Examining the relationship between parental attitudes, child temperament characteristics and stuttering: A research on children with stuttering in preschool period

Abstract

Ebeveyn tutumları, çocuk mizaç özellikleri ve kekemelik arasındaki ilişkinin incelenmesi: Okul öncesi dönemde kekemeliği olan çocuklar üzerine bir araştırma

Öz

Bu çalışmanın amacı kekemeliği olan çocukların mizaç özellikleri, kendi konuşmalarına ilişkin tutumları, ebeveynlerin çocuklarıyla olan iletişim tutumları ve kekemelik sıklığı arasında ilişkileri incelemektir. Çalışmanın katılımcılarını 4;0- 5;11 yaş aralığında, 15 kekemeliği olan ( 12 erkek ve 3 kız) çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, “Çocuk Davranış Listesi (ÇDL)’’ ve ‘’ KiddyCAT-TR (Kekeleyen Okul Öncesi Çocukları İçin İletişim Tutum Testi) ve Ebeveyn Tutum Testi (ETÖ) kullanılmıştır. Veriler; değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi için SPSS kullanılarak analiz edilmiştir. Normal dağılım göstermeyen değişkenler için Spearman korelasyonu uygulanmıştır.Yapılan analizler sonucunda, ÇDL alt ölçekleri ile ETÖ alt ölçekleri arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur(r=0.520, p=0.047). Bu ilişki mizaç özellikleri ile ebeveyn tutumlarını birbirini etkilediğini göstermektedir. Ancak kekemelik sıklığı ve diğer ölçekler (ETÖ, ÇDL ve KiddyCAT-TR) arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05).Araştırmada, kekemeliği olan okul öncesi çocuklarda otoriter bir ebeveyn tutumunun çocuk davranışları üzerine etkisinin olduğunu göstermektedir. Çocuğuna daha otoriter bir tutum sergileyen ebeveynlerin çocuklarının mizaç özelliği olarak daha kızgın bir yapıda olduğu, benzer şekilde daha otoriter bir tutum sergileyen ailelerin çocuklarının dikkati odaklama performanslarının daha düşük olduğu görülmüştür. Kekemelik sıklığının mizaç özellikleri, iletişim tutumu ve ebeveyn tutumuyla bir ilişkisi bulunmamaktadır. Sonuçlar ebeveyn tutumlarının çocukların duygusal ve davranışsal özellikleriyle anlamlı ilişkiler ortaya koyduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dil ve konuşma terapisi
• kekemelik
• mizaç
• KiddyCAT-TR
• ebeveyn tutumu

Kaynakça

1. Abalı, O., Beşikçi, H., Kınalı, G., & Tüzün, Ü.D. (2005). Kekemelik başlangıcında ebeveyn tutumlarının değerlendirilmesi. Kulak Burun Boğaz İhtisas Dergisi, 15(1), 21.
2. Akçay, B. (2023). Anadili Türkçe olan 4-7 yaş arasındaki kekemeliği olan ve olmayan çocukların mizaç özellikleri ile yürütücü işlevler arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Medipol Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
3. Akın Sarı, B., İşeri, E., Yalçın, Ö., Akın Aslan, A., & Şener, Ş. (2012). Çocuk davranış listesi kısa formunun Türkçe güvenilirlik çalışması ve geçerliliğine ilişkin ön çalışma. Klinik Psikiyatri Dergisi, 135–143.
4. Ambrose, N. G., & Yairi, E. (2004). Early childhood stuttering II. American Journal of Speech-Language Pathology, 13(3), 54–62. https://doi.org/10.1044/1058-0360.0103.54
5. Ambrose, N.G., & Yairi, E. (2013). Epidemiology of stuttering: 21st century advances. Journal of Fluency Disorders, 38(2), 66–87. https://doi.org/10.1016/j.jfludis.2012.11.002
6. Al-Khaledi, M., Lincoln, M., McCabe, P., Packman, A., & Alshatti, T. (2009). The attitudes knowledge and beliefs of Arab parents in Kuwait about stuttering. Journal of Fluency Disorders, 34, 44–59. https://doi.org/10.1016/j.jfludis.2009.02.003
7. Anderson, J. D., Pellowski, M. W., Conture, E. G., & Kelly, E. M. (2003). Temperamental characteristics of young children who stutter. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 46, 1221-1233. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2003/095)
8. Arnold, H., Conture, E., Key, S., & Walden, T. (2011). Emotional reactivity, regulation and childhood stuttering: A behavioral and electrophysiological study. Journal of Communication Disorders, 44, 276–293. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2010.12.003

9. Aydın Oral, S. (2022). Erken çocuklukta kekemeliğe ilişkin olumsuz iletişim tutumunu etkileyen faktörlerin incelenmesi [Doktora tezi, Üsküdar Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
10. Aydın Oral, S., Konrot, A., Gerçek, E., & Vanryckeghem, M. (2022). Preliminary normative data for the Turkish form of the KiddyCAT. Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi 7(1), 78–85. https://doi.org/10.5336/healthsci.2021-82552
11. Aydın Uysal, A., & Özdemı̇r, R. S. (2019). Temperamental characteristics of children who stutter and children who recovered stuttering spontaneously. Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi 4(2), 117–131. https://doi.org/10.5336/healthsci.2019-65738
12. Aydın, A. (2015). Gelişimsel kekemelik ve mizaç: Kekeleyen, tipik gelişim gösteren ve kekemeliği kendiliğinden iyileşen çocukların mizaç özelliklerinin karşılaştırılması [Doktora tezi, Anadolu Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
13. Bloodstein O. (1995). A handbook on stuttering (5th ed.). Singular Publishing Group.
14. Boey, R. A., Van de Heyning, P. H., Wuyts, F. L., Heylen, L., Stoop, R., & De Bodt, M. S. (2009). Awareness and reactions of young stuttering children aged 2–7 years old towards their speech disfluency. Journal of Communication Disorders, 42(5), 334-346. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2009.03.002
15. Choi, D., Conture, E.G., Walden, T.A., Jones, R.M. & Kim, H. (2016). Emotional diathesis, emotional stress, and childhood stuttering. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 59(4), 616-630. https://doi.org/10.1044/2015_JSLHR-S-14-0357
16. Clark, C.E., Conture, E.G., Frankel, C.B., & Walden, T.A. (2012). Communicative and psychological dimensions of the KiddyCAT. Journal of Communication Disorders, 45(3), 223-234. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2012.01.002
17. Conture, E. G., & Kelly, E. M. (1991). Young stutterers’ nonspeech behaviors during stuttering. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 34(5), 1041-1056. https://doi.org/10.1044/jshr.3405.1041
18. Conture, E. G., Kelly, E. M., & Walden, T. A. (2013). Temperament, speech and language: An overview. Journal of Communication Disorders, 46(2), 125-142. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2012.12.001
19. Çakır, B. (2023). Kekemeliği olan çocukların kaygı düzeyleri ile ebeveynlerin ebeveynlik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
20. Darling, N., & Steinberg, L. (1993). Parenting style as context: An integrative model. Psychological Bulletin, 113(3), 487-496. https://doi.org/10.1037/0033-2909.113.3.487
21. Eggers, K., De Nil, L.F., & Van den Bergh B.R.H. (2010). Inhibitory control in childhood stuttering. Journal of Fluency Disorders, 38(1):1–13. https://doi.org/10.1016/j.jfludis.2012.10.001
22. Eggers, K., Luc, F., & Van den Bergh, B.R.H. (2009). Factorial temperament structure in stuttering, voice- disordered, and typically developing children. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 52, 1610-1622. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2009/07-0065)
23. Eggers, K., Luc, F., & Van den Bergh, B.R.H. (2010). Temperament dimensions in stuttering and typically developing children. Journal of Fluency Disorders, 35(4), 355-372. https://doi.org/10.1016/j.jfludis.2010.10.004
24. Embrechts, M., Ebben, H., Franke, P., & Van de Poel, C. (2000). Temperament: A comparison between children who stutter and children who do not stutter. Proceedings of the Third World Congress on Fluency Disorders: Theory, research, treatment, and self help (pp. 557–562).
25. Eshghizadeh, M., Basiri, M.M., Baloochi, B.T., Banafshe, E., Najafi, S., Kiyani, A. (2014). Comparison of parenting style in mothers of children with and without stuttering: A case control study, Journal of Research in Health, 4(1), 623-629.
26. Felsenfeld, S., Van Beijsterveldt, C.E.M., & Boomsma, D. I. (2010). Attentional regulation in young twins with probable stuttering, high nonfluency, and typical fluency. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 53(5), 1147-1166. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2010/09-0164)
27. Groner, S., Walden, T. A., & Jones, R. M. (2016). Factors associated with negative attitudes toward speaking in preschool-age children who do and do not stutter. Contemporary Issues in Communication Sciences and Disorders, 43, 255–267. https://doi.org/10.1044/cicsd_43_F_255
28. Guitar, B. (2013). Stuttering: An integrated approach to its nature and treatment (4th ed.). Lippincott Williams & Wilkins.
29. Hertsberg N, Zebrowski PM. (2016). Self-perceived competence and social acceptance of children who stutter: Intitial findings. Journal Communication Disorders. 64, 18-31. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2016.08.004
30. Howell, P., Davis, S., Patel, H., Cuniffe, P., Downing-Wilson, D., Au-Yeung, J., & Williams, R. (2004). Fluency development and temperament in fluent children and children who stutter. In A. Packman, A. Meltzer, & H. F. M.
31. Peters (Eds.), Theory, research and therapy in fluency disorders. Proceedings of the fourth world congress on fluency disorders (pp. 250-256). University Press Nijmegen.
32. Hocaoğlu, G. E., & Cangi, M. E. (2024). Kekemeliği olan çocukların ebeveynlerinin bilişsel çarpıtmaları ve ebeveyn tutumları ile çocuklarındaki kekemelik şiddetini algılama düzeyleri arasındaki ilişki. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 7(1), 1-18. https://doi.org/10.58563/dkyad-2024.71.1
33. Hughes, S., Junuzovic‐Zunic, L., Mostafa, E., Weidner, M., Özdemir, R. S., Daniels, D. E., Glover, H, Göksu, A., Konrot, A., & St Louis, K. O. (2024). Mothers’ and fathers’ attitudes toward stuttering in the Middle East compared to Europe and North America. International Journal of Language & Communication Disorders, 59(1), 354-368. https://doi.org/10.1111/1460-6984.12952
34. Johnson, K. N., Walden, T. A., Conture, E. G., & Karrass, J. (2010). Spontaneous regulation of emotions in preschool children who stutter: Preliminary findings. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 53(6), 1478-1495. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2010/08-0150)
35. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi (23. Baskı). Nobel Yayıncılık.
36. Karrass, J., Walden, T. A., Conture, E. G., Graham, C. G., Arnold, H. S., Hartfield, K. N., & Schwenk, K. A. (2006). Relation of emotional reactivity and regulation to childhood stuttering. Journal of Communication Disorders, 39(6), 402- 423. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2005.12.004
37. Kefalianos, E., Onslow, M., Block, S., Menzies, R., & Reilly, S. (2012). Early stuttering, temperament and anxiety: Two hypotheses. Journal of Fluency Disorders, 37(3), 151-163. https://doi.org/10.1016/j.jfludis.2012.03.002
38. Kraft, S. J., Lowther, E., & Beilby, J. (2019). The role of effortful control in stuttering severity in children: Replication study. American Journal of Speech-Language Pathology, 28(1), 14–28. https://doi.org/10.1044/2018_AJSLP-17-0097 Nanthamongkolchai, S., Ngaosusit, C., Munsawaengsub, C. (2007). Influence of parenting styles on development of children aged three to six years old. Journal of Medical Association of Thailand, 90(5), 971-976.
39. Ntourou, K., Conture, E. G. & Walden, T. A. (2013). Emotional reactivity and regulation in preschool age children who stutter. Journal of Fluency Disorders, 38(3),260–274. https://doi.org/10.1016/j.jfludis.2013.06.002
40. Rothbart, M., & Bates, J. E. (2006). Temperament. In N. Eisenberg (Ed.), Handbook of Child Psychology: Social, emotional, and personality development (6th ed., pp. 99–166). John Wiley & Sons.
41. Rothbart, M.K., Derryberry, P. (1981). Development of Individual Differences in Temperament. In M.E. Lamb & A. Brown (Eds.), Advances in Developmental Psychology ( Vol. 1, pp. 37-86). Lawrence Erlbaum Associastes.
42. Saka, G.B. (2022). Kekemeliği olan çocukların duygusal davranışsal problemlerinin ve ebeveynlerinin ebeveynlik tutumlarının incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
43. Schwenk, K. A., Conture, E. G., & Walden, T. A. (2007). Reaction to background stimulation of preschool children who do and do not stutter. Journal of Communication Disorders, 40(2), 129-141. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2006.06.003
44. Smith, A., & Weber, C. (2017). How stuttering develops: The multifactorial dynamic pathways theory. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 60(9), 2483–2505. https://doi.org/10.1044/2017_JSLHR-S-16-0343
45. Starkweather, C. W., & Gottwald, S. R. (1990). The demands and capacities model II: Clinical applications. Journal of Fluency Disorders, 15(3), 143–157. https://doi.org/10.1016/0094-730X(90)90015-K
46. Topsakal, G.N. (2019). Kekemeliği olan okul öncesi çocuklarda Denver II gelişimsel tarama testi, Tifaldi testi bulgularının ve ebeveyn tutumunun değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
47. Tumanova, V., Zebrowski, P. M., Throneburg, R. N., & Kulak Kayıkçı, M. E. (2011). Articulation rate and its relationship to disfluency type, duration, and temperament in preschool children who stutter. Journal of Communication Disorders, 44(1), 116–129. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2010.09.001
48. Van Riper, C. (1973). The treatment of stuttering, Prentice-Hall.
49. Vanryckeghem, M., Brutten, G., & Hernandez, L.M. (2005). A comparative investigation of the speech-associated attitude of preschool and kindergarten children who do and do not stutter. Journal of Fluency Disorders. 30(4), 307-18. https://doi.org/10.1016/j.jfludis.2005.09.003
50. Vanryckeghem, M., & Brutten, G. J. (2021). KiddyCAT-TR: Kekeleyen okul öncesi çocukları için iletişim tutum testi (Aydın Oral S., Konrot, A. Konrot ve Gerçek E., Çev.). Detay Yayıncılık.
51. Vanryckeghem, M., & Kawai, N. (2015). Evaluation of speech-related attitude by means of the KiddyCAT, CAT, and BigCAT, within a larger behavior assessment battery framework for children and adults who stutter. The Bulletin of the Center for Special Needs Education Research and Practice, 13.
52. Vanryckeghem, M., Hylebos, C., Brutten, G. J. & Peleman, M. (2001). The relationship between communication attitude and emotion of children who stutter. Journal of Fluency Disorders, 26, 1–15. https://doi.org/10.1016/S0094-730X(00)00090-5
53. Veerabhadrappa R.C., Vanryckeghem, M., & Maruthy, S. (2020). Communication attitude of Kannada-speaking school-age children who do and do not stutter. Folia Phoniatrica et Logopadica, 4, 1-8. https://doi.org/10.1159/000505423
54. Winters, K. L., & Byrd, C. T. (2021). Predictors of communication attitude in preschool-age children who stutter. Journal of Communication Disorders, 91, 106100. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2021.106100