Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Mantık Araştırmaları Dergisi, yayın sürecinin bütün aşamalarında Yayın Etiği Komitesi'nin (Committee on Publication Ethics, COPE) temel uygulamalarını, akış şemalarını ve editörler, yazarlar ve yayıncılar için yayımladığı uluslararası standartları esas alır. Dergi ayrıca Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi'ne uyar. Bu ilkeler yazarları, hakemleri, editörleri, yayın kurulu üyelerini ve yayıncıyı bağlar.

Referans Alınan Düzenlemeler ve Rehberler:

MAD'da yayımlanan bütün çalışmaların hazırlanmasında araştırma ve yayın etiğine uyulması şarttır. Yazarlar bunu gönderim sırasında taahhüt eder. Bu taahhüt, yayımlanan makalenin beyannamesinde de yer alır. Üretken yapay zekâ araçlarının kullanımı Yapay Zekâ Politikası sayfasında ayrıca düzenlenmiştir.

1. Yayın Politikası

KonuUygulama
YayıncıErciyes Üniversitesi
Yayın sıklığıYılda bir sayı, her yıl Ekim ayında, yalnızca elektronik olarak
KapsamÖncelikle mantık, mantık tarihi ve mantık felsefesi, ayrıca felsefenin öbür alanları
Yazı türleriAraştırma makalesi, çeviri, kitap tanıtımı, sempozyum değerlendirmesi ve röportaj
Yayın dilleriTürkçe, İngilizce ve Arapça
Açık erişim ve lisansBütün içerik yayım tarihinden itibaren ücretsiz ve ambargosuz olarak erişime açıktır. Çalışmalar CC BY-NC-ND lisansıyla yayımlanır. Ayrıntılar Açık Erişim ve Telif Hakkı Politikası sayfasındadır.
ÜcretGönderim, değerlendirme ve yayım için hiçbir ücret alınmaz.
DeğerlendirmeÖn değerlendirmeyi geçen çalışmalar, farklı kurumlardan en az iki dış hakem tarafından çift taraflı kör hakemlikle değerlendirilir. Ön değerlendirme için hedeflenen süre 30 gün, hakeme tanınan süre 15 gündür. Aşamalar Makale Değerlendirme ve Yayım Süreci sayfasında, gerçekleşen ortalama süreler İstatistikler sayfasında yer alır.
ArşivYayımlanan içerik DergiPark'ta kalıcı olarak saklanır. Ayrıntılar Arşiv Politikası sayfasındadır.

2. Yazarların Sorumlulukları

  • Gönderilen çalışma özgün olmalı, daha önce yayımlanmamış olmalı ve başka bir yerde değerlendirmede bulunmamalıdır. Sempozyum bildirisinden geliştirilen çalışmalar, bu durum metinde belirtilmek şartıyla kabul edilir.
  • Başkasına ait fikir, veri, metin ve görseller kaynak gösterilerek kullanılır. Yazarın daha önce yayımlanmış kendi çalışmalarından aktardığı kısımlar için de kaynak gösterilir.
  • Çalışmada kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakkı mevzuatına uyulur. Başkasına ait ölçek, anket, fotoğraf, harita ve benzeri malzeme hak sahibinin izniyle kullanılır ve bu izin makalede belirtilir.
  • Yazar listesinde yalnızca çalışmaya bilimsel katkı sunan ve çalışmanın sorumluluğunu üstlenen kişiler yer alır. Birden fazla yazarlı çalışmalarda her yazarın katkısı, rolleri ve katkı oranıyla birlikte beyannamede gösterilir. Değerlendirme başladıktan sonra yazar eklemek, çıkarmak ya da yazar sırasını değiştirmek için bütün yazarların onayıyla editöre gerekçeli bir başvuru yapılır.
  • Yazarlar ORCID numarasıyla kayıtlı olmalıdır.
  • Yazarlar gönderim sırasında araştırma ve yayın etiğine uyulduğuna, özgünlüğe, yazar katkılarına, etik kurul iznine, finansman/desteğe ve çıkar çatışmasına ilişkin beyanlarını verir. Bu beyanlar, varsa teşekkürle birlikte, yayımlanan makalede kaynakçadan önce “Beyanname” başlığı altında yer alır. Beyanları eksik olan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz.
  • Yazarlar etik kurul izin belgesini ve araştırma için alınan öbür izinleri editörün isteği üzerine sunar.
  • Yayımdan sonra çalışmasında önemli bir hata fark eden yazar durumu gecikmeden editöre bildirir ve düzeltme ya da geri çekme sürecinde editörle birlikte çalışır.

3. Hakemlerin Sorumlulukları

  • Hakem, çalışmanın yazarıyla bir çıkar ilişkisi varsa ya da çalışma uzmanlık alanının dışında kalıyorsa daveti kabul etmez ve durumu editöre bildirir. Aynı kurumda yakın çalışma, ortak proje, danışmanlık ilişkisi ve akrabalık bu tür ilişkilere örnektir.
  • Değerlendirilen metin gizlidir. Hakem metni üçüncü kişilerle paylaşamaz, kendi çalışmalarında kullanamaz ve yapay zekâ araçlarına yükleyemez.
  • Hakem kimliği yazara açıklanmaz. Hakem de yazarın kimliğini öğrenmeye çalışmaz.
  • Değerlendirme yazarın kimliğine, kurumuna, inancına ya da görüşlerine göre yapılmaz. Hakem raporu biçim incelemesiyle sınırlı kalmaz. Hakem çalışmanın problemini, yöntemini, argümanının tutarlılığını, literatüre hâkimiyetini, kaynak kullanımını ve alana katkısını değerlendirir. Eleştirilerini gerekçeli ve saygılı bir dille yazar.
  • Hakem raporunu derginin belirlediği süre içinde (15 gün) teslim eder. Süre yetmeyecekse editöre önceden bilgi verir.
  • Yazarın kimliğini fark eden ya da metinde intihal, veri uydurma veya mükerrer yayın şüphesi gören hakem durumu editöre bildirir.

4. Editörlerin Sorumlulukları

  • Editörler kabul ve ret kararını çalışmanın bilimsel niteliğine, özgünlüğüne, derginin kapsamına uygunluğuna ve hakem raporlarına dayanarak verir.
  • Editörler hakemleri konusunda yetkin kişiler arasından ve farklı kurumlardan seçer. Hakemle yazar arasında çıkar ilişkisi bulunmamasına dikkat eder.
  • Editörler çift taraflı kör hakemliği korur. Gönderilen çalışmalara ilişkin bilgileri yazar, hakem ve süreçte görevli editörler dışında kimseyle paylaşmaz. Değerlendirme sürecindeki çalışmaları kendi araştırmalarında kullanmaz.
  • Bir çalışmayla çıkar çatışması bulunan editör o çalışmanın sürecinden çekilir ve çalışma başka bir editöre devredilir. Editörlerin ve yayın kurulu üyelerinin kendi çalışmaları da aynı değerlendirme sürecinden geçer. Bu çalışmaların sürecini, yazarla ilişiği olmayan bir editör yürütür.
  • Etik kurul izni gerektiren çalışmalarda editörler iznin araştırmadan önce alındığından emin olur ve gerektiğinde izin belgesini ister.
  • Hakem görüşleri birbirinden farklıysa editör üçüncü bir hakemin görüşünü alır ya da raporları kendisi değerlendirerek gerekçeli bir karar verir.
  • Editörler hakem raporlarını ve değerlendirme kayıtlarını yayım tarihinden sonra en az beş yıl saklar.
  • Editörler etik ihlal iddialarını COPE akış şemalarına göre inceler ve sonuçlandırır.

5. Yayıncının Sorumlulukları

Derginin yayıncısı Erciyes Üniversitesi, editörlerin bağımsızlığını gözetir ve yayın kararlarına müdahale etmez. Derginin düzenli yayımlanması, arşivlenmesi ve erişilebilir kalması için gereken altyapıyı sağlar. Etik ihlal iddialarının incelenmesinde editörlerle birlikte çalışır.

6. Benzerlik Taraması

Kaynakça ve usulüne uygun tırnak içi alıntılar hariç tutulduğunda benzerlik oranı %20'yi aşan çalışmalar hakeme gönderilmeden yazara iade edilir.

Ön değerlendirme aşamasında her çalışma iThenticate yazılımıyla taranır. Oranın bu sınırın altında kalması tek başına yeterli sayılmaz. Editör raporu ayrıntılı olarak inceler. Tek bir kaynakla yoğun örtüşme, kaynak gösterilmeden yapılan aktarma ya da yazarın daha önce yayımlanmış metinlerini tekrarlaması gibi durumlarda da çalışmayı iade edebilir. Benzerlik raporları değerlendirme kayıtlarıyla birlikte saklanır.

7. Etik Kurul İzni ve Öbür İzinler

Etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalarAraştırmadan önce etik kurul izni gerektiren çalışmalar
  • Kavramsal, tarihî ve metin temelli çalışmalar
  • Tartışma yazıları
  • Sistematik derlemeler
  • Uygun biçimde anonimleştirilmiş veri setlerinin ikincil analizleri
  • Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney ve görüşme gibi tekniklerle katılımcılardan veri toplanan nitel ve nicel bütün araştırmalar
  • İnsanların ve hayvanların, materyal ve verileri de dâhil olmak üzere, deneysel ya da başka bilimsel amaçlarla kullanıldığı araştırmalar
  • İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar
  • Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar
  • Kişisel verilerin korunması mevzuatı gereğince yapılan retrospektif çalışmalar

İzin gerektiren çalışmalarda etik kurulun adı, karar tarihi ve sayısı hem yöntemin anlatıldığı bölümde hem de makalenin beyannamesinde belirtilir. Vaka analizlerinde aydınlatılmış onam formu alındığı belirtilir. Araştırma bir kurumda yürütüldüyse, örneğin bir bakanlıkta, okulda ya da arşivde, o kurumdan alınan izin de belirtilir. İzin gerektirmeyen çalışmalarda da etik durum açıkça belirtilir.

Beyanname örneği (izin gerekmeyen çalışmalar): “Etik kurul izni gerekmemektedir.”

Beyanname örneği (izin gereken çalışmalar): “Bu çalışma için [Kurulun Adı] Etik Kurulu'ndan [Tarih] tarih ve [Sayı] sayılı kararla izin alınmıştır.”

8. Çıkar Çatışması, Finansman ve Teşekkür

Yazarlar, çalışmanın sonuçlarını ya da yorumunu etkileyebilecek mali ve kişisel bütün ilişkileri beyan eder. Proje, burs ya da kurum desteğiyle hazırlanan çalışmalarda destek veren kurum ve varsa proje numarası finansman beyanında yazılır. Çıkar çatışması ya da destek yoksa bu da açıkça belirtilir. Yazar olarak listelenmeyen ama çalışmaya katkı sunan kişiler teşekkür bölümünde anılır.

9. Etik İhlaller

Şu davranışlar etik ihlal sayılır:
  • intihal;
  • veri uydurma;
  • verileri ya da bulguları çarpıtma;
  • aynı çalışmayı tekrar yayımlama ya da birden fazla dergiye aynı anda gönderme;
  • bir çalışmayı gereksiz yere bölerek yayımlama;
  • katkısı olmayan kişileri yazar gösterme ya da katkısı olanları yazar listesinden çıkarma;
  • destek veren kurumları ya da katkı sunanları belirtmeme;
  • etik kurul izni gerektiren bir araştırmayı izin almadan yürütme ya da yayımlama;
  • hakem ya da editör olarak değerlendirme sürecindeki bilgilerin gizliliğini ihlal etme;
  • atıf manipülasyonu.

Şüpheli durumlarda editör yazardan yazılı açıklama ister ve süreci COPE akış şemalarına göre yürütür. İhlal kesinleşirse çalışma değerlendirme aşamasındaysa reddedilir, yayımlanmışsa geri çekilir. Gerekli görülürse yazarın kurumuna bilgi verilir.

10. Düzeltme ve Geri Çekme

Yayımlanmış bir makalede sonucu etkilemeyen bir hata bulunursa dergi bir düzeltme notu yayımlar. Hata bulguları ya da sonuçları geçersiz kılıyorsa veya kesinleşmiş bir etik ihlal varsa makale, COPE'nin geri çekme kılavuzuna göre geri çekilir. Geri çekilen makale silinmez. Makale “geri çekildi” işaretiyle ve geri çekme gerekçesini açıklayan bir notla erişimde kalır. İnceleme sürerken okurların uyarılması gerekiyorsa editör bir endişe bildirimi yayımlayabilir.

11. İtiraz ve Şikâyet

Yazarlar editör kararına, kararın bildirildiği tarihten itibaren 30 gün içinde gerekçeli bir yazıyla itiraz edebilir. İtiraz Baş Editöre yapılır. Baş Editör itirazı karar sürecinde yer almamış bir editörle birlikte inceler ve gerekirse yeni bir hakem görüşü alır. Sonuç yazara gerekçesiyle bildirilir ve bu karar kesindir.

Yayın süreciyle ya da yayımlanmış bir çalışmayla ilgili şikâyetler ve etik ihlal bildirimleri, derginin İletişim sayfasındaki adres üzerinden Baş Editöre yapılır. Bildirimde bulunan kişinin kimliği gizli tutulur.

Sürüm: 1.0
Son Güncelleme Zamanı: 30 October 2026