Derleme

Eğitimde yapay zekâ kullanımı: Etik sorunlar ve çözümler

Sayı: 74 30 Nisan 2025
PDF İndir
TR EN

Eğitimde yapay zekâ kullanımı: Etik sorunlar ve çözümler

Öz

Yapay Zekâ (YZ), insan zekâsının ve bilişsel işlevlerinin taklit edilmesi amacıyla tasarlanmış ve programlanmış bilgisayar sistemleri olarak tanımlanmaktadır. YZ teknolojilerinde yaşanan gelişmeler birçok alanda değişim ve dönüşümü beraberinde getirmiştir. Bu alanlardan birisi de eğitimdir. Nitekim eğitim sistemleri, YZ teknolojilerindeki gelişmelere bağlı olarak sürekli yenilenmekte ve bu dönüşümleri takip ederek değişmekte ve gelişmektedir. Dahası eğitimciler, araştırmacılar ve politika yapıcılar, YZ'nın öğrenme ortamlarını dönüştürme, öğretim metodolojilerini geliştirme ve eğitim deneyimlerini kişiselleştirme potansiyeli nedeniyle bu alana büyük ilgi göstermektedirler. YZ’nın eğitimde kullanımı, birçok potansiyel fayda sunmasına rağmen, önemli etik endişeleri de beraberinde getirmektedir. Bu bağlamda makalede, eğitimde YZ kullanımına yönelik etik kaygılar ele alınmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada öncelikle YZ'nın tanımı ve temel özellikleri sunulmuştur. Daha sonra, YZ'nın eğitimde kullanımıyla ortaya çıkan etik sorunlar ele alınmıştır. Bu sorunlar arasında gizlilik, önyargı, ayrımcılık, güvenlik, hesap verebilirlik, şeffaflık, silahlanma, dijital uçurum, teknoloji bağımlılığı ve fikri mülkiyet gibi konular yer almaktadır. Son olarak eğitimde YZ kullanımına yönelik etik bağlamda yapılan yasal düzenlemelere yer verilmiştir. Araştırma sonucunda, YZ'nın eğitimde sorumlu ve etik bir şekilde kullanılmasının önemi vurgulanmıştır. Bu çerçevede, eğitimciler, araştırmacılar ve politika yapıcıların ortak bir çabayla hareket etmesi ve etik ilkeler doğrultusunda YZ politikaları geliştirmesi gerektiği belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Merhaba Hocam, “Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımı: Etik Sorunlar ve Çözümler” adlı çalışma etik kurul izni gerektiren çalışmalar kategorisinde yer almamaktadır. Saygılarımla.

Kaynakça

  1. Aiken, R., & Epstein, R. (2000). Ethical guidelines for AI in education: Starting a conversation. Int. J. Artif. International Journal of Artificial Intelligence in Education, 11, 163-176.
  2. Aktay, S., Gök, S., & Uzunoğlu, D. (2023). ChatGPT in education. Türk Akademik Yayınlar Dergisi, 7(2), 378-406. http://dx.doi.org/10.29329/tayjournal.2023.543.03
  3. Allen, C., Wallach W., & Smit, I. (2006). Why machine ethics?. IEEE Intelligent Systems, 21(4), 12-17. https://doi.org/10.1109/MIS.2006.83
  4. Anıl Keskin, D., & Gözenman, S. (2019). Hile riski açısından sosyal mühendislik. TIDE Academia Research, 1(2), 281-306.
  5. Arslan, K. (2020). Eğitimde yapay zeka ve uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71-88.
  6. Aruğaslan, E., & Çivril, H. (2021). Türkiye’de eğitim alanında yapılan veri madenciliği ve yapay zekâ çalışmaları. Uluslararası Teknolojik Bilimler Dergisi, 13(2), 81-89.
  7. Aşık F., Yıldız, A., Kılınç, S., Aytekin, N., Adalı, R., & Kurnaz, K. (2023). Yapay zekânın eğitime etkileri. International Journal of Social Humanities Siıences Research, 10(98), 2100-2107. https://doi.org/10.5281/zenodo.8307107
  8. Audi, R. (2015). The Cambridge dictionary of philosoph (3rd ed.). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9781139057509

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Öğretim Teknolojileri , Alan Eğitimleri (Diğer) , Eğitim Teknolojisi ve Bilgi İşlem , Eğitim Üzerine Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

15 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

19 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 74

Kaynak Göster

APA
Temur, S. (2025). Eğitimde yapay zekâ kullanımı: Etik sorunlar ve çözümler. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, 74, 568-595. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1516576

Cited By

ÇEŞİTLİ ALANLARDA YAPAY ZEKA ETİĞİ: BİR İNCELEME

İstanbul Ticaret Üniversitesi Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.56809/icujtas.1730136

   Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

33574