The Name Of The Rose and Katre-i Matem In The Context Of Intertextualıty

Öz

The view that multiple primary texts intersect within a single text and that texts cannot be created independently of other texts is accepted as one of the fundamental tenets of intertextuality. Intertextuality, an important element of postmodern novel technique, focuses on examining the interaction between texts and the various levels of this interaction. Umberto Eco, one of the leading figures of postmodern fiction, received widespread attention with the publication of his novel The Name of the Rose. Written in 1980, the influence of this novel on subsequent postmodern fiction has been frequently addressed in academic studies. While the works of many novelists, primarily Orhan Pamuk, have been examined in studies conducted in Turkey, it is observed that İskender Pala's novels have been addressed in a relatively limited manner in this context. It is thought that The Name of the Rose and Katre-i Matem contain data worthy of study in an intertextual context. The study first defines the concept of intertextuality and then briefly introduces intertextual relationships and the techniques through which these relationships are established. Subsequently, under the headings of intertextual relations at the structural level and intertextual relations at the semantic level, the novels Katre-i Matem and The Name of the Rose are examined, and the intertextual interaction between the two works is sought to be identified. The intertextual relationships established between Umberto Eco’s The Name of the Rose and İskender Pala’s Katre-i Matem were examined on both structural and semantic levels. Accordingly, this study aims to contribute to the understanding of the manifestations of intertextuality in the Turkish novel through a different case and to evaluate Katre-i Matem within this theoretical framework.

Anahtar Kelimeler

• The Name of the Rose
• Umberto Eco
• Katre-i Matem
• İskender Pala
• intertextuality.

METİNLERARASILIK BAĞLAMINDA GÜLÜN ADI VE KATRE-İ MATEM

Öz

Bir metinde birden fazla temel metnin kesiştiği ve metinlerin diğer metinlerden bağımsız olarak oluşturulamayacağı görüşü, metinlerarasılığın temel tezlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Postmodern roman tekniğinin önemli unsurlarından biri olan metinlerarasılık, metinler arasındaki etkileşimi ve bu etkileşimin çeşitli düzeylerini incelemeye odaklanır. Postmodern romanın önde gelen isimlerinden Umberto Eco, Gülün Adı adlı romanıyla yayımlandığı dönemde geniş ilgi görmüştür. 1980 yılında kaleme alınan bu romanın, sonrasında yazılan postmodern romanlar üzerindeki etkisi akademik çalışmalarda sıklıkla ele alınmıştır. Türkiye’de yapılan araştırmalarda başta Orhan Pamuk olmak üzere birçok romancının eserleri incelenmiş olmakla birlikte, İskender Pala’nın romanlarının bu bağlamda görece sınırlı biçimde ele alındığı görülmektedir. Gülün Adı ile Katre-i Matem’in metinlerarası bağlamda çalışılmaya değer veriler ihtiva ettiği düşünülmektedir. Çalışmada öncelikle metinlerarasılık kavramı tanımlanmış; ardından metinlerarası ilişkiler ile bu ilişkilerin kurulma teknikleri ana hatlarıyla ele alınmıştır. Ardından yapısal düzlemde metinlerarası ilişkiler ve anlamsal düzeyde metinlerarası ilişkiler başlıkları altında Katre-i Matem ve Gülün Adı romanları incelenmiş; iki eser arasındaki metinlerarası etkileşim ortaya konulmaya çalışılmıştır. Umberto Eco’nun Gülün Adı adlı romanı ile İskender Pala’nın Katre-i Matem adlı eseri arasında kurulan metinlerarası ilişkiler, hem yapısal hem de anlamsal düzlemde ele alınarak incelenmiştir. Böylece, metinlerarasılık kuramının Türk romanındaki yansımalarına farklı bir örnek üzerinden katkı sunulması ve Katre-i Matem’in bu kuramsal çerçevede değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Gülün Adı
• Umberto Eco
• Katre-i Matem
• İskender Pala
• metinlerarasılık.

Kaynakça

1. Aktulum, K. (2000). Metinlerarası ilişkiler. Öteki Yayınevi.
2. Aktulum, K. (2004). Parçalılık metinlerarasılık. Öteki Yayınevi.
3. Baki, M. (2019). Julia Kristeva’nın “Possessions” adlı romanında polisiye kurgu ve anlatı çözümlemesi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(41), ss. 21-36.
4. Biricik, İ. (2024). Postmodern tarihi roman olarak İskender Pala’nın “Katre-i Matem” romanının tahlili. Folklor Akademi Dergisi, 7(1), ss. 351-364.
5. Eco, U. (2015). Gülün adı. (Ş. Karadeniz, Çev.). Can Yayınları.
6. İlaslan, S. (2024). Edebiyattan sinemaya bir romanın göstergebilimsel analizi: Umberto Eco & Gülün Adı. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (38), ss. 399-434.
7. Karabacak, E. (2024). Natalya Fatayeva’nın metinlerarasılık kuramı (Viktor Pelevin’in eserleri örneğinde). [Yayınlanmamış doktora tezi]. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi.
8. Karabulut, M. & Biricik, İ. (2017). Postmodern edebiyatın “ne”liği. Hikmet-Akademik Edebiyat Dergisi, Gelenek ve Postmodernizm Özel Sayısı, ss. 34-45.

9. Karaman, Y. (2016). Postille: Eco’dan sonra Gül’ün Adı. Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Kültürel Çalışmalar Dergisi, 3(1), ss. 265-272.
10. Kartal, A. (1997). Klasik Türk edebiyatında lâle. Bilig, (4), ss. 108-122.
11. Mengi, M. (2009). Sehl-i mümteni. TDV İslâm Ansiklopedisi. Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 321-322.
12. Pala, İ. (2010). Katre-i matem. Kapı Yayınları.
13. Sazyek, H. (2002). Türk romanında postmodernist yöntemler yönelimler. Hece, 65/66/67, ss. 494-497.
14. Şahin Yılmaz, Z. (2018). Uberto Eco’nun Gülün Adı romanında anlatıcı ve kurmaca dünya. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(55) ss. 194-202.