ORTAOKUL ÖĞRETMENLERİNİN İŞ DOYUMLARININ MESLEKİ TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNE ETKİSİ

Cilt: 1 Sayı: 39 4 Ekim 2016
PDF İndir

ORTAOKUL ÖĞRETMENLERİNİN İŞ DOYUMLARININ MESLEKİ TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNE ETKİSİ

Öz

Araştırma; ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin iş doyumlarının, mesleki tükenmişliklerine etkisini incelemek amacı ile gönüllü 162 öğretmenle yapılmıştır. Araştırma; nedensel karşılaştırmalı ve ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Verilerin toplanmasında; Minnesota İş Doyum Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde betimsel ve kanıtlamasal istatiktik tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda; öğretmenlerin en yüksek duygusal tükenme düzeyine; iş doyumuna ilişkin ise en yüksek içsel iş doyum düzeyine sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Kadın öğretmenlerin kişisel başarı boyutundaki tükenmişlik düzeylerinin erkek öğretmenlerden; 30 yaş ve altındaki öğretmenlerin; duyarsızlaşma boyutundaki tükenmişlik düzeylerinin, 31-35 yaş ile 36-40 yaş grubundaki öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinden; bekâr öğretmenlerin duyarsızlaşma boyutundaki tükenmişlik düzeylerinin evli öğretmenlerden; mesleğini istemeyerek seçen öğretmenlerin duygusal tükenme düzeylerinin, mesleğini isteyerek seçen öğretmenlerden anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan; bulundukları okulun sosyo-ekonomik durumu düşük olan öğretmenlerin dışsal boyuttaki iş doyumu düzeylerinin, bulundukları okulun sosyo-ekonomik durumu orta olan öğretmenlerden; mesleğini istemeyerek seçen öğretmenlerin dışsal doyumlarının genel doyumlarından, genel doyumlarının da içsel doyumlarından anlamlı düzeyde düşük olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin tükenmişlik ve iş doyumu düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler olduğu ve en yüksek ilişkinin ise öğretmenlerin duygusal tükenme düzeyleri ile genel doyum düzeyleri arasında olduğu görülmüştür. Duygusal tükenmenin yordayıcılarının içsel ve dışsal doyum olduğu; duyarsızlaşmanın ve kişisel başarının ise tek yordayıcısının içsel doyum olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin tükenmişlerini azaltmak işdoyumlarını  artırmak için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adıgüzel, Z., Karadağ, M. ve Ünsal, Y. (2011). Fen ve teknoloji öğretmenlerinin iş tatmin düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 2 (4), 49-74.
  2. Adiloğulları, G. E. (2013). Beden eğitimi öğretmenlerinin duygusal zekâ ile mesleki tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı: Kahramanmaraş.
  3. Akıncı, Z. (2002). Turizm sektöründe işgören iş tatminini etkileyen faktörler: Beş yıldızlı konaklama işletmelerinde bir uygulama.Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4, 1- 25.
  4. Ardıç, K. ve Polatçı, S. (2008). Tükenmişlik sendromu akademisyenler üzerinde bir uygulama (GOÜ Örneği).Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergis, 10 (2), 69-96.
  5. Arık, İ. (2010). T.C. Milli Eğitim Bakanlığı’nın yurtdışına görevlendirdiği öğretmenlerin iş doyumu (Kırgızistan Örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı: Bişkek.
  6. Avşaroğlu, S., Deniz, M. E. ve Kahraman, A. (2005). Teknik öğretmenlerde yaşam doyumu, iş doyumu ve mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14, 115-129.
  7. Aydemir, H. (2013). Özel eğitim alanında çalışan öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ve yaşam doyumlarının incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Özel Eğitim Ana Bilim Dalı: Bolu.
  8. Balcı, A. (2009). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem Akademi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Mehmet Serhat Diri Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

4 Ekim 2016

Gönderilme Tarihi

25 Mart 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 1 Sayı: 39

Kaynak Göster

APA
Kıral, E., & Diri, M. S. (2016). ORTAOKUL ÖĞRETMENLERİNİN İŞ DOYUMLARININ MESLEKİ TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNE ETKİSİ. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, 1(39), 125-149. https://doi.org/10.21764/efd.81587
AMA
1.Kıral E, Diri MS. ORTAOKUL ÖĞRETMENLERİNİN İŞ DOYUMLARININ MESLEKİ TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNE ETKİSİ. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty. 2016;1(39):125-149. doi:10.21764/efd.81587
Chicago
Kıral, Erkan, ve Mehmet Serhat Diri. 2016. “ORTAOKUL ÖĞRETMENLERİNİN İŞ DOYUMLARININ MESLEKİ TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNE ETKİSİ”. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty 1 (39): 125-49. https://doi.org/10.21764/efd.81587.
EndNote
Kıral E, Diri MS (01 Ekim 2016) ORTAOKUL ÖĞRETMENLERİNİN İŞ DOYUMLARININ MESLEKİ TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNE ETKİSİ. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty 1 39 125–149.
IEEE
[1]E. Kıral ve M. S. Diri, “ORTAOKUL ÖĞRETMENLERİNİN İŞ DOYUMLARININ MESLEKİ TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNE ETKİSİ”, Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, c. 1, sy 39, ss. 125–149, Eki. 2016, doi: 10.21764/efd.81587.
ISNAD
Kıral, Erkan - Diri, Mehmet Serhat. “ORTAOKUL ÖĞRETMENLERİNİN İŞ DOYUMLARININ MESLEKİ TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNE ETKİSİ”. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty 1/39 (01 Ekim 2016): 125-149. https://doi.org/10.21764/efd.81587.
JAMA
1.Kıral E, Diri MS. ORTAOKUL ÖĞRETMENLERİNİN İŞ DOYUMLARININ MESLEKİ TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNE ETKİSİ. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty. 2016;1:125–149.
MLA
Kıral, Erkan, ve Mehmet Serhat Diri. “ORTAOKUL ÖĞRETMENLERİNİN İŞ DOYUMLARININ MESLEKİ TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNE ETKİSİ”. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, c. 1, sy 39, Ekim 2016, ss. 125-49, doi:10.21764/efd.81587.
Vancouver
1.Erkan Kıral, Mehmet Serhat Diri. ORTAOKUL ÖĞRETMENLERİNİN İŞ DOYUMLARININ MESLEKİ TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNE ETKİSİ. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty. 01 Ekim 2016;1(39):125-49. doi:10.21764/efd.81587

Cited By

Adolescents and Internet Cafes

İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.17679/inuefd.420378

   Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

33574