2(2), 169-176. https://doi.org/10.33721/by.570634
  • Presearch (2018). Presearch PRE technical whitepaper. Erişim adresi: https://whitepaper.io/coin/presearch Erişim tarihi: 03.05.2022.
  • Raghavan, R. (2019, Aralık 28). Blockchain-based search engines: All you need to know. Erişim adresi: https://www.technology.org/2019/12/28/blockchain-based-search-engines-all-you-need-to-know/ Erişim tarihi: 24.05.2022.
  • Resmi Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (2020). Resmi Gazete Tarih: 10 Haziran 2022, Sayı: 31151. Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/21.5.2646.pdf
  • Rezaee, E., Saghiri, A. M., Forestiero, A. (2021). A survey on blockchain-based search engines. Applied Sciences, 11(15). https://doi.org/10.3390/app11157063
  • World Wide Web Consortium (W3C) (2013). PROV-Overview: An overview of the PROV family of documents. W3C Working Group Note, 2013, Nisan 30. Erişim adresi: https://www.w3.org/TR/prov-overview/ Erişim tarihi: 09.07.2023.
  • San Jose State University (SJSU) (2017). Blockchains for the information profession: A project of SJSU iSchool. Erişim adresi: https://ischoolblogs.sjsu.edu/blockchains/ Erişim tarihi: 01.05.2022.
  • San Jose State University (SJSU) (2022). SJSU scholar works. Erişim adresi: https://scholarworks.sjsu.edu/ Erişim tarihi: 13.05.2022.
  • SeekStorm Search API (2022). Erişim adresi: https://seekstorm.com/ Erişim tarihi: 13.05.2022.
  • Sert, T. (2020). Blokzincirin çıkış felsefesi ne? [Blog yazısı]. Erişim adresi: https://medium.com/turansert/blokzincirin-çıkış-felsefesi-ne-8185da57f46d
  • Sharma, T. K. (2020, Haziran 29). A brief introduction to hybrid pow+pos consensus mechanism. Blockchain-Council.org. Erişim adresi: https://www.blockchain-council.org/blockchain/a-brief-introduction-to-hybrid-powpos-consensus-mechanism/#:~:text=Hybrid%20PoW%2FPoS%20consensus%20mechanisms,weaknesses%20of%20each%20consensus%20mechanism Erişim tarihi: 20.08.2023.
  • Stuart, H. ve Stornetta, W.S. (1991). How to time-stamp a digital document. Journal of Cryptology, 3(2), 99-111. https://doi.org/10.1007/bf00196791
  • Stuart, H. ve Stornetta, W.S. (1999). Secure names for bit-strings. CCS ’97: Proceedings of the 4th ACM Conference on Computer and Communications Security, 1997, Nisan, 28-35. https://doi.org/10.1145/266420.266430
  • The Arweave Project (2023, Mart 2). Arweave is an evolutionary protocol. Medium.com. https://arweave.medium.com/arweave-is-an-evolutionary-protocol-e072f5e69eaa Erişim tarihi: 04.07.2023.
  • The European Union’s Decentralised Citizen Owned Data Ecosystem (DECODE) (2017). European Union's Horizon 2020 Programme. Erişim adresi: https://decodeproject.eu/index.html Erişim tarihi: 20.01.2022.
  • Top storage coins by market cap (2023). Gecko Labs. Erişim adresi: https://www.coingecko.com/tr/categories/storage. Erişim tarihi: 31.08.2023.
  • Turkcell (2022). 5G teknolojisi. Erişim adresi: https://www.turkcell.com.tr/5g. Erişim tarihi: 25.06.2023.
  • TÜBİTAK BİLGEM UEKAE Blokzincir Araştırma Laboratuvarı (2018). Blokzincir. Erişim adresi: https://blokzincir.tubitak.gov.tr/blok-zincir.html
  • Türk Standardları Enstitüsü (TSE) (2015). Elektronik Belge ve Arşiv Yönetim Sistemi Standardı (TS 13298). Ankara.
  • Türk Standardları Enstitüsü (TSE) (2022). Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemleri (TS ISO/IEC 27001). Ankara.
  • Türkiye Ekonomi Bankası (2022). Dolandırıcılık yöntemleri. Erişim adresi: https://www.teb.com.tr/guvenlik/dolandiricilik-yontemleri/ Erişim tarihi: 10.05.2022.
  • Usta, A. ve Doğantekin, S. (2018). Blockchain 101 v2. Bankalararası Kart Merkezi. Güncellenmiş Versiyon. Erişim adresi: https://bkm.com.tr/blockchain-101/ Erişim tarihi: 30.06.2023.
  • Ünal, G. ve Uluyol, Ç. (2020). Blok zinciri teknolojisi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 13(2), 167-175. https://doi.org/10.17671/gazibtd.516990
  • YacY (2022). YacY Search Engine Software. Erişim adresi: https://yacy.net/ Erişim tarihi: 13.05.2022.
  • Yapıcı S., Oral, N., Yumuşak, R., Eren, T. (2021). Blokzincir teknolojisi ile merkezi ve dağıtık veritabanının karşılaştırılması. Endüstri Mühendisliği Dergisi, 32(3), 457-472.
  • YCharts (2023). Bitcoin blockchain size. Erişim adresi: https://ycharts.com/indicators/bitcoin_blockchain_size Erişim tarihi: 31.08.2023.
  • Zhang, L. (2019). Blockchain: The new technology and ıts applications for libraries. Journal of Electronic Resources Librarianship, 31(4), 278-280. https://doi.org/10.1080/1941126x.2019.1670488
  • Zikratov I., Kuzmin, A., Akimenko, V., Niculichev, V., Yalansky, L. (2017). Ensuring data integrity using blockchain technology. 20th Conference of Open Innovations Association (FRUCT), St. Petersburg, Russia. Proceedings of the XXth Conference of Open Innovations Association FRUCT, 776(20), 534-539. https://doi.org/10.23919/FRUCT.2017.8071359

Arşivcilik ve Belge Yönetimi Faaliyetlerinde Blokzincir Teknolojisi: Bilgi Güvenliği Bağlamında Bir Değerlendirme

Yıl 2024, Cilt: 5 Sayı: 1, 1 - 35, 28.01.2024
https://doi.org/10.59116/lamre.1357399

Öz

Arşivcilik ve belge yönetimi faaliyetleri yürüten kurumlar, hizmetlerini gereğince yerine getirilebilmek adına günümüz teknolojilerinin sunduğu imkȃnları faaliyetlerine yansıtmaya çalışılmaktadırlar. 2008 yılı itibariyle ilk olarak kripto para birimleri ile ünlenen blokzincir teknolojisi de bu kapsamda farklı alanlarda faaliyet gösteren kurumların ilgi alanına girmiş teknolojilerden biridir. Söz konusu teknoloji özellikleri sayesinde arşivcilik ve belge yönetimi de dâhil farklı alanlarda araştırma ve uygulamalara konu olmuştur. Teknolojinin ilgili alanlarda kullanımına yönelik çeşitli metodolojik ve uygulamalı çalışmalar yapılmış ve yapılmaya devam edilmektedir. Elektronik ortamda yürütülen arşivcilik ve belge yönetimi faaliyetleri için en önemli konunun bilginin güvenliği ve belge sayısındaki artışa bağlı olarak belgenin yönetimi olduğu göz önüne alındığında blokzincir teknolojisinin, bu alanda da kullanılabilecek bir araç olduğu değerlendirilebilir. Bu kapsamda bilginin / belgenin özgünlüğü, güvenirliliği, bütünlüğü ve kullanılabilirliği ilkeleri doğrultusunda blokzincir teknolojisinin arşivcilik ve belge yönetimi faaliyetlerine muhtemel katkısının araştırılması, bu faaliyetlerin geliştirilmesi açısından önem kazanmaktadır. Çalışmada, belge tarama nitel araştırma yöntemi ile blokzincir teknolojisinin arşivcilik ve belge yönetimi faaliyetlerinde kullanımına yönelik araştırmalar ve uygulamalar irdelenmekte, ulusal ve uluslararası bilgi güvenliği ve belge yönetimi standartları bağlamında blokzincir teknolojisinin ilgili faaliyetlere / hizmetlere sağlayacağı katkı ve olası zafiyetler ortaya konmaktadır. Bilgi güvenliği özelinde sürdürülen çalışmanın alanyazınına katkı sağlayacağı öngörülmektedir.

Kaynakça

  • American Library Association (ALA) (2017). Blockchain. Erişim adresi: https://www.ala.org/tools/future/trends/blockchain. Erişim tarihi: 10.01.2022.
  • ARCHANGEL Trusted Digital Archives (ARCHANGEL) (2018). Erişim adresi: https://www.archangel.ac.uk/. Erişim tarihi: 18.01.2022.
  • ARMA International Educational Foundation (AIEF) (2019). Blockchain technology and record keeping. Research Project Report, 30 May 2019. Prepared by Victoria L. Lemieux, Ph.D; Darra Hofman, JD, MSLS; Danielle Batista, BARM, MIS; and Alysha Joo, MASLIS: ARMA Canada Region.
  • Arslan, H. (2020). Bilişim teknolojilerinin dünü, bugünü ve geleceği. Bilişim teknolojileri ve iletişim: Birey ve toplum güvenliği içinde 81-93. Şeker, M. ve Korkut, C. (Ed.). Türkiye Bilimler Akademisi: Bilim ve Düşünce. ISBN: 9786052249482. https://doi.org/10.53478/tuba.2020.010
  • Arweave (2023). Erişim adresi: https://www.arweave.org/. Erişim tarihi: 04.07.2023. Aviv Digital Institute (2022). Erişim adresi: https://avivdigital.in/. Erişim tarihi: 13.05.2022.
  • Bell, M., Green, A., Sheridan, J., Collomosse, J., Cooper, D., Bui, T., Thereaux, O., Higgins, J. (2019). Underscoring archival authenticity with blockchain technology. Insights, 32 (21), 1-7. https://doi.org/10.1629/uksg.470
  • Bhatia, S. ve Wright de Hernandez, A.D. (2019). Blockchain is already here. What does that mean for records management and archives?. Journal of Archival Organization, 16 (1), 75-84. https://doi.org/10.1080/15332748.2019.1655614
  • Bilgi Edinme Hakkı Kanunu (2003). Kanun Numarası: 4982, Resmi Gazete: 25269, 24 Ekim 2003. Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.4982.pdf
  • Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) (2018). 5G ve ötesi beyaz kitap. Erişim adresi: https://www.btk.gov.tr/uploads/announcements/5g-ve-otesi-beyaz-kitap/beyaz-kitap-son.pdf. Erişim tarihi: 25.06.2023.
  • Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) (2019). İnternetin riskleri ve zararları. Erişim adresi: https://internet.btk.gov.tr/internetin-riskleri-ve-zararlari. Erişim tarihi: 25.06.2023.
  • Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) (2022). 2021-4. Çeyrek Pazar Verileri Raporu. Erişim adresi: https://www.btk.gov.tr/uploads/pages/pazar-verileri/2021-4-pazar-verileri-raporu.pdf. Erişim tarihi: 25.06.2023.
  • Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) (2023a). 5G zirvesi BTK ev sahipliğinde düzenlendi. Erişim adresi: https://www.btk.gov.tr/haberler/5g-zirvesi-btk-ev-sahipliginde-duzenlendi. Erişim tarihi: 25.06.2023.
  • Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) (2023b). 2022-4. Çeyrek Pazar Verileri Raporu. Erişim adresi: https://www.btk.gov.tr/uploads/undefined/ceyrek-raporu-2022-4-c-eyrek-22-03-23-kurumdisi.pdf. Erişim tarihi: 25.06.2023.
  • Bilgi yönetimi ve bilgi güvenliği: eBelge-earşiv-edevlet-bulut bilişim-büyük veri-yapay zekâ (2019). B. Yalçınkaya, M. A. Ünal, B. Yılmaz ve F. Özdemirci (Ed.). Ankara Üniversitesi Yayınları. https://doi.org/10.33721/by.987197
  • BitClave Decentralized (2019). Medium.com. Erişim adresi: https://medium.com/bitclave Erişim tarihi: 08.05.2022.
  • Bitclave’s Desearch Feature Release (Dev Update) (2018, Ağustos 1). Medium.com. Erişim adresi: https://medium.com/bitclave/desearch-feature-release-dev-update-f2ee2d43be96 Erişim tarihi: 10.05.2022.
  • Bitcoin (BTC) price stats and information (2022). Erişim adresi: https://bitinfocharts.com/bitcoin/. Erişim tarihi: 13.05.2022.
  • BlockstreetHQ Team (2018). Before blockchain, there was distributed ledger technology [Blog yazısı]. Erişim adresi: https://medium.com/blockstreethq/before-blockchain-there-was-distributed-ledger-technology-319d0295f011 Erişim tarihi: 01.05.2022.
  • Brownworth, A. (2016). Blockchain 101 - Görsel Demo [Youtube]. Erişim adresi: https://www.youtube.com/AndersBrownworth
  • BTC Türk Bilgi Platformu (2021). NFT Türleri: NFT dünyasının favorileri. Erişim adresi: https://www.btcturk.com/bilgi-platformu/nft-turleri-nft-dunyasinin-favorileri/ Erişim tarihi: 09.07.2023.
  • Cambridge Dictionary (2023). İngilizce-Türkçe Sözlük. Cambridge University Press & Assessment 2023. Erişim adresi: https://dictionary.cambridge.org/tr/s%C3%B6zl%C3%BCk/ingilizce-t%C3%BCrk%C3%A7e/mine Erişim tarihi: 30.06.2023.
  • Chip Online (2022). IP adresim nedir?. Erişim adresi: https://www.chip.com.tr/ip-adresim-nedir Erişim tarihi: 13.05.2022.
  • Collomosse, J. Bui, T., Brown, A., Sheridan, J., Green, A., Bell, M., Fawcett, J., Higgins, J., Thereaux, O. (2018). ARCHANGEL: Trusted Archives of Digital Digital Public Documents. Canada: Halifax. Erişim adresi: http://personal.ee.surrey.ac.uk/Personal/J.Collomosse/pubs/Collomosse-DocEng-2018.pdf Erişim tarihi: 18.01.2022.
  • Çetin, B. (2020). Blokzincir teknolojisi bilgiye erişimde nasıl kullanılır? Mevcut durum ve potansiyeller. Türk Kütüphaneciliği, 34(1), 65-70.
  • Çiçek, N. ve Sağlık, Ö. (2019). Blokzincir teknolojisinin elektronik belgelerin güvenilirliğinin korunmasında başarıya katkısı. Bilgi yönetimi ve bilgi güvenliği: ebelge-earşiv-edevlet-bulut bilişim-büyük veri-yapay zekâ içinde 141-170. B. Yalçınkaya, M. A. Ünal, B. Yılmaz ve F. Özdemirci (Ed.). Ankara Üniversitesi Bilgi Yönetim Sistemleri Belgelendirme ve Bilgi Güvenliği Merkezi. https://doi.org/10.33461/uybisbbd.598989
  • Demirkan, G. (2021). Blokzincir teknolojisi ve teknolojik determinizim çerçevesinde toplumsal değişime etkileri. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Medipol Üniversitesi.
  • Emniyet Genel Müdürlüğü (2022). Sosyal medya dolandırıcılığı. Erişim adresi: https://www.egm.gov.tr/sosyal-medya-dolandiriciligi Erişim tarihi: 10.05.2022.
  • Fernandez, P. (2021). Non-fungible tokens and libraries. Library Hi Tech News. 38(4), 7-9. https://doi.org/10.1108/LHTN-08-2021-0048
  • Freedom of Information Act (2000). UK Public General Acts, c.36. Erişim adresi: http://www.legislation.gov.uk/ukpga/2000/36/ contents
  • Gizlilik Dereceli Belgelerde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (2022). Resmi Gazete Tarih: 26 Nisan 2022, Sayı: 31821. Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/21.5.5529.pdf
  • Green, A., Bell, M., Sheridan, J., Collomosse, J., Bui, T., Brown, A., Fawcett, J., Thereaux, O., Tennison, J. (2018). Using blockchain to engender trust in public digital archives. IPRES 15th International Conference on Digital Preservation, 2018, September 21, Boston USA. https://doi.org/10.17605/OSF.IO/KEFJ8
  • Güler, C. ve Furat, F. (2022). Belge yönetimi ve arşiv uygulamalarının bilgi güvenliği ilkelerine katkısı: Kavramsal bir değerlendirme. Türk Kütüphaneciliği, 36(1), 74-89. https://doi.org/10.24146/tk.1012325
  • Güven, V. ve Şahinöz E. (2018). Blokzincir, kripto paralar, bitcoin: Satoshi dünyayı değiştiriyor. Kronik Kitap.
  • Hoy, B. M. (2017). An introduction to the blockchain and its implications for libraries and medicine. Medical Reference Services Quarterly, 36(3), 273-279. https://doi.org/10.1080/02763869.2017.1332261
  • Hyperledger (2023a). Erişim adresi: https://www.hyperledger.org/ Erişim tarihi: 04.07.2023.
  • Hyperledger (2023b). Case studies. Erişim adresi: https://www.hyperledger.org/learn/case-studies Erişim tarihi: 04.07.2023.
  • Hughes, E. (1993). A cypherpunk's manifesto [Blog yazısı]. Erişim adresi: https://www.activism.net/cypherpunk/manifesto.html
  • International Organization of Standardization (ISO) (2016). Information and Documentation - Records Management (ISO 15489-1: 2016). Switzerland.
  • İngiliz Ulusal Arşivleri (2023a). Holding history: What is 'The National Archives'?. Erişim adresi: https://www.nationalarchives.gov.uk/education/resources/holding-history/ Erişim tarihi: 30.06.2023.
  • İngiliz Ulusal Arşivleri (2023b). What we hold. Erişim adersi: https://www.nationalarchives.gov.uk/about/our-role/what-we-do/ Erişim tarihi: 30.06.2023.
  • Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analiz yöntemi olarak doküman analizi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170-189. https://doi.org/10.33437/ksusbd.915548
  • Kim, B. (2020). Moving forward with digital disruption: What big data, IoT, synthetic biology, AI, blockchain, and platform businesses mean to libraries. Library Technology Reports, 56 (2), 1-37. American Library Association (ALA). Erişim adresi: https://digitalcommons.uri.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1126&context=lib_ts_pubs Erişim tarihi: 30.06.2023.
  • Kuloğlu, E. ve Öncel, M. (2015). Yeşil finans uygulaması ve Türkiye’de uygulanabilirliği. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 2-19. https://doi.org/10.18069/fusbed.92578
  • LaFountain, C. (2021). Non-fungible tokens, libraries, and publishers. Online Searcher: Information Discovery, Technology, Strategies, 45(4), 22-27. Erişim adresi: https://www.infotoday.com/OnlineSearcher/Articles/Features/NonFungible-Tokens-Libraries-and-Publishers-147856.shtml Erişim tarihi: 05.07.2023.
  • Lemieux, V. L. (2016). Blockchain for recordkeeping help or hype. The University of British Columbia: Technical Report No.1. Montreal: Social Sciences and Humanities Research Council of Canada. https://doi.org/10.13140/RG.2.2.28447.56488
  • Lemieux, V. L. (2017a). Evaluating the use of blockchain in land transactions: An archival science perspective. European Property Law Journal, 6(3), 392-440. https://doi.org/10.1515/eplj-2017-0019
  • Lemieux, V. L. (2017b). Blockchain and distributed ledgers as trusted recordkeeping systems an archival theoretic evaluation framework. Future Technologies Conference, 29-30 November 2017, Kanada: Vancouver, 1-11. Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/317433591 Erişim tarihi: 28.06.2023.
  • Lemieux, V. L., Lacombe, C., Flores, D. (2018). Real estate transaction recording in the blockchain in Brazil. (RCPLAC-01)-Case Study 1 Document Control Version History Version Date by Version Notes. https://doi.org/10.13140/RG.2.2.10569.85606
  • Lomas, E. (2010). Information governance: Information security and access within a UK context. Records Management Journal, 20(2), 182-198. https://doi.org/10.1108/09565691011064322
  • Metin, S. (2021). Bilgi yönetimi ve blokzinciri teknolojisi. Gazi Kitabevi.
  • National Archives and Records Administration (NARA) (2019). Blockchain white paper. Erişim adresi: https://www.archives.gov/files/records-mgmt/policy/nara-blockchain-whitepaper.pdf
  • Nakamoto, S. (2008). Bitcoin: A peer-to-peer electronic cash system. Erişim adresi: https://doi.org/10.2139/ssrn.3977007
  • National Institute of Standards and Technology (NIST) (2018). Blockchain technology overview. [Prepared by D. Yaga, P. Mell, N. Roby, K. Scarfone]. US Department of Commerce: NISTIR 8202. https://doi.org/10.6028/NIST.IR.8202
  • Nebulas (2018). Nebulas technical whitepaper. Erişim adresi: https://www.nebulas.io/docs/NebulasTechnicalWhitepaper.pdf Erişim tarihi: 02.05.2022.
  • NTV Haber (2019). Sosyal medyadaki linke tıkladı, 49 bin TL dolandırıldı. Erişim adresi: https://www.ntv.com.tr/turkiye/linke-tikladi-49-bin-tl-dolandirildi,CVDFLjUdD0-ATnsiloez8Q Erişim tarihi: 10.05.2022.
  • OECD (2023). ICT access and usage by households and individuals. Erişim adresi: https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=ICT_BUS# Erişim tarihi: 25.06.2023.
  • Onbirinci Kalkınma Planı 2019-2023 (2019). T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. Erişim adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_Plani-2019-2023.pdf Erişim tarihi: 25.06.2023.
  • Özdemirci, F. (2009). Arşivcilik ve arşivlerin geleceği: e-Dönüşüm sürecinde e-belge Yönetimi ve e-arşivler. 45. Kütüphane Haftası VEKAM Türkiye’de Arşivler ve Arşivcilik Uygulamaları, 2-3 Nisan 2009, Ankara, Bildiriler (Yay. Hazl. ve Editör: B. Z. Önen, M. Türkyılmaz, T. Berkes). Vehbi Koç ve Ankara Araştırmaları Merkezi. Erişim adresi: http://fahrettinozdemirci.com.tr/wp-content/uploads/2018/09/vekam.pdf Erişim tarihi: 20.06.2023.
  • Özdemirci, F. (2019). Milli e-arşiv bilgi sistemi ağı ve veri merkezi yapılanma önerisi: yenilikçi Teknolojiler-yeni nesil arşivciler-yapay zekâ ve ötesi. Bilgi Yönetimi Dergisi, 2(2), 169-176. https://doi.org/10.33721/by.570634
  • Presearch (2018). Presearch PRE technical whitepaper. Erişim adresi: https://whitepaper.io/coin/presearch Erişim tarihi: 03.05.2022.
  • Raghavan, R. (2019, Aralık 28). Blockchain-based search engines: All you need to know. Erişim adresi: https://www.technology.org/2019/12/28/blockchain-based-search-engines-all-you-need-to-know/ Erişim tarihi: 24.05.2022.
  • Resmi Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (2020). Resmi Gazete Tarih: 10 Haziran 2022, Sayı: 31151. Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/21.5.2646.pdf
  • Rezaee, E., Saghiri, A. M., Forestiero, A. (2021). A survey on blockchain-based search engines. Applied Sciences, 11(15). https://doi.org/10.3390/app11157063
  • World Wide Web Consortium (W3C) (2013). PROV-Overview: An overview of the PROV family of documents. W3C Working Group Note, 2013, Nisan 30. Erişim adresi: https://www.w3.org/TR/prov-overview/ Erişim tarihi: 09.07.2023.
  • San Jose State University (SJSU) (2017). Blockchains for the information profession: A project of SJSU iSchool. Erişim adresi: https://ischoolblogs.sjsu.edu/blockchains/ Erişim tarihi: 01.05.2022.
  • San Jose State University (SJSU) (2022). SJSU scholar works. Erişim adresi: https://scholarworks.sjsu.edu/ Erişim tarihi: 13.05.2022.
  • SeekStorm Search API (2022). Erişim adresi: https://seekstorm.com/ Erişim tarihi: 13.05.2022.
  • Sert, T. (2020). Blokzincirin çıkış felsefesi ne? [Blog yazısı]. Erişim adresi: https://medium.com/turansert/blokzincirin-çıkış-felsefesi-ne-8185da57f46d
  • Sharma, T. K. (2020, Haziran 29). A brief introduction to hybrid pow+pos consensus mechanism. Blockchain-Council.org. Erişim adresi: https://www.blockchain-council.org/blockchain/a-brief-introduction-to-hybrid-powpos-consensus-mechanism/#:~:text=Hybrid%20PoW%2FPoS%20consensus%20mechanisms,weaknesses%20of%20each%20consensus%20mechanism Erişim tarihi: 20.08.2023.
  • Stuart, H. ve Stornetta, W.S. (1991). How to time-stamp a digital document. Journal of Cryptology, 3(2), 99-111. https://doi.org/10.1007/bf00196791
  • Stuart, H. ve Stornetta, W.S. (1999). Secure names for bit-strings. CCS ’97: Proceedings of the 4th ACM Conference on Computer and Communications Security, 1997, Nisan, 28-35. https://doi.org/10.1145/266420.266430
  • The Arweave Project (2023, Mart 2). Arweave is an evolutionary protocol. Medium.com. https://arweave.medium.com/arweave-is-an-evolutionary-protocol-e072f5e69eaa Erişim tarihi: 04.07.2023.
  • The European Union’s Decentralised Citizen Owned Data Ecosystem (DECODE) (2017). European Union's Horizon 2020 Programme. Erişim adresi: https://decodeproject.eu/index.html Erişim tarihi: 20.01.2022.
  • Top storage coins by market cap (2023). Gecko Labs. Erişim adresi: https://www.coingecko.com/tr/categories/storage. Erişim tarihi: 31.08.2023.
  • Turkcell (2022). 5G teknolojisi. Erişim adresi: https://www.turkcell.com.tr/5g. Erişim tarihi: 25.06.2023.
  • TÜBİTAK BİLGEM UEKAE Blokzincir Araştırma Laboratuvarı (2018). Blokzincir. Erişim adresi: https://blokzincir.tubitak.gov.tr/blok-zincir.html
  • Türk Standardları Enstitüsü (TSE) (2015). Elektronik Belge ve Arşiv Yönetim Sistemi Standardı (TS 13298). Ankara.
  • Türk Standardları Enstitüsü (TSE) (2022). Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemleri (TS ISO/IEC 27001). Ankara.
  • Türkiye Ekonomi Bankası (2022). Dolandırıcılık yöntemleri. Erişim adresi: https://www.teb.com.tr/guvenlik/dolandiricilik-yontemleri/ Erişim tarihi: 10.05.2022.
  • Usta, A. ve Doğantekin, S. (2018). Blockchain 101 v2. Bankalararası Kart Merkezi. Güncellenmiş Versiyon. Erişim adresi: https://bkm.com.tr/blockchain-101/ Erişim tarihi: 30.06.2023.
  • Ünal, G. ve Uluyol, Ç. (2020). Blok zinciri teknolojisi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 13(2), 167-175. https://doi.org/10.17671/gazibtd.516990
  • YacY (2022). YacY Search Engine Software. Erişim adresi: https://yacy.net/ Erişim tarihi: 13.05.2022.
  • Yapıcı S., Oral, N., Yumuşak, R., Eren, T. (2021). Blokzincir teknolojisi ile merkezi ve dağıtık veritabanının karşılaştırılması. Endüstri Mühendisliği Dergisi, 32(3), 457-472.
  • YCharts (2023). Bitcoin blockchain size. Erişim adresi: https://ycharts.com/indicators/bitcoin_blockchain_size Erişim tarihi: 31.08.2023.
  • Zhang, L. (2019). Blockchain: The new technology and ıts applications for libraries. Journal of Electronic Resources Librarianship, 31(4), 278-280. https://doi.org/10.1080/1941126x.2019.1670488
  • Zikratov I., Kuzmin, A., Akimenko, V., Niculichev, V., Yalansky, L. (2017). Ensuring data integrity using blockchain technology. 20th Conference of Open Innovations Association (FRUCT), St. Petersburg, Russia. Proceedings of the XXth Conference of Open Innovations Association FRUCT, 776(20), 534-539. https://doi.org/10.23919/FRUCT.2017.8071359

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Bilgi Güvenliği Yönetimi, Arşiv
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Fatih SÜKÜT 0000-0001-6395-8812

Yayımlanma Tarihi 28 Ocak 2024
Yayımlandığı Sayı Yıl 2024 Cilt: 5 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA SÜKÜT, F. (2024). Arşivcilik ve Belge Yönetimi Faaliyetlerinde Blokzincir Teknolojisi: Bilgi Güvenliği Bağlamında Bir Değerlendirme. Library Archive and Museum Research Journal, 5(1), 1-35. https://doi.org/10.59116/lamre.1357399