ORTAOKUL ÖĞRETMENLERİNİN İŞ DOYUMLARININ MESLEKİ TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNE ETKİSİ
Öz
Araştırma; ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin iş doyumlarının, mesleki tükenmişliklerine etkisini incelemek amacı ile gönüllü 162 öğretmenle yapılmıştır. Araştırma; nedensel karşılaştırmalı ve ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Verilerin toplanmasında; Minnesota İş Doyum Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde betimsel ve kanıtlamasal istatiktik tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda; öğretmenlerin en yüksek duygusal tükenme düzeyine; iş doyumuna ilişkin ise en yüksek içsel iş doyum düzeyine sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Kadın öğretmenlerin kişisel başarı boyutundaki tükenmişlik düzeylerinin erkek öğretmenlerden; 30 yaş ve altındaki öğretmenlerin; duyarsızlaşma boyutundaki tükenmişlik düzeylerinin, 31-35 yaş ile 36-40 yaş grubundaki öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinden; bekâr öğretmenlerin duyarsızlaşma boyutundaki tükenmişlik düzeylerinin evli öğretmenlerden; mesleğini istemeyerek seçen öğretmenlerin duygusal tükenme düzeylerinin, mesleğini isteyerek seçen öğretmenlerden anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan; bulundukları okulun sosyo-ekonomik durumu düşük olan öğretmenlerin dışsal boyuttaki iş doyumu düzeylerinin, bulundukları okulun sosyo-ekonomik durumu orta olan öğretmenlerden; mesleğini istemeyerek seçen öğretmenlerin dışsal doyumlarının genel doyumlarından, genel doyumlarının da içsel doyumlarından anlamlı düzeyde düşük olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin tükenmişlik ve iş doyumu düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler olduğu ve en yüksek ilişkinin ise öğretmenlerin duygusal tükenme düzeyleri ile genel doyum düzeyleri arasında olduğu görülmüştür. Duygusal tükenmenin yordayıcılarının içsel ve dışsal doyum olduğu; duyarsızlaşmanın ve kişisel başarının ise tek yordayıcısının içsel doyum olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin tükenmişlerini azaltmak işdoyumlarını artırmak için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adıgüzel, Z., Karadağ, M. ve Ünsal, Y. (2011). Fen ve teknoloji öğretmenlerinin iş tatmin düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 2 (4), 49-74.
- Adiloğulları, G. E. (2013). Beden eğitimi öğretmenlerinin duygusal zekâ ile mesleki tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı: Kahramanmaraş.
- Akıncı, Z. (2002). Turizm sektöründe işgören iş tatminini etkileyen faktörler: Beş yıldızlı konaklama işletmelerinde bir uygulama.Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4, 1- 25.
- Ardıç, K. ve Polatçı, S. (2008). Tükenmişlik sendromu akademisyenler üzerinde bir uygulama (GOÜ Örneği).Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergis, 10 (2), 69-96.
- Arık, İ. (2010). T.C. Milli Eğitim Bakanlığı’nın yurtdışına görevlendirdiği öğretmenlerin iş doyumu (Kırgızistan Örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı: Bişkek.
- Avşaroğlu, S., Deniz, M. E. ve Kahraman, A. (2005). Teknik öğretmenlerde yaşam doyumu, iş doyumu ve mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14, 115-129.
- Aydemir, H. (2013). Özel eğitim alanında çalışan öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ve yaşam doyumlarının incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Özel Eğitim Ana Bilim Dalı: Bolu.
- Balcı, A. (2009). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem Akademi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
İngilizce
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
4 Ekim 2016
Gönderilme Tarihi
25 Mart 2016
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 1 Sayı: 39
Cited By
Adolescents and Internet Cafes
İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17679/inuefd.420378Öğretmenlerin Tükenmişlik Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlerle İlişkisi
Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.18506/anemon.399220Öğretmenlerin Örgütsel Erdemlilik Düzeyleri ile İş Doyumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Kuramsal Eğitimbilim
https://doi.org/10.30831/akukeg.428332Mesleki Tükenmişlik Açısından Okul Öncesi Öğretmenlerinin Değerlendirilmesi
Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.18506/anemon.289246HEMŞİRELERDE İŞ DOYUMU, MESLEKİ TÜKENMİŞLİK VE YAŞAM KALİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER
Kocatepe Tıp Dergisi
https://doi.org/10.18229/kocatepetip.444706ÖĞRETMENLERİN ÖZNEL KARİYER BAŞARILARINA İLİŞKİN ALGILARI: BİR KARMA YÖNTEM ÇALIŞMASI
Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17240/aibuefd.2020.20.52925-664924ÇALIŞANLARIN TÜKENMİŞLİK ALGILARI: MASLACH MODELİ VE TÜKENMİŞLİK DÖNEMLERİ ÇERÇEVESİNDE BİR ANALİZ
Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.31795/baunsobed.795331İlkokul ve Ortaokul Öğretmenlerinin Mesleki Tükenmişlik ve Bazı Demografik Özelliklerinin Aile Katılımı Öz-yeterliklerini Yordama Düzeylerinin İncelenmesi
Cumhuriyet International Journal of Education
https://doi.org/10.30703/cije.697637Beden Eğitimi ve Spor Dersinde Karşılaşılan Sorunların İncelenmesi (Yurt İçi ve Yurt Dışı Değerlendirmesi)
Avrasya Spor Bilimleri ve Eğitim Dergisi
https://doi.org/10.47778/ejsse.891512Teacher burnout and demographic variables as predictors of teachers’ enthusiasm
Participatory Educational Research
https://doi.org/10.17275/per.22.40.9.2Ortaokullarda Görev Yapan Öğretmenlerin Örgütsel Güven ve Örgütsel Adalet Algılarının İş Doyumları Aracılığıyla Motivasyonlarına Etkisi
Pamukkale University Journal of Education
https://doi.org/10.9779/pauefd.980090Predicting the life satisfaction of education workers in Turkey: a meta-analytic structural equation modeling
Asia Pacific Education Review
https://doi.org/10.1007/s12564-022-09766-5Examination of Burnout Levels of Psychologıcal Counselors
Humanistic Perspective
https://doi.org/10.47793/hp.1085488Öğretmen Adaylarının İyimserlik ve Tükenmişlik Düzeylerinin Karşılaştırılması
Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.35675/befdergi.708092UZAKTAN EĞİTİM SÜRECİNDE MATEMATİK ÖĞRETMENLERİNİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN DEMOGRAFİK VE MESLEKİ ÖZELLİKLERE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ
Milli Eğitim Dergisi
https://doi.org/10.37669/milliegitim.911154Investigation of regulatory role of collective teacher efficacy in the effect of job satisfaction and satisfaction with life on professional burnout
Research in Pedagogy
https://doi.org/10.5937/IstrPed2101234AEğitim Örgütlerinde Dışlanma
MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.33206/mjss.1170906İLK DEFA MÜDÜR YARDIMCI OLMAK İSTEYEN ÖĞRETMENLERİN İDARECİ OLMA TERCİHLERİ ÜZERİNDE BİR İNCELEME
Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi
https://doi.org/10.47477/ubed.1199137Contextual framework and prevention of burnout syndrome among professionals in educational institutions
Nastava i vaspitanje
https://doi.org/10.5937/nasvas2301059PA STUDY OF CAREER BARRIERS AND OCCUPATIONAL BURNOUT LEVELS OF ACADEMICIANS IN EDUCATION FACULTY ACCORDING TO VARIOUS DEMOGRAPHIC VARIABLES
International Journal Of Turkish Literature Culture Education
https://doi.org/10.7884/teke.1408223Tükenmişlik Modellerine Ait Genel Bir Değerlendirme
Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi
https://doi.org/10.31461/ybpd.1483372FİZİK ÖĞRETMENLERİNİN İŞ DOYUMU VE MESLEKİ TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN BAZI DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ
Anadolu Öğretmen Dergisi
https://doi.org/10.35346/aod.1435833ÖĞRETMENLERİN MEDENİ DURUMLARININ İŞ DOYUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: META-ANALİTİK BİR İNCELEME
Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.56677/mkuefder.1679513Öğretmenlerin İş Doyumu ile Cinsiyeti Arasındaki İlişki: Bir Meta Analiz Çalışması / The Relationship Between Teachers' Job Satisfaction and Gender: A Meta-Analysis Study
e-International Journal of Educational Research
https://doi.org/10.19160/e-ijer.1697593Öğretmenlerin İş Doyumu ile Mesleki Kıdemi Arasındaki İlişki: Bir Meta Analiz Çalışması
Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.51460/baebd.1708509