Meslek Yüksekokul Öğrencilerinin Finansal Okuryazarlık Düzeylerinin Tespiti: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Örneği

Öz

Finansal okuryazarlık, bireylerin gelirlerini etkin bir şekilde yönetme, tasarruf yapma ve yatırım kararları alma süreçlerinde önemli bir rol oynamaktadır. Özellikle eğitim hayatına devam eden bireylerin bu konudaki bilgi ve farkındalık düzeyleri, gelecekteki finansal davranışlarını doğrudan etkilemektedir. Bu doğrultuda, ön lisans düzeyinde öğrenim gören öğrencilerin finansal okuryazarlık seviyelerinin belirlenmesi çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışma amacı doğrultusunda; Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nde öğrenim gören önlisans öğrencisi ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilerek anket formlarındaki ifadeleri cevaplamaları istenmiştir. 467 öğrencinin finansal okuryazarlık ifadelerine vermiş oldukları yanıtlar üzerinden tanımlayıcı istatistik ve farklılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda; öğrencilerin temel düzeyde ekonomi finans, bireysel bankacılık, emeklilik ve sigortacılık, finansal tablolar vergi ve mevzuat boyutlarında yüksek doğru cevap oranına sahip olduğu tespit edilmiştir. Buna karşın öğrencilerin yatırım ve matematik-faiz hesaplamaları boyutlarında düşük doğru cevap oranına sahip olduğu da belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Finansal bilgi
• Finansal okuryazarlık
• Finansal okuryazarlık düzeyi
• Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.

Financial information, Financial literacy, Level of financial literacy, Çanakkale Onsekiz Mart University.

Öz

Financial literacy is an important factor in individuals’ ability to effectively manage their income, save money, and make investment decisions. In particular, the level of knowledge and awareness regarding this topic among students directly influences their future financial behavior. Accordingly, the objective of this study is to determine the financial literacy levels of students enrolled in associate degree programs. In accordance with the aim of the study, face-to-face interviews were conducted with associate degree students at Çanakkale Onsekiz Mart University, and they were asked to answer the statements in the survey forms. Descriptive statistics and difference analyses were performed based on the responses provided by 467 students to the financial literacy statements. The results of the analyses revealed that students had a high rate of correct answers in the dimensions of basic economics and finance, personal banking, retirement and insurance, financial statements, taxes, and regulations. Conversely, it was also determined that students had a low rate of correct answers in the dimensions of investment and mathematics-interest calculations.

Anahtar Kelimeler

• Financial information
• Financial literacy
• Level of financial literacy
• Çanakkale Onsekiz Mart University.

Kaynakça

1. Akkoç, S., Yıldırım, H. H., Buyruk Akbaba, A. N. & Kutbay, A. (2024). “FPnansal Okuryazarlık ve FPnansal İyP Olma HalP Alınan EğPtPmler Sonucunda DeğPşPr mP? FPnans ve Bankacılık LPsans Programı ÖğrencPlerP ÜzerPne AmpPrPk BPr Çalışma”, Selçuk ÜnPversPtesP Sosyal BPlPmler Meslek Yüksekokulu DergPsP, 27(2), 696-708.
2. Albeerdy, M. I. & GharleghP, B. (2015). “DetermPnants of the FPnancPal LPteracy among College Students Pn MalaysPa”, InternatPonal Journal of BusPness AdmPnPstratPon, 6(3), 15-24. https://doP.org/10.5430/Pjba.v6n3p15
3. Bakır, M. & AbdP, Y. (2024). “EğPtPmPn FPnansal Okuryazarlık DüzeyPne EtkPsP: ÜnPversPte BölümlerP Arasında BPr AnalPz”, Journal of EconomPcs, FPnance and SustaPnabPlPty, 2(1), 36-62. https://doP.org/10.5281/zenodo.12370012
4. Barış, S. (2016). “FPnansal Okuryazarlık ve Bütçeleme Davranışı: ÜnPversPte ÖğrencPlerP ÜzerPne BPr Araştırma”, TESAM AkademP DergPsP, 3(2), 13-38.
5. Başarır, Ç. & Sarıhan, A. Y. (2017). “ÜnPversPte ÖğrencPlerPnPn FPnansal Okuryazarlıklarının BelPrlenmesP: Bandırma OnyedP Eylül ÜnPversPtesP ÖrneğP”, YönetPm ve EkonomP Araştırmaları DergPsP, 15(1), 143- 162. https://doP.org/10.11611/yead.330952
6. Bayrakdar, S. (2025). “FPnansal Okuryazarlık, Stres ve İyP Olma HalP: ÜnPversPte ÖğrencPlerP Arasında Karşılaştırmalı BPr AnalPz”, CumhurPyet ÜnPversPtesP İktPsadP ve İdarP BPlPmler FakültesP DergPsP, 26(4), 821-837. https://doP.org/10.37880/cumuPPbf.1749535
7. Beal, D. J. & DelpachPtra, S. B. (2003). “FPnancPal LPteracy among AustralPan UnPversPty Students”, EconomPc Papers, 22(1), 65-78.
8. BPçer, E. B. & Altan, B. (2016). “ÜnPversPte ÖğrencPlerPnPn FPnansal Okuryazarlık Ple İlgPlP Tutum ve Davranışlarının DeğerlendPrPlmesP”, Atatürk ÜnPversPtesP Sosyal BPlPmler EnstPtüsü DergPsP, 20(4), 1501-1517.

9. Böhm, P., Böhmová, G., Gazdíková, J. & ŠPmková, J. (2023). “DetermPnants of FPnancPal LPteracy: AnalysPs of the Impact of FamPly Undergraduate Students Pn the Slovak RepublPc”, Journal of RPsk and FPnancPal Management, 16(4), 252-271. https://doP.org/10.3390/jrfm16040252
10. Chen, H. & Volpe, R. P. (1998). “An AnalysPs of Personal FPnancPal LPteracy Among College Students”, FPnancPal ServPces RevPew, 7(2), 107-128.
11. Contuk, F. Y. (2018). “ÜnPversPte ÖğrencPlerPnPn FPnansal Okuryazarlık Durumunu EtkPleyen Faktörler ÜzerPne BPr Araştırma: Muğla Sıtkı Koçman ÜnPversPtesP ÖrneğP”, Muhasebe ve FPnansman DergPsP, S:77, 115-136.
12. Çam, A. & Barut, A. (2015). “FPnansal Okuryazarlık DüzeyP ve Davranışları: Gümüşhane ÜnPversPtesP ÖnlPsans ÖğrencPlerP ÜzerPnde BPr Araştırma”, Küresel İktPsat ve İşletme Çalışmaları DergPsP, 4(7), 63- 72.
13. Er, F., TemPzel, F., ÖzdemPr, A. & Sönmez, H. (2014). “LPsans EğPtPm Programlarının FPnansal Okuryazarlık DüzeyPne EtkPsPnPn Araştırılması: TürkPye ÖrneğP”, Anadolu ÜnPversPtesP Sosyal BPlPmler DergPsP, 14(4), 113-125.
14. Ergün, K. (2017). “FPnancPal LPteracy Among UnPversPty Students: A Study Pn EPght European CountrPes”, InternatPonal Journal of Consumer StudPes, V:42, 2-15. https://doP.org/10.1111/Pjcs.12408
15. Goulart, M. A. O. V., Costa Jr., N. C. A. & Luna, M. M. M. (2023). “Can PersonalPty TraPts Influence BrazPlPan UnPversPty Students’ FPnancPal LPteracy?” RevPew of BehavPoral FPnance, 15(3), 410-426. https://doP.org/10.1108/RBF-12-2021-0259
16. Güven, G. & CPhangPr, M. (2021). “FPnansal Okuryazarlık: İskenderun TeknPk ÜnPversPtesP Dörtyol Meslek Yüksekokulu ÖğrencPlerP ÜzerPnde BPr Araştırma”, AkademPk Sosyal Araştırmalar DergPsP, S:113, 420- 434. https://doP.org/10.29228/ASOS.48905
17. HaPr, J. F., Black, W. C., BabPn, B. J., Anderson, R. E., & Tatham, R. L. (2013). MultPvarPate Data AnalysPs: Pearson EducatPon LPmPted.
18. Irman, M., SuwPtho, S. & Fadrul, F. (2020). “SocPodemographPc Factors on FPnancPal LPteracy of UnPversPty Students Pn Pekanbaru, IndonesPa”, InternatPonal Journal of EconomPcs Development Research, 1(3), 225-242.
19. Jacob, M. S. (2024). “FPnancPal LPterary among College Students”, ShodhKosh: Journal of VPsual and PerformPng Arts, 5(7), 962-971. https://doP.org/1029121/shodhkosh.v5.P7.2024.475
20. Kaya, M. & Güneş, H. (2019). “ÜnPversPte ÖğrencPlerPnPn FPnansal Okuryazarlık DüzeylerPnPn AnalPzP: Bankacılık ve FPnans Bölümü ÖğrencPlerP ÜzerPne BPr Uygulama”, Mehmet AkPf Ersoy ÜnPversPtesP Sosyal BPlPmler EnstPtüsü DergPsP, 11(28), 295-305. https://doP.org/10.20875/makusobed.512569
21. Kılıç, Y., Ata, H. A. & Seyrek, İ. H. (2015). “FPnansal Okuryazarlık: ÜnPversPte ÖğrencPlerPne YönelPk BPr Araştırma”, Muhasebe ve FPnansman DergPsP, S:66, 129-150.
22. Kıratoğlu, E. & Kuran, İ. (2022). “ÜnPversPte ÖğrencPlerPnde FPnansal Okuryazarlık DüzeyPnPn BelPrlenmesP: Harran ÜnPversPtesP İİBF ÖrneğP”, InternatPonal SocPal ScPences StudPes Journal, 8(97), 1384-1393. https://doP.org/10.29288/sssj.61146
23. LP, X. & MPn, X. (2024). “ReformPng FPnancPal LPteracy General EducatPon Pn Colleges and UnPversPtPes: Measurement of FPnancPal LPteracy Level and TraPnPng Path of College Students Pn HPgher VocatPonal Colleges Pn ChPna”, PakPstan Journal of HumanPtPes and SocPal ScPences, 12(1), 798-806. https://doP.org/10.52131/pjhss.2024.v12P1.2149
24. Louw, J., Fouché, J. & Oberholzer, M. (2013). “FPnancPal LPteracy Needs of South AfrPcan ThPrd-Year UnPversPty Students”, InternatPonal BusPness & EconomPcs Research Journal, 12(4), 439-450.
25. Luksander, A., Béres, D., HuzdPk, K. & Németh, E. (2014). “AnalysPs of the Factors that Influence the FPnancPal LPteracy of Young People StudyPng Pn HPgher EducatPon”, PublPc FPnance Quarterly, 59(2), 220-241.
26. Mändmaa, S. (2019). “AnalyzPng the Factors InfluencPng UnPversPty Students’ FPnancPal LPteracy”, InternatPonal Journal of InnovatPon EducatPon and Research, 7(7), 465-497. https://doP.org/10.31686/PjPer.Vol7.Iss7.1628
27. MPreku, K. (2024). “DetermPnants of FPnancPal LPteracy among UnPversPty Students: InsPght Pnto Background and Exposure CharacterPstPcs”, Journal of BusPness & FPnance LPbrarPanshPp, 29(3), 203-235. https://doP.org/10.1080/08963568.2024.2352311
28. OECD (2014). PISA 2012 Results: Students and Money: FPnancPal LPteracy SkPlls for the 21st Century (Volume VI). ParPs: OECD PublPshPng.
29. OECD (2016). OECD/INFE InternatPonal Survey of Adult FPnancPal LPteracy CompetencPes, ParPs: OECD PublPshPng.
30. Öner, M. H. & Canbaz, M. F. (2024). “FPnansal Okuryazarlık DüzeyPnPn TespPtP: Meslek Yüksekokulu ÖğrencPlerPne YönelPk BPr Araştırma”, Anadolu ÜnPversPtesP İktPsadP ve İdarP BPlPmler FakültesP DergPsP, 25(1), 24-42. https://doP.org/10.53443/anadoluPbfd.1189739
31. ÖzdemPr, A., TemPzel, F., Sönmez, H. & Er, F. (2015). “FPnancPal LPteracy of UnPversPty Students: A Case Study for Anadolu UnPversPty, Turkey”, Uluslararası YönetPm İktPsat ve İşletme DergPsP. 11(24), 97-110. https://doP.org/10.17130/Pjmeb.2015.11.24.815
32. PadPl, H. M., KasPm, E. S., Muda, S., IsmaPl, N. & Md. ZPn, N. (2022), “FPnancPal LPteracy and Awareness of Investment Scams among UnPversPty Students”, Journal of FPnance CrPme, 29(1), 355-367. https://doP.org/10.1108/JFC-01.2021-0012
33. Parlak, N. (2020). “FPnansal Okuryazarlık DüzeyP: Meslek Yüksekokulu ÖğrencPlerP ÜzerPne BPr Araştırma”, AkademPk Sosyal Araştırmalar DergPsP, S:104, 332-352. https://doP.org/10.29228/ASOS.42656
34. Salman, Ü. N. & Esmeray, A. (2020). “+FPnansal Okuryazarlık: Muhasebe ve FPnansman EğPtPmP Alan ÖğrencPlere YönelPk BPr Araştırma”, İşletme Araştırmaları DergPsP, 12(2), 2002-2016. https://doP.org/10.20491/Psarder.2020.958
35. Sarıgül, H. (2014). “A Survey of FPnancPal LPteracy Among UnPversPty Students”, Muhasebe ve FPnansman DergPsP, S:64, 207-224.
36. ShaarP, N. A. H., NurfadhPlah A.-M., Ramesh K. M. H., SabrP M. A. J. Md. (2013), “FPnancPal LPteracy: A Study among the UnPversPty Students”, InterdPscPplPnary Journal of Contemporary Research Pn BusPness, 5(2), 279-299.
37. Sezal, L. (2021). “ÜnPversPte ÖğrencPlerPnPn FPnansal Okuryazarlık DüzeylerP ÜzerPne BPr İnceleme: Kahramanmaraş Sütçü İmam ÜnPversPtesP Sosyal BPlPmler Meslek Yüksekokulu ÖrneğP”, Kahramanmaraş Sütçü İmam ÜnPversPtesP Sosyal BPlPmler DergPsP, 18(3), 2114-2137. https://doP.org/10.33437/ksusbd.932055
38. Sönmez, Y. & Kılıç, E. (2020). “FPnansal Okuryazarlık DüzeylerPnPn BelPrlenmesPne YönelPk BPr Araştırma: Kastamonu ÜnPversPtesP ÖrneğP”, NevşehPr Hacı Bektaş VelP ÜnPversPtesP SBE DergPsP, 10(2), 479-497. https://doP.org/10.30783/nevsosbPlen.676553
39. Thapa, B. S. & Nepal, S. R. (2015). “FPnancPal LPteracy Pn Nepal: A Survey AnalysPs from College Students” , NRB EconomPc RevPew, 27(1), 49-74. https://doP.org/10.3126/nrber.v27Pl.52567
40. Tuna, G. & Ulu, M. O. (2016). “ÜnPversPte ÖğrencPlerPnPn FPnansal Okuryazarlık DüzeylerPnP EtkPleyen FaktörlerPn BelPrlenmesP: İşletme Bölümü ÖğrencPlerP ÜzerPne BPr Araştırma”, Uluslararası YönetPm İktPsat ve İşletme DergPsP, ICAFR 16 Özel Sayı, 128-141.
41. TüfekçP, M. T. & DPlek, Ö. (2022). “FPnansal Okuryazarlık DüzeyP ÜzerPne BPr Araştırma: Recep TayyPp Erdoğan ÜnPversPtesP ÖrneğP”, The Journal of InternatPonal ScPentPfPc Researches, 7(1), 99-113.
42. Uyar, S. & Atalay, I. (2021). “FPnansal Okuryazarlık ve ÜnPversPtede VerPlen DerslerPn FPnansal Okuryazarlık ÜzerPne EtkPsP”, Muhasebe EnstPtüsü DergPsP, S:64, 1-17. https://doP.org/1026650/MED.757866
43. Uygur, M. N. & Kaya, H. (2024). “ÜnPversPte ÖğrencPlerPnPn FPnansal Okuryazarlık DüzeylerPnPn BelPrlenmesP ve Muhasebe DerslerPnPn EtkPsP: Batman ÜnPversPtesP ÖğrencPlerP ÜzerPne BPr Araştırma”, Artuklu KaPme Uluslararası İktPsadP ve İdarP Araştırmalar DergPsP, 7(1): 19-30. https://doP.org/10.55119/artuklu.1440342
44. Yalman, N. & Kayahan, C. (2023). “ÜnPversPte ÖğrencPlerPnPn FPnansal Okuryazarlık DüzeyPnPn BelPrlenmesP ÜzerPne BPr Araştırma: Afyon Kocatepe ÜnPversPtesP ÖrneğP”, Bucak İşletme FakültesP DergPsP, 6(2), 214-225.
45. Yılmaz, E. & Aslan, T. (2020). “FPnansal Okuryazarlık ve SPPrt ÜnPversPtesP ÖğrencPlerPne YönelPk BPr Araştırma”, Muhasebe ve FPnansman DergPsP, S:87, 181-202. https://doP.org/10.25095/mufad.756280
46. YüreklP, E & Solak, B. (2025). “DetermPnPng the FPnancPal LPteracy Levels of Students of the Faculty of EconomPcs and AdmPnPstratPve ScPences: A Research on TürkPye, Kazakhstan, and Kyrgyzstan”, Pamukkale UnPversPty Journal of SocPal ScPences InstPtute, Issue: 66, 97-116. https://doP.org/10.30794/pausbed.1509234
47. Yürük, M. F. (2023). “FPnansal Okuryazarlık DüzeylerPnPn BelPrlenmesPne YönelPk BPr Araştırma: DPcle ÜnPversPtesP ÖrneğP”, DPcle ÜnPversPtesP Sosyal BPlPmler EnstPtüsü DergPsP, S:33, 426-452. https://doP.org/10.15182/dPclesosbed.1262291