BİLİM KURGU FİLMLERİNİN FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ BİLİMSEL OKURYAZARLIKLARINA VE BİLİME YÖNELİK TUTUMLARINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmada 20 fen bilgisi öğretmen adayına üç ayrı bilim kurgu filmi izletilerek filmlerin bilimsel okuryazarlığa ve bilime yönelik tutuma etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Biri bilimsel okuryazarlığı diğeri ise bilime yönelik tutumu ele alan 2 alt problemi olan bu çalışmanın ana problemi “bilim kurgu filmlerin fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlıklarına ve bilime yönelik tutumlarına etkisi var mıdır?” şeklinde belirlenmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemine başvurulmuş ve deneysel desenlerden biri olan “tek grup öntest-sontest yarı deneysel desen” kullanılmıştır. Bu desene bağlı olarak çalışmada, nicel ve nitel veriler birlikte toplanıp analizler ayrı ayrı yapılmıştır. 5 hafta süren veri toplama sürecinde veriler araştırmacı tarafından hazırlanan kavram testleri ile toplanmıştır. Elde edilen nicel veriler “ilişkili örneklemler için t-testi” ile nitel veriler ise “içerik analizi” ile çözümlenerek alt problemlere yanıt verebilecek bulgulara dönüştürülmüştür. Alanyazındaki çalışmalar ışığında yorumlanan bulgulardan bilim kurgu filmlerin fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlıkları ve bilime yönelik tutumları üzerinde olumlu etkisi olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Bilim kurgu filmi,bilimsel okuryazarlık,Blimsel Tutum

Kaynakça

1. Arıkan, N. ve Demirbaş, M. (2006). Üniversite Öğrencilerinin Bilim Kurgu Hikayelerini Oluşturmada Etkilendiği Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (11), 168-173.
2. Avraamidou, L., & Osborne, J. (2009). The Role of Narrative in Communicating Science. International Journal of Science Education, 31(12), 1683–1707.
3. Balbağ, M. Z., Yenilmez, K. ve Turğut, M.(2002). Matematik ve Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Bilim-Kurgu Filmlerine Yönelik Görüşlerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 1(3),239-248.
4. Balkan Kıyıcı, F. ve Atabek Yiğit, E. (2010). Science Education Beyond the Classroom: A Field Trip to Wind Power Plant. International Online Journal of Educational Sciences, 2(1), 225-243.
5. Barnett, M., Wagner, H., Gatling, A., Anderson, J., Houle, M., & Kafka, A. (2006). The Impact of Science Fiction Film on Student Understanding of Science. Journal of Science Education and Technology, 15(2), 179-191.
6. Barnett, M., & Kafka, A. (2007). Using Science Fiction Movie Scenes to Support Critical Analysis of Science. Journal of College Science Teaching, 36(4), 31.
7. Bates, R., Goldsmith, J., Berne, R., Summet, V., & Veilleux, N. (2012). Science Fiction in Computer Science Education [Elektronik versiyon]. http://dl.acm.org/citation.cfm?id=2157184 adresinden 4 Nisan 2015 tarihinde edinilmiştir.
8. Bixler, A. (2007). Teaching Evolution with the Aid of Science Fiction. The American Biology Teacher. 69(6), 337-340.

9. Brake, M., & Griffiths, M. (2004). Science, Fiction and Curriculum Innovation. In Bioastronomy 2002. Life Among the Stars, 213, 572.
10. Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
11. Cavanaugh, T. W., & Cavanaugh, C. (1996). Learning Science With Science Fiction [Elektronik versiyon]. http://files.eric.ed.gov/fulltext/ED411157.pdf adresinden 8 Eylül 2015 tarihinde edinilmiştir.
12. Cavanaugh, T. W., & Cavanaugh, C. (2004). Teach Science with Science Fiction Films: A Guide for Teachers and Library Media Specialist [Elektronik versiyon]. books.google.com adresinden 8 Eylül 2015 tarihinde edinilmiştir.
13. Chin, C-C. (2004). Museum Experience- A Resource for Science Teacher Education. International Journal of Science and Mathematics Education, 2(1), 63-90. Cornea, C., Bowater, L., James, H., & Bowater, R. (2012). Using Science Fiction To Teach Science Facts [Elektronik versiyon]. https://www.mysciencework.com/publication/show/3af09004a5b1342c86472ed8f747f5eb adresinden 14 Nisan 2014 tarihinde edinilmiştir.
14. Czerneda, J. E. (2006). Science Fiction & Scientific Literacy. Science Teacher. 73(2), 38-42.
15. Dark, M. L. (2005). "Using Science Fiction Movies in Introductory Physics." The Physics Teacher 43(7), 463-465.
16. Demirbaş, M ve Yağbasan, R. (2006). Fen Bilgisi Öğretiminde Bilimsel Tutumların İşlevsel Önemi ve Bilimsel Tutum Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanma Çalışması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19 (2), 271-299.
17. Derjani-Bayeh, S., & Olivera-Fuentes, C. (2011). Winds are From Venus, Mountains are From Mars: Science Fiction in Chemical Engineering Education. Education for Chemical Engineers, 6(4), 103-113.
18. Dubeck, L. W., Bruce, M. H., Schmuckler, J. S., Moshier,S. E., & Boss, J. E. (1990). Science Fiction Aids in Science Teaching. The Physics Teacher, 28, 316-318.
19. Efthimiou, C., & Llewellyn, R. A. (2004). Cinema As a Tool For Science Literacy. Physics Education, 16(1), 1–13.
20. Ekem, N. (1991). Fen Eğitim ve Öğretiminde Bilim Kurgu Filmlerinin işlevsel Konumu. Anadolu Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dergisi. 3(1), 501-541.
21. Falk, J. H., & Adelman, L. M. (2003). Investigating the Impact of Prior Knowledge and Interest on Aquarium Visitor learning. Journal of Research in Science Teaching, 40 (2), 163-176. Fraknoi, A. (2003). Teaching Astronomy with Science Fiction: A Resource Guide. The Astronomy Education Review, 1(2), 112-119.
22. Freudenrich, C. C. (2000). Sci-Fi Science. Science Teacher, 67(8), 42-45.
23. Herman, W. E. (2009). Teaching and Learning Psychology Through an Analysis of Social Science Fiction. [Elektronik versiyon]. http://eric.ed.gov/?id=ED505004 adresinden 14 Nisan 2014 tarihinde edinilmiştir.
24. Idier, D. (2000). Science Fiction and Technology Scenarios: Comparing Asimov's Robots and Gibson's Cyberspace. Technology in Society, 22(2), 255-272.
25. Kirby, D. A. (2003b). Science Consultants, Fictional Films, and Scientific Practice. Social Studies of Science 33(2), 231–268.
26. Knippels, M. C. P., Severiens, S. E., & Klop, T. (2009). Education Through Fiction: Acquiring Opinion‐Forming Skills in the Context of Genomics. International Journal of Science Education, 31(15), 2057-2083.
27. Laprise, S., & Winrich, C. (2010). The Impact of Science Fiction Films on Student Interest in Science. Journal of College Science Teaching, 40(2), 45-49.
28. Liberko, C. A. (2004). Using Science Fiction to Teach Thermodynamics: Vonnegut, Ice-Nine, and Global Warming. Journal of Chemical Education, 81(4), 509-512.
29. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Ankara.
30. Moore, R. W., & Foy, R. L. H. (1997). The Scientific Attitude Inventory: A Revision(SAI II). Journal of Research in Science Teaching, 34(4), 327-336.
31. Murmann, M., & Avraamidou, L. (2014). Animals, Emperors, Senses: Exploring a Story-based Learning Design in a Museum Setting. International Journal of Science Education, 4(1), 66–91.
32. Neves, M. C. D., Cardoso, F. C., Sakai, F. S., Veroneze, P. R., Andrade, A., & Bernabé, H. S. (2000). Science Fiction in Physics Teaching: Improvement of Science Education and History of Science via Informal Strategies of Teaching [Elektronik versiyon]. https://www.mysciencework.com/publication/show/1dea0944b9d22922976d08b291d13074 adresinden 14 Nisan 2014 tarihinde edinilmiştir.
33. Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2013). PISA 2015 Draft Science Framework [Elektronik versiyon]. https://www.oecd.org/pisa/pisaproducts/Draft%20PISA%202015%20Science%20Framework%20.pdf adresinden 15 Ocak 2016 tarihinde edinilmiştir.
34. Olson, J.S., Cox-Petersen, A.M., & McComas, W.F. (2001). The inclusion of Informal Environments in Science Teacher Preparation. Journal of Science Teacher Education, 12(3), 155-173.
35. Ongel-Erdal, S., Sonmez, D., & Day, R. (2004). Science Fiction Movies as a Tool for Revealing Students' Knowledge and Alternative Conceptions [Elektronik versiyon]. http://files.eric.ed.gov/fulltext/ED490732.pdf adresinden 10 Ekim 2015 tarihinde edinilmiştir.
36. Oravetz, D. (2005). Science and Science Fiction. Science Scope, 28(6), 20-22.
37. Reis, P., & Galvão C. (2007). Reflecting On Scientists' Activity Based On Science Fiction Stories Written By Secondary Students. International Journal Of Science Education, 29(10), 1245–1260.
38. Rose, C. (2003). How To Teach Biology Using the Movie Science of Cloning People, Resurrecting the Dead, and Combining Flies and Humans. Public Understanding of Science 12(3), 289–296.
39. Scantlebury, K., Boone, W., Kahle, J. B., & Fraser, B. J. (2001). Design, Validation, and Use of an Evaluation Instrument For Monitoring Systemic Reform. Journal of Research in Science Teaching 38(6), 646-662.
40. Segall, A. E.(2002). Science Fiction In The Engineering Classroom to Help Teach Basic Concepts and Promote the Profession. Journal of Engineering Education, 91(4), 419-423.
41. Shaw, D. G., & Dybdahl, C. S. (2000) Science and The Popular Media. Science Activities: Classroom Projects and Curriculum Ideas, 37(2), 22-31.
42. Singh, V. (2014). More Than “Cool Science”: Science Fiction and Fact in the Classroom. The Physics Teacher, 52(2), 106-108.
43. Smith, D. A. (2009). Reaching Nonscience Students Through Science Fiction. Physics Teacher, 47(5), 302-305.
44. Strauss, A., & Corbin, J. (1990). Basics of Qualitative Research [Elektronik versiyon]. http://www.li.suu.edu/library/circulation/Stein/Comm%206020ksStraussCorbinBasicsQualitativeFall07.pdf adresinden 4 Ekim 2015 tarihinde edinilmiştir. Surrey, S. (2013). Teaching Science with Science Fiction [Elektronik versiyon]. http://www.tip.sas.upenn.edu/curriculum/units/2008/04/08.04.02.pdf adresinden 15 Ocak 2016 tarihinde edinilmiştir.
45. Sürmeli, H. (2012). Examination the Effect of Science Fiction Films on Science Education Students’ Attitudes Towards STS Course. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 47(2012), 1012-1016.
46. Yazıcı, N. N. ve Altıparmak, M. (2010). Science Fiction Aided Biotechnology Instruction: Effects of Bioethics Group Discussions on Achievement and Attitudes. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 2(2), 4125-4129.
47. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2003). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
48. Vrasidas, C., Avraamidou, L., Theodoridou, K., Themistokleous, S., & Panaou, P. (2015). Science Fiction in Education: Case Studies From Classroom Implementations. Educational Media International, 52(3), 201-215.
49. Wood, J., & Simone, F. (t.y). Ten Sci-Fi Novels and Films to Spark Student Interest in STEM Careers [Elektronik versiyon]. http://jillwood.weebly.com/uploads/2/6/9/0/26906284/journalsubmission.pdf adresinden 8 Eylül 2015 tarihinde edinilmiştir.
50. Zerby, S. A. (2005). Using the Science Fiction Film "Invaders from Mars" in a Child Psychiatry Seminar. Academic Psychiatry. 29(3), 316-321.