HEMŞİRELERİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALGILARININ İNCELENMESİ - INVESTIGATION OF OCCUPATIONAL HEALTH AND SAFETY PERCEPTIONS OF NURSES

Öz

İş sağlığı ve güvenliği düzenlemeleri, çalışanların iş yerlerinde çalışma esnasında kendisinin ve başkasının sağlığına zarar verebilecek çeşitli sebeplerden kaynaklanan tehlike ve risklerin ortaya çıkmasına engel olmak amacıyla planlı şekilde yürütülen çalışmalardır. Sağlık kuruluşlarında hemşirelerin hastalarla özellikle tedavi sürecinde daha fazla muhatap oldukları için diğer çalışanlara göre mesleki risk ve tehlikelerle karşılaşma olasılıkları yüksektir. Hemşireler çalışma esnasında çalışma ortamından ve işten kaynaklanan fiziksel, kimyasal, biyolojik, psikolojik ve ergonomik risk ve tehlike ile karşı karşıya kalabilirler. Bu araştırmada hemşirelerin iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve güçlendirilmesine yönelik düzenlemelerin önemi vurgulanarak hemşirelerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili algı düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini; Temmuz 2017 ayında Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinde görev yapmakta olan 320 hemşire oluşturmaktadır. Araştırmada, hemşirelerin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin algı düzeylerini belirlemek amacıyla İş Güvenliği Ölçeği ile demografik özelliklerini ve mesleki niteliklerini tespit etmek için geliştirilen anket formu kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre hemşirelerin iş sağlığı ve güvenliği algı düzeylerinin puanlamaları doğrultusunda, araştırmanın yapıldığı hastanede iş sağlığı ve güvenliği algısının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Hemşirelerin güvenlik prosedürlerinin daha gerçekçi olması, hastane yönetiminin önerilerini dinlemesi ve işyeri güvenlik kontrollerinin daha iyi yapılması, gerekli ekipmanların daha sık temin edilmesi, iş arkadaşlarının güvenli davranışını desteklemesi halinde daha güvenli çalışabilecekleri sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Araştırma ve Uygulama Hastanesi,İş Sağlığı,İş Güvenliği,Hemşire

INVESTIGATION OF OCCUPATIONAL HEALTH AND SAFETY PERCEPTIONS OF NURSES - HEMŞİRELERİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALGILARININ İNCELENMESİ

Öz

Occupational health and safety regulations are planned work carried out in order to prevent the danger and risks which are arising from various causes that may harm the health of the person and others while working in the work places of the employees. Since nurses who work in health facilities are more concerned with patients, they are more likely to encounter occupational risks and hazards than other employees. Nurses are exposed to physical, chemical, biological, psychological and ergonomic risks and hazards resulting from work environment during work. The Health Ministry must take the necessary precautions to ensure the health and safety of all health care employees and to put the sanctions in practice for them. In this study, it was aimed to emphasize the importance of the regulation of providing and strengthening occupational health and safety of nurses and to determine the perception levels of nurses about occupational health and safety. The universe of this research are composed of 320 nurses working in the Hospital of Research and Practice of Süleyman Demirel University in July 2017. In this study, a questionnaire developed to determine the Occupational Safety scale and demographic characteristics and occupational characteristics of nurses was used in order to determine the perception levels of occupational health and safety. According to the results of the research, regarding the scores of occupational health and safety perception level of the nurses, the occupational health and safety perception was high in the hospital where the research have been detecdet. It was found that the security procedures of the nurses were more realistic, when complying with suggestions of the hospital management, performing better job security checks, will be able to work safer if their colleagues do support their safe behavior

Anahtar Kelimeler

• Occupational Health,Occupational Safety,Research and Application Hospital,Nurse

Kaynakça

1. Abdelhamid, T.S., Everett, J.G. (2000). Identifying Root Causes Of Constructıon Accidents, Journal Of Construction Engineering And Management, 126 (1), 51-54.
2. Aravacık, D. E. (2014), Sağlık Hizmetleri Bakımından İş Sağlığı ve Güvenliği, 1.Ulusal Sağlık Hukuku Kongresi, Kongre Kitapçığı, 2-11, İzmir: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi.
3. Brown, K.A., Willis, G., Prussia, G.E. (2000). Predicting Safe Employee Behavior in The Steel Industry: Development and Test of a Sociotechnical Model, Journal of Operations Management, 18 (4), 445-465.
4. Cooper, M.D. (2000). Towards a Model of Safety Culture, Safety Science, 36 (7), 111-136.
5. Çelikkalp, U., Saraçoğlu V. G., Tokuç, B. (2017). Hemşirelik Öğrencilerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Bilgi Düzeylerinin Arttırılması, Namık Kemal Tıp Dergisi, 5 (1), 36-43.
6. Çil, G. (2016). Hastanede Çalışan Hemşirelerin İş Güvenliği Düzeyinin Saptanması, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yakındoğu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, K.K.T.C.
7. Demirbilek, T. (2005). İş Güvenliği Kültürü, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.Durmuş, A. (2012). İş Güvenliği ve İş Sağlığı, Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
8. Flin, R. (2007). Measuring Safety Culture In Healthcare: A Case for Accurate Diagnosis, Safety Science, 45 (6), 653-667.

9. Flin, R., Mearns, K., Connor, P., Bryden, R. (2000). Measuring Safety Climate: Identifying The Common Features, Safety Science, 34 (1-3), 177-192.
10. Gündüz, B. (2016). Çalışanların Örgütsel Bağlılık ve İş Güvenliği Algıları Arasındaki İlişki: Gebze Organize Sanayi Bölgesi Örneği, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
11. Hasle, P., Limborg, HJ. (2006). A Review of the Literature on Preventive Occupational Health and Safety Activities in Small Enterprises, Industrial Health, 44 (1), 6-12.
12. Kaya, H.B. (2017). Riskli Bölümlerde Çalışan Sağlık Personellerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Önlemleri: Mersin Şehir Hastanesi Örneği, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı, Mersin.
13. Kheni, N., Gibb, A., Dainty, A. (2008). Health and Safety Management in Developing Countries: A Study of Construction SME in Ghana”, Construction Management Economics, 26 (11), 1159-1169.
14. Kingma, M. (2001). Workplace Violence in the Health Sector: A Problem of Epidemic Proportion Nurse Consultant, International Nursing Review, 48 (3), 129-130.
15. Lingard, H., Rowlinson, S. (2005), ‘’Occupational Health and Safety in Construction Project Management’’, New York: Spon Press.Müngen, U. (2009). İş Güvenliği, İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi.
16. Özkılıç, Ö. (2005). İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri ve Risk Değerlendirme Metodolojileri, Ankara: Türk-İş Yayını.
17. Pamukçu, Y. (2014), Acil Serviste Çalışan Hemşirelerin Mesleki Riskleri İle İlgili Tutum ve Davranışlarının Değerlendirilmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
18. Robson, S. L., Clarke A.J., Cullen, K., Bielecky, A., Severin, C., Bigelow, L.P., Irvin E., Culyer A., Mahood Q. (2007). The Effectiveness of Occupational Health and Safety Management System Interventions: A Systematic Review, Safety Science, 45 (3), 329-353.
19. Rogers, B. (2000). ‘’Community Health Nurse in Occupational Health’’, Stanhope, M., Lancaster, J. (Ed.), Community Public Health Nurse, Fifth Edition, Mosby, Washington, 941-956.
20. Sarıçam, H. (2012). İş Sağlığı ve Güvenliği Kapsamında Hemşirelerin Karşılaştığı Risk ve Tehlikelerin İş Stres Düzeyleri Üzerine Etkisi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
21. Sepp, J., Reinhold, K., Jarvis, M., Tint, P. (2016). Health Care Workers And Patients Safety In Nursing Homes, European Scientific Journal, April, Special Edition, 99-110.
22. Social Europe. (2010). Occupational Health and Safety Risks in the Health Care Sector, Guide to Prevention and Good Practice, European Commission: Directorate General for Employment.
23. Solmaz, M., Solmaz, T. (2017). Hastanelerde İş Sağlığı ve Güvenliği, Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6 (3), 147-152.
24. Toole, M. O. (2002). The Relationship Between Eemployees’ Perceptions of Safety and Organizational Culture, Journal of Safety Research, 33 (2), 231-243.
25. Vahey, C.D., Aiken, H.L., Sloane, M.D., Clarke P.S., Vargas, D. (2004). Nurse Burnout and Patient Satisfaction, Medical Care, 42 (2), 1157-1166.
26. Whitaker, S., Baranski, B. (1999). The Role of the Occupational Health Nurse in Workplace Health Management, World Health Organization Workshop Netherlands, Copenhagen: World Health Organization Regional Office for Europe Copenhagen.
27. Yıldız, A. (2017). Hastanelerde İş Sağlığı ve Güvenliğinin Sağlanmasında Personel Güçlendirmenin Etkisi: Hemşireler Üzerinde Bir Çalışma, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
28. Yıldırım, E. (2010). İşçi Sağlığı ve İş Güvenliğinde Eğitimin Rolü ve İşgörenlerin İşçi Sağlığı ve iş Güvenliği Eğitimi Konusunda Bilinç Düzeylerini Ölçmeye Yönelik Bir Araştırma, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.