SOSYAL MEDYA BAĞIMLILIĞINA KARŞI DEĞERLER EĞİTİMİ STRATEJİLERİ: GÜNCEL LİTERATÜRÜN SİSTEMATİK DERLEMESİ

Bu makalenin amacı, sosyal medya bağımlılığının insanların ahlaki gelişimi ve değer oluşumu üzerindeki etkisine dair kapsamlı bir değerlendirme yapmaktır. Çalışmada literatürü incelemek, akademik makaleleri, raporları ve kitapları sistematik olarak analiz etmek ve mevcut teorik yaklaşımları ve uygulama stratejilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmek için nitel bir yaklaşım kullanılmıştır. Çalışmanın önemi, dijital çağda sosyal medya bağımlılığının yalnızca bir davranışsal sorun olarak değil, aynı zamanda manevi yoksunluğa ve ahlaki çürümeye yol açan çok boyutlu bir kriz olarak ele alınması gerektiği gerçeğinde yatmaktadır. Bulgular, okul temelli karakter eğitimi programlarının ve dijital okuryazarlık eğitiminin tek başına yeterli olmadığını ve manevi farkındalığın, dijital oruç uygulamalarının ve aile ve toplum tarafından desteklenen bütünsel müdahalelerin sosyal medya bağımlılığı riskini azaltmada daha etkili olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, disiplinler arası, kültürel açıdan hassas ve manevi referans temelli değer eğitimi stratejilerinin, dijital çağın hızla değişen dikkat ve zevk dinamiklerine karşı bireysel dayanıklılığı güçlendirmek için en önemli araçlardan biri olduğunu vurgulamaktadır. Gelecekteki araştırmalar için kültürler arası karşılaştırmaların, yapay zeka destekli eğitim platformlarının etkilerinin ve ailede dijital rol oluşturma süreçlerinin uzun vadeli sonuçlarının incelenmesi önerilmektedir.

The aim of this article is to conduct a comprehensive assessment of the impact of social media addiction on people's moral development and value formation. The study used a qualitative approach to review literature, systematically analyze academic articles, reports, and books, and comparatively evaluate existing theoretical approaches and implementation strategies. The significance of the study lies in the fact that social media addiction in the digital age must be addressed not only as a behavioral problem but also as a multidimensional crisis leading to spiritual deprivation and moral decay. The findings demonstrate that school-based character education programs and digital literacy training alone are insufficient and that spiritual awareness, digital fasting practices, and holistic interventions supported by family and community are more effective in reducing the risk of social media addiction. As a result, the study emphasizes that interdisciplinary, culturally sensitive, and spiritually reference-based value education strategies are one of the most important tools for strengthening individual resilience to the rapidly changing attention and pleasure dynamics of the digital age. For future research, it is recommended to examine cross-cultural comparisons, the effects of AI-supported educational platforms, and the long-term consequences of family digital role formation processes.