Meslek etiği eğitimine pozitif bir yaklaşım: Kültürleştirme modeli

Rahşan Siviş Çetinkaya

doi:10.21764/maeuefd.329778

Meslek etiği eğitimine pozitif bir yaklaşım: Kültürleştirme modeli

Öz

Bu kavramsal çalışmada, ülkemizde Psikolojik Danışma ve Rehberlik (PDR) meslek etiği eğitiminde görece az bilinen bir yaklaşım olan Pozitif Etik yaklaşımının (diğer adıyla Kültürleştirme Modeli) kuramsal temeli, sınıfiçi etkinlikleri ve ülkemizde uygulanabilirliği konuları sunulmaktadır. Bu amaçla, pozitif etik konusundaki uluslararası psikolojik danışma alan yazını taranmıştır. Daha önce ülkemiz alan yazınına kitap çevirisiyle (Knapp & VandeCreek, 2010) katılan pozitif etik yaklaşımı, bu makalede tekrar ele alınarak yaklaşımın ülkemizde etik eğitimi veren psikolojik danışman eğitimcileri arasında yaygınlaşmasına ve bu yaklaşımın önemi konusunda bilinç artışına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda kültürleştirme modeli, pozitif etikte önemli bulunan üç ana tema olan kişisel, mesleki ve küresel farkındalık kavramları ile pozitif yaklaşımlı etik karar alma ve meslek etiği öğretiminde öğretim elemanları tarafından kullanılabilecek sınıf içi pozitif etik uygulamaları ayrıntılı biçimde açıklanmaktadır. Tartışma kısmında, pozitif etik yaklaşımının PDR lisans/ lisansüstü programlarında meslek etiği öğretiminde kullanımına ilişkin öneriler verilmektedir. PDR hizmetlerinin takım-yönelimli doğasından hareketle, gerek meslek etiği eğitiminin, gerekse pozitif etik yaklaşımının diğer eğitim fakültesi programları ile Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika programlarının müfredatlarına ve hizmetiçi eğitim etkinliklerine yaygınlaştırılmasına ilişkin uygulama önerileri sunulmaktadır. Pozitif etik uygulamalarının etkililiğinin test edilmesi için yapılacak görgül araştırmalara olan ihtiyaca da değinilmiştir.

Anahtar Kelimeler

pozitif etik,meslek etiği,etik eğitimi,kültürleştirme modeli

Kaynakça

Anderson, S. K. (2009). A proactive approach to teaching ethics from the inside out. Career Planning and Adult Development Journal, 25, 1, 134-146.
Anderson, S. K. (2015). Morally sensitive professionals. Mover, D., Vandenberg, P., ve Robison, W. (Ed.). Developing moral sensitivity. (s. 188-204) içinde. Londra: Routledge.
Anderson, S. K. & Handelsman, M. M. (2010). Ethics for psychotherapists and counselors: A proactive approach. Elektronik Baskı . doi: 10.1002/9781444324303
Anderson, S. K. & Handelsman, M. M. (2013). A positive and proactive approach to the ethics of the first interview. Journal of Contemporary Psychotherapy, 43, 3-11. doi: 0.1007/s10879-012-9219-3
Bashe, A., Anderson, S. K., Handelsman, M. M., & Klevansky, R. (2007). An acculturation model for ethics training: The ethics autobiography and beyond. Professional Psychology: Research and Practice, 38, 60-67. doi: 10.1037/0735-7028.38.1.60
Berry, J. W. (1980). Acculturation as varieties of adaptation. Padilla, A. (Ed.), Acculturation: Theory, models and findings. (ss. 9-25) içinde. Boulder: Westview.
Berry, J. W., & Sam, D. (1997). Acculturation and adaptation. Berry, J. W., Segall, M. H., ve Kagitcibasi, C. (Ed.), Handbook of cross-cultural psychology (s. 291-326) içinde. Boston: Allyn & Bacon.
Çetinkaya, R. S. (2015). Counseling ethics education at Turkish universities in a European context: A content analysis of Bologna process Ethical and Legal Issues in Counseling course syllabi. 7. Uluslararası Eğitim Araştırmaları Kongresi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Muğla, Türkiye.

Dewey, J. (1910). How we think. Boston: Heath & Co. 4 Şubat, 2017 tarihinde indirildi. https://archive.org/details/howwethink000838mbp
Foster, D. & Black, T. G. (2007). An integral approach to counseling ethics. Counseling & Values, 51, 221-234.
Glanzer, P. L. & Ream, T. C. (2007). Has teacher education missed out on the “Ethics Boom”? A comparative study of ethics requirements and courses in professional majors of Christian colleges and universities. Christian Higher Education, 6, 4, 271-288. doi: /10.1080/15363750701268277
Gottlieb, M. C., Handelsman, M. M., & Knapp, S. (2008). Some principles for ethics education: Implementing the acculturation model. Training and Education in Professional Psychology, 2, 123-128. doi: 10.1037/1931-3918.2.3.123
Handelsman, M. M., Gottlieb, M. C., & Knapp, S. (2005). Training ethical psychologists: An acculturation model. Professional Psychology: Research and Practice, 36, 59-65. doi: 10.1037/0735-7028.36.1.59
Handelsman, M. M., Knapp, S., & Gottlieb, M. C. (2009). Positive ethics: Themes and variations. In Lopez, S. J. ve Snyder, C. R. (Ed). Oxford Handbook of Positive Psychology. İkinci Baskı. New York, NY: Oxford University Press.
Knapp, S. J., & VandeCreek, L. (2006). Practical ethics for psychologists: A positive approach. Washington, DC: American Psychological Association.
Knapp, S. J., & VandeCreek, L. (2010). Psikologlar için pratik etik: Pozitif yaklaşım (M. Yılmaz, M. E. Sardoğan, T. F. Karahan, S. B. Çelik, Çevirmenler). Ankara: Mentis (Orijinal Baskı 2006).
Milli Eğitim Bakanlığı. (2015). Eğitim-öğretim hizmeti verenler için mesleki etik ilkeler genelgesi. 4 Şubat, 2017 tarihinde indirildi. https://ikgm.meb.gov.tr/genelge_gorus_yonerge/ET%C4%B0K%20GENELGE.pdf
Sperry, L. (2006). The ethical and professional practice of counseling and psychotherapy. MA: Pearson Education Inc.
Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği (2006). Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanında çalışanlar için etik kurallar. Ankara: Türk PDR-Der. Yüksek Öğretim Kurulu. (2007). Eğitim Fakültelerinde uygulanacak programlar. 4 Şubat, 2017 tarihinde indirildi. http://www.yok.gov.tr/egitim/ogretmen/yeni_programlar_ve_icerik.htm
Yüksek Öğretim Kurulu. (2014). Pedagojik formasyon eğitimi sertifika programına ilişkin usul ve esaslar. 4 Şubat, 2017 tarihinde indirildi. http://www.yok.gov.tr/web/guest/icerik/-/journal_content/56_INSTANCE_rEHF8BIsfYRx/10279/7052802

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Rahşan Siviş Çetinkaya
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Şubat 2018

Gönderilme Tarihi

20 Temmuz 2017

Kabul Tarihi

22 Aralık 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Sayı: 45

DOI

https://doi.org/10.21764/maeuefd.329778

IZ

https://izlik.org/JA97HC96GS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Siviş Çetinkaya, R. (2018). Meslek etiği eğitimine pozitif bir yaklaşım: Kültürleştirme modeli. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, 45, 74-87. https://doi.org/10.21764/maeuefd.329778

Cited By

Kariyer Danışmanlığında Yol Gösterici Unsurlar: Etik İlke ve Standartlar

Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1129907

Eğitim Alanında Mesleki Etik Kavramını Ele Alan Çalışmaların Tematik Analizi

Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.53444/deubefd.1478519