İSTANBUL SMMM ODASINDA KAYITLI MUHASEBE MESLEK MENSUPLARINA VERİLEN DİSİPLİN CEZALARININ SUÇ DAĞILIMI VE ANALİZİ: 2008-2015 - THE ANALYSIS AND DISTRIBUTIONS OF DISCIPLINE PUNISHMENTS FOR CERTIFIED PUBLIC ACCOUNTANTS REGISTERED IN ISTANBUL CHAMBER OF CERTIFIED PUBLIC ACCOUNTANTS: 2008-2015
Öz
Muhasebe mesleğinde disiplin sürecinin başlangıcı 1989 yılında yürürlüğe konulan 3568 Sayılı Kanuna dayanmaktadır. İlk Disiplin Yönetmeliği 2000 yılında yayımlanmıştır. Uluslararası Muhasebeciler Federasyonu’nun (IFAC) bünyesinde IESBA Etik Kurallara bağlı olarak 2007 yılında Disiplin Yönetmeliği güncellenmiş ve 2015 yılında son şeklini almıştır. Türkiye’de 2008-2015 döneminde verilen disiplin cezalarının sayısı 738 iken, bu cezalar 591 meslek mensubu tarafından gerçekleştirilmiştir. Meslek mensuplarının sadece %9’u Serbest Muhasebeci unvanına sahip olmasına rağmen, aynı dönemde Resmi Gazetede yayımlanan disiplin cezalarının %61,6’sı Serbest Muhasebeciler tarafından gerçekleştirilmiştir. Uyarma ve kınama cezaları Resmi Gazetede yayımlanmamasına rağmen, diğer disiplin cezalarının ortaya çıkmasında bir tetikleyici niteliktedir.
Meslek mensupları için verilen disiplin cezalarının temelinde; cezaların azaltılması, daha kaliteli hizmet verilmesi ve daha nitelikli meslek mensubunun yaratılması yatmaktadır. Bu nedenle amaç daha çok ceza vermeye çalışmaktan ziyade, etik değerleri yüksek bir meslek mensubu oluşturmaktadır. Çalışmada İstanbul SMMM Odasına bağlı meslek mensuplarından 2008-2015 dönemde disiplin cezası almış olanların suçlarının dağılımı ve nedenleri araştırılmaktadır. Bu amaçla Odanın faaliyet raporlarında yer alan disiplin kurulu raporları incelenerek, Disiplin Yönetmeliği’nde disiplin cezaları olarak tanımlanan 5., 6., 7., ve 9. maddelerin bentler bazında dağılımı gerçekleştirilmektedir. 2008-2015 döneminde İstanbul’a ilişkin toplam 223 disiplin cezası Resmi Gazetede yayımlanmasına rağmen, İstanbul SMMM Odası aynı dönemde 1016 disiplin dosyası incelemiştir. Bu dosyaların %74,7’si uyarma ve kınama cezalarına aittir. Disiplin suçlarının ortaya çıkış nedenleri arasında; Serbest Muhasebeci unvanının kaldırılması çabası, işletmelerin yaşadığı yoğun rekabet ortamında çıkar çatışmaları arasında meslek mensubunun yalnız kalması, devletin meslek mensubu üzerinde kurduğu baskı vb. sayılabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aga, Mehmet ve Şafaklı, Okan Veli (January 2007). “An Empirical Investigation of Service Quality and Customer Satisfaction in Professional Accounting Firms: Evidence from North Cyprus”, Problems and Perspectives in Management, 5:3, (84-138).
- Banar, Kerim ve Ekergil, Vedat (2010). “Muhasebe Meslek Mensuplarının Hizmet Kalitesi: Sunulan Hizmetlerin Kalitesi ile Müşteri Memnuniyeti İlişkisi ve Eskişehir Uygulaması”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10:1, (39-60).
- Bédard, Jean (2001), “The Disciplinary Process of the Accounting Profession: Protecting The Public or the Profession? The Québec Experience”, Journal of Accounting and Public Policy, 20, (399-437).
- Berry, Leonard L. ve Parasuraman, A. (1992). “Prescriptions for a Service Quality Revolution in America”, Organizational Dynamics, 20:4, (5-15).
- Ekergil, Vedat; Çavuş, Gülşen; Kodalak, Erkan (2016). “Türkiye’de TÜRMOB ile Birleşik Krallık ACCA’da Muhasebe Meslek Mensuplarının Disiplin Süreci ve İki Birlik Arasındaki Disiplin Sürecinin Karşılaştırılması”, İşletme Araştırmaları Dergisi, 8:3, (107-137). DOI: 10.20491/isarder.2016.192.
- İslamoğlu A. H. (2009). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri: SPSS Uygulamalı. İstanbul: Beta Yayıncılık. ISBN: 9786053779919.
- Parasuraman, A.; Zeithalm, Valarie A. ve Berry, Leonard L. (1988). “SERVQUAL: A Multiple-Item Scale for Measuring Consumer Perceptions of Service Quality”, Journal of Retailing, 64:1, (12-40).
- Saxby, Carl L.; Ehlen, Craig R., ve Koski, Timothy R., (2004). “Service Quality In Accounting Firms: The Relationship Of Service Quality To Client Satisfaction And Firm/Client Conflict”, Journal of Business & Economics Research, 2:11, (75-85).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Vedat Ekergil
ANADOLU ÜNİVERSİTESİ, AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2017
Gönderilme Tarihi
7 Mart 2017
Kabul Tarihi
22 Şubat 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 9 Sayı: 18
Cited By
PANDEMİ ÖNCESİ VE SONRASINDA MUHASEBE MESLEK MENSUPLARINA VERİLEN DİSİPLİN CEZALARININ ANALİZİ
Muhasebe ve Denetime Bakış
https://doi.org/10.55322/mdbakis.1100044Bağımsız Denetim Etik Uygulamaları Çerçevesinde İç Denetim Etik Uygulamalarının Değerlendirilmesi
Ida Academia Muhasebe ve Maliye Dergisi
https://doi.org/10.52059/idaacmmd.1102812TÜRMOB DİSİPLİN KURULU’NCA ALINAN KARARLARA İLİŞKİN BİR ARAŞTIRMA: 2011-2019 DÖNEMİ
Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.18354/esam.706615