ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI

Yayın Politikası

Lycus, Pamukkale Üniversitesi yayımlanan, bilimsel, hakemli ve açık erişimli bir e-dergidir. Dergi, arkeoloji ve ilişkili disiplinlerde hazırlanmış özgün bilimsel çalışmaları akademik toplulukla paylaşmayı amaçlar. Lycus’a DergiPark üzerinden çevrim içi olarak erişilebilir: https://dergipark.org.tr/tr/pub/lycus   

Lycus’ta yayımlanan çalışmaların bilimsel içeriğinden, kullanılan verilerden, kaynaklardan, yorumlardan ve sonuçlardan yazar/yazarlar sorumludur. Dergide yayımlanan yazılar doğrudan ya da dolaylı olarak Lycus’un, editörlerin, yayın kurulunun veya yayıncı kurumun kurumsal görüşünü yansıtmaz.

Lycus, bilimsel yayıncılıkta etik ilkelere, akademik dürüstlüğe, şeffaflığa ve sorumlu yayıncılık anlayışına bağlıdır. Derginin yayın etiği politikası; COPE tarafından yayımlanan yayın etiği ilkeleri, editörler ve hakemler için iyi uygulama rehberleri ile bilimsel yayıncılıkta şeffaflık ve en iyi uygulama ilkeleri dikkate alınarak yürütülür.

İlgili başvuru kaynakları:

•  COPE Core Practices: https://publicationethics.org/core-practices  
•  COPE Guidelines: https://publicationethics.org/guidance 
• Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing: https://publicationethics.org/guidance/guideline/principles-transparency-and-best-practice-scholarly-publishing 
•  DOAJ Transparency and Best Practice: https://doaj.org/apply/transparency/ 
•  OASPA: https://www.oaspa.org/ 

Dergiye gönderilen tüm çalışmalar; özgünlük, bilimsel nitelik, etik uygunluk, kaynak kullanımı, telif hakları, çıkar çatışması, görsel/veri kullanımı ve yayın politikası açısından değerlendirilir.

Hakemlik Politikası

Lycus’a gönderilen çalışmalar çift taraflı kör hakemlik ilkesi doğrultusunda değerlendirilir. Bu süreçte yazar ve hakem kimlikleri gizli tutulur.

Ön değerlendirme aşamasını geçen çalışmalar, ilgili alanda uzman en az iki hakeme gönderilir. Gerekli görüldüğü durumlarda üçüncü bir hakem görüşüne başvurulabilir.

Hakem raporları doğrultusunda editör veya editör kurulu; kabul, minör düzeltme, majör düzeltme veya ret kararlarından birini verebilir. Hakem görüşleri arasında belirgin çelişki bulunması hâlinde editör kurulu raporların niteliğini dikkate alarak karar verebilir veya çalışmayı yeni bir hakeme yönlendirebilir.

Yazarlar, hakem ve editör görüşleri doğrultusunda istenen düzeltmeleri yapmakla yükümlüdür. Yazarlar, katılmadıkları değerlendirme noktalarına bilimsel gerekçelerle yanıt verebilir.

Yapay Zekâ Kullanımı

Yapay zekâ destekli araçlar; dil düzenleme, çeviri desteği, yazım denetimi, biçimsel kontrol veya sınırlı ön hazırlık amacıyla kullanılabilir. Ancak bu araçların kullanımı, çalışmanın bilimsel özgünlüğünü, akademik sorumluluğunu ve yayın etiğine uygunluğunu ortadan kaldırmaz.

Yapay zekâ araçları yazar veya ortak yazar olarak gösterilemez. Yazarlık; bilimsel sorumluluk üstlenmeyi, çalışmanın doğruluğunu ve özgünlüğünü garanti etmeyi, etik ilkelere uygunluğu sağlamayı ve gerektiğinde hesap verebilir olmayı gerektirir.

Yazarlar, çalışmalarının hazırlanması sürecinde yapay zekâ destekli araçlardan yararlanmışlarsa, bu kullanımı açık ve şeffaf biçimde beyan etmelidir. Beyanda kullanılan aracın adı, kullanım amacı ve çalışmanın hangi aşamasında kullanıldığı belirtilmelidir.

Yapay zekâ araçları tarafından üretilen veya önerilen metin, görsel, tablo, çeviri, kaynak veya benzeri içeriklerin doğruluğu, özgünlüğü, bilimsel geçerliliği ve yayın etiğine uygunluğu tamamen yazar/yazarların sorumluluğundadır.

Hakemler, değerlendirdikleri makalelere ait metin, veri, görsel veya diğer içerikleri yapay zekâ araçlarına yüklememeli ve hakemlik sürecinin gizliliğini ihlal edecek şekilde kullanmamalıdır.

Etik Kurul ve Araştırma İzinleri

İnsan katılımcılar, insan verileri, hayvanlar, anket, mülakat, görüşme, ölçek, deney, gözlem, odak grup çalışması veya benzeri yöntemlerle yürütülen araştırmalarda gerekli etik kurul onayı alınmalı ve bu bilgi çalışmada açıkça belirtilmelidir.

Etik kurul onayı gerektiren çalışmalarda kurul adı, onay tarihi ve karar sayısı makalede yer almalıdır. Etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalar için de bu durum uygun biçimde ifade edilmelidir.

Kazı, yüzey araştırması, müze koleksiyonu, arşiv, kurum verisi, özel koleksiyon, yazıt, sikke, arkeolojik eser, görsel belge veya kültürel miras unsurlarına dayanan çalışmalarda gerekli yasal izinler, kullanım hakları ve telif bilgileri yazar tarafından sağlanmalıdır.

Müze, kazı başkanlığı, kurum arşivi, özel koleksiyon veya üçüncü kişilere ait görsellerin kullanılması durumunda gerekli izinlerin alınması ve şekil açıklamalarında kaynak/telif bilgilerinin belirtilmesi yazarın sorumluluğundadır.

Çıkar Çatışması

Yazarlar, çalışmalarının sonuçlarını veya yorumlarını etkileyebilecek tüm mali, akademik, kurumsal, kişisel veya diğer çıkar çatışmalarını açıkça beyan etmelidir.

Çıkar çatışması bulunmayan çalışmalarda şu ifade kullanılmalıdır:

“Yazar/yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan eder.”

Editörler ve hakemler de değerlendirdikleri çalışmalarla ilgili herhangi bir çıkar çatışması bulunması hâlinde bunu bildirmeli ve gerekli durumlarda süreçten çekilmelidir.

Özgünlük, İntihal ve Mükerrer Yayın

Lycus’a gönderilen çalışmalar daha önce yayımlanmamış ve aynı anda başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmamalıdır.

Yazarlar, çalışmanın özgün olduğunu, kullanılan tüm kaynaklara eksiksiz ve doğru biçimde atıf yapıldığını ve çalışmaya doğrudan katkı sunmayan kişilerin yazar olarak gösterilmediğini kabul eder.

İntihal, kendinden intihal, mükerrer yayın, bölerek yayınlama, sahte veri kullanımı, kaynak göstermeme, telif hakkı ihlali ve haksız yazarlık etik ihlal olarak değerlendirilir.

Lycus’a gönderilen çalışmalar benzerlik denetiminden geçirilir. Benzerlik oranı ve benzerlik raporunda yer alan eşleşmeler editörler tarafından yalnızca sayısal değer üzerinden değil, eşleşmelerin niteliği, bağlamı ve kaynak gösterme durumu dikkate alınarak değerlendirilir.

Etik ilkelere aykırılık tespit edilen çalışmalar, yayın sürecinin herhangi bir aşamasında reddedilebilir veya süreçten çıkarılabilir.

Yazarların Sorumlulukları

Yazarlar, çalışmalarında kullandıkları verileri doğru, şeffaf ve denetlenebilir biçimde sunmakla yükümlüdür.

Çalışmada kullanılan arkeolojik veriler, katalog bilgileri, ölçüler, çizimler, fotoğraflar, haritalar, tablolar, analiz sonuçları, transkripsiyonlar, çeviriler ve yorumlar yazar/yazarların bilimsel sorumluluğundadır.

Yazarlar, kullanılan kaynaklara doğru ve eksiksiz atıf yapmalı; daha önce yayımlanmış veri, görsel veya değerlendirmelerden yararlanılması durumunda ilgili kaynakları açıkça belirtmelidir.

Çalışmaya yalnızca bilimsel olarak anlamlı katkı sunan kişiler yazar olarak gösterilmelidir. Yazar sırası ve sorumlu yazar bilgisi başvuru sırasında açıkça belirtilmelidir. Tüm yazarların çalışmanın son hâlini görmüş ve yayımlanmasını onaylamış olması gerekir.

Yazarlar, yayımlanmış çalışmalarında önemli bir hata veya eksiklik fark etmeleri hâlinde editör kurulunu bilgilendirmekle yükümlüdür.

Hakemlerin Sorumlulukları

Hakemler, yalnızca uzmanlık alanlarına giren çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir.

Hakemler değerlendirmelerini gizlilik, tarafsızlık, akademik nezaket ve bilimsel ölçütler çerçevesinde yapmalıdır. Kişisel eleştiri, küçültücü ifade veya bilimsel gerekçeden yoksun değerlendirmelerden kaçınılmalıdır.

Hakemler, değerlendirdikleri çalışmada eksik atıf, belirgin benzerlik, olası intihal, veri sorunu, görsel/telif problemi veya etik ihlal şüphesi fark etmeleri durumunda editörleri bilgilendirmelidir.

Hakemler, değerlendirme sürecinde eriştikleri bilgi, veri, fikir ve görselleri kendi çalışmaları için kullanamaz ve üçüncü kişilerle paylaşamaz.

Editörlerin Sorumlulukları

Editörler, dergiye gönderilen çalışmaların ön değerlendirme, hakemlik ve yayın süreçlerini tarafsızlık, gizlilik ve bilimsel ölçütler doğrultusunda yürütmekle sorumludur.

Editörler, çalışmaların değerlendirilmesinde yazarların cinsiyeti, etnik kökeni, dini inancı, siyasi görüşü, kurumsal bağlantısı veya kişisel özelliklerini dikkate almaksızın yalnızca bilimsel nitelik, özgünlük, yöntem, etik uygunluk ve derginin kapsamına uygunluk ölçütlerini esas alır.

Editörler, gönderilen çalışmalarla ilgili bilgileri yazar, hakem, olası hakem, yayın kurulu üyesi ve yayın sürecinde görev alan kişiler dışında üçüncü kişilerle paylaşmaz.

Editörler, hakemlik sürecinde ortaya çıkabilecek çıkar çatışması, etik ihlal, intihal, mükerrer yayın, veri uydurma, görsel manipülasyon veya telif hakkı ihlali gibi durumları yayın etiği ilkeleri doğrultusunda değerlendirir.

Etik İhlal, Düzeltme ve Geri Çekme

Lycus, olası araştırma ve yayın etiği ihlallerini ciddiyetle ele alır. İntihal, veri uydurma, veri tahrif etme, görsel manipülasyon, mükerrer yayın, haksız yazarlık, telif hakkı ihlali, çıkar çatışmasının gizlenmesi ve benzeri durumlar etik ihlal kapsamında değerlendirilir.

Yayın sürecinde veya yayım sonrasında etik ihlal şüphesi ortaya çıkması hâlinde editör kurulu gerekli incelemeyi yapar. Gerekli görülen durumlarda yazarlardan açıklama, belge, izin yazısı, ham veri veya ek bilgi talep edilebilir.

Yayımlanmış bir çalışmada hata, eksiklik veya etik sorun tespit edilmesi durumunda düzeltme, editöryal açıklama veya geri çekme süreçleri işletilebilir.

Çalışmanın temel sonuçlarını geçersiz kılmayan fakat düzeltilmesi gereken hatalar için düzeltme yayımlanabilir. Çalışmanın bilimsel güvenilirliğini ciddi biçimde zedeleyen etik ihlal veya veri sorunu tespit edilmesi hâlinde makale geri çekilebilir.

İtiraz ve Şikâyetler

Yazarlar, editöryal karar veya hakem değerlendirme süreciyle ilgili itirazlarını bilimsel gerekçelerle editör kuruluna iletebilir.

İtiraz başvurularında çalışmanın başlığı, başvuru numarası, karar tarihi ve itiraz gerekçesi açıkça belirtilmelidir. İtirazlar editör kurulu tarafından değerlendirilir ve gerekli görüldüğünde ek hakem görüşüne başvurulabilir.

Yayın etiği, değerlendirme süreci, çıkar çatışması, telif hakkı, intihal, veri kullanımı veya benzeri konulardaki şikâyetler dergi editörlüğüne iletilebilir. Şikâyetler gizlilik ve tarafsızlık ilkeleri doğrultusunda değerlendirilir.

Açık Erişim, Telif ve Arşivleme

Lycus açık erişim politikasını benimser. Dergide yayımlanan tüm içerikler, yayımlandıkları andan itibaren okuyucuların ücretsiz erişimine sunulur.

Okuyucular, Lycus’ta yayımlanan makaleleri okuyabilir, indirebilir, saklayabilir, çıktısını alabilir ve kaynak göstermek koşuluyla bağlantı verebilir.

Lycus’ta yayımlanan tüm makaleler Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY 4.0) kapsamında lisanslanır. Bu lisans kapsamında okuyucular, yazar ve ilk yayın kaynağını uygun biçimde belirtmek koşuluyla yayımlanan çalışmaları kullanabilir, paylaşabilir ve dağıtabilir.

Lisans bağlantısı: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ 

Yazarlar, Lycus’ta yayımlanan çalışmalarını kişisel web sayfalarında, kurumsal arşivlerde, akademik profil sayfalarında ve açık erişim arşivlerinde kaynak göstermek koşuluyla paylaşabilir.

Lycus’un dijital içerikleri DergiPark altyapısı üzerinden erişime sunulur ve DergiPark’ın sağladığı dijital arşivleme olanakları çerçevesinde korunur.

DergiPark: https://dergipark.org.tr/ 

Ücret Politikası

Lycus, açık erişim politikasını benimseyen ve kâr amacı gütmeyen bilimsel bir dergidir. Dergiye makale gönderimi, ön değerlendirme, hakem değerlendirmesi, editöryal süreç, mizanpaj ve yayımlama aşamalarında yazarlardan herhangi bir ücret talep edilmez.

Lycus, makale işlem ücreti, başvuru ücreti, değerlendirme ücreti veya yayımlama ücreti almaz. Dergi, yayın süreçlerini akademik nitelik, etik sorumluluk ve açık erişim ilkeleri doğrultusunda yürütür.

DOI Numarası

DOI, elektronik ortamda yayımlanan bilimsel çalışmaların kalıcı biçimde tanımlanmasını ve erişilebilirliğini sağlayan dijital tanımlayıcıdır.

Lycus’ta yayımlanmak üzere kabul edilen çalışmalara DOI numarası atanabilir. DOI numarası, çalışmanın elektronik ortamda kalıcı olarak tanımlanmasına ve resmî yayın bilgilerinin güvence altına alınmasına katkı sağlar.

DOI sistemi hakkında bilgi: https://www.doi.org/ 

Kişisel Verilerin Korunması

Lycus’a gönderilen çalışmalar ve yayın süreci kapsamında elde edilen yazar, hakem ve editöryal süreç bilgileri, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde korunur.

Yazar ve hakemlere ait kişisel bilgiler, başvuru dosyaları, değerlendirme raporları, yazışmalar ve süreç bilgileri; yayın sürecinin gerektirdiği durumlar dışında üçüncü kişi ve kurumlarla paylaşılmaz.

Hakemlik sürecinde gizlilik esastır. Hakem kimlikleri, yazar kimlikleri, değerlendirme raporları ve editöryal yazışmalar yalnızca yetkili editöryal birimler tarafından erişilebilir şekilde saklanır.

Kişisel Verileri Koruma Kurumu: https://www.kvkk.gov.tr/ 

Yayın Dili

Lycus, Türkçe ve İngilizce dillerinde hazırlanmış bilimsel çalışmaları kabul eder.

Dergiye gönderilen çalışmaların dil bilgisi, akademik üslup, terminoloji ve anlatım bakımından yayıma hazır düzeyde olması beklenir. Değerlendirme süreci boyunca, gerekli görülmesi hâlinde yazarlardan dilsel ve biçimsel düzenlemeler talep edilebilir.

Yayın Sıklığı

Lycus, yılda iki sayı olmak üzere Haziran ve Aralık aylarında elektronik ortamda yayımlanır.

Gerekli görülen durumlarda editör kurulu kararıyla özel sayı yayımlanabilir.