Öz
Teacher competencies are one of the fundamental elements that directly affect the success of the education system. Qualified teachers are defined not only as individuals who transfer knowledge, but also as those who guide, add value, and support the holistic development of students. In this context, the professional knowledge, skills, and attitudes that teachers are expected to possess play a critical role in shaping educational policies. The aim of this study is to determine the qualitative and quantitative trends of postgraduate theses addressing teacher competencies in Türkiye. The research was conducted through document analysis of postgraduate theses published in the National Thesis Center of the Council of Higher Education (YÖK) between 2004 and 2024. Based on specific inclusion criteria, theses that were inaccessible or written in languages other than Turkish were excluded, resulting in a total of 64 theses being analyzed. These theses were examined in terms of type, author and advisor gender, university and institute information, year of publication, research model, sample size, data collection tools, and thematic distribution. Data were analyzed through descriptive statistics using SPSS software as well as content analysis techniques. The findings revealed that most of the theses were at the master’s level and concentrated in universities located in the Marmara region. The survey model was the most frequently preferred research design, and scales were the most commonly employed data collection tools. Small-scale sample groups and purposive sampling methods were generally used. Thematically, “teacher competency” and “collective teacher competency” were the most frequently addressed topics. In conclusion, an increase has been observed in the number of theses on teacher competencies in recent years; however, it was also found that the majority of the studies were conducted with similar methods and limited sample groups. Future research is recommended to increase methodological diversity, expand sample sizes, and include different geographical regions.
Anahtar Kelimeler
Teacher competencies self-efficacy graduate education educational policies document analysis
Kaynakça
- Aktağ, İ., & Walter, F. (2005). Öz-yeterlik teorisi ve eğitimde uygulamaları. Eğitim Bilimleri Dergisi, 31(2), 45–56.
- Ardalı, E. (2025). Türkiye'de sınıf öğretmenliği alanında yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi (2000-2024) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.
- Atman, B. (2010). Öğretmen özellikleri ve eğitim sistemi üzerindeki etkileri. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(3), 22–34.
- Ayaz, M. F., Oral, B., & Söylemez, M. (2015). Türkiye’de öğretmen eğitimi ile ilgili yapılmış lisansüstü tezlerin değerlendirilmesi. İlköğretim Online, 14(2), 787–802. https://doi.org/10.17051/io.2015.42436
- Aykan, A., & Çalışkan, E. F. (2022). Türkiye'de ilkokul programları ile ilgili yazılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Journal of Social Sciences Institute / Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(24), 85–104.
- Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
- Başar, H. (1997). Sınıf yönetimi. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
- Baysal, E. A., & Kırat, K. (2022). Eğitim programları ve öğretim alanında yapılan yüksek lisans tezlerinin içerik analizi (2019-2021). Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi, 5(2), 113–132. https://doi.org/10.47477/ubed.1105151
- Can, N. (2024). Matematik öğretmenlerinin mesleki yeterlikleri ile ilgili lisansüstü tezlerin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi.
- Çapa-Aydın, Y., Özkan, B., & Yılmaz, K. (2013). Öğretmen öz yeterlik inancı ve mesleki başarı arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 19(1), 45–68.
- Çelik, B., Eroğlu, T., & Sarı Uzun, M. (2024). Matematik eğitimi alanında 2017-2021 yılları arasında Türkiye’de yapılan lisansüstü tezlerin araştırma eğilimleri. Milli Eğitim Dergisi, 53(244), 1873–1912. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1277249
- Çelikten, M., Şanal, M., & Yeni, Y. (2005). Öğretmenlik mesleği ve özellikleri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (19), 207–237.
- Darling-Hammond, L., Schachner, A. C., Wojcikiewicz, S. K., & Flook, L. (2024). Educating teachers to enact the science of learning and development. Applied Developmental Science, 28(1), 1–21. https://doi.org/10.1080/10888691.2022.2130132
- Ergun, M., & Cilingir, F. (2013). İlköğretim bölümünde yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi: Ondokuz Mayıs Üniversitesi örneği. VI. Ulusal Lisansüstü Eğitim Sempozyumu Bildiriler Kitabı içinde (ss. 85). Sakarya Üniversitesi.
- Göktaş, Y., Hasançebi, F., Varışoğlu, B., Akçay, A., Bayrak, N., Baran, M., & Sözbilir, M. (2012). Türkiye'deki eğitim araştırmalarında eğilimler: Bir içerik analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(1), 443–460.
- Güleç, S., & Hüdavendigar, M. N. (2020). Sosyal bilgiler eğitimi alanında okuryazarlık becerisi başlığında yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 3(3), 24–36.
- Gültekin, M. (2011). Hizmet öncesi öğretmen eğitiminde okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerinin etkililiği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(2), 553–577.
- Gündoğdu, K., Aytaçlı, B., Aydoğan, R., & Yıldırım, C. (2015). Öğretmen yeterlikleri alanında yazılan makalelerin içerik analizi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 30–43.
- Gündoğdu, K., Bahar, M., & Yıldırım, A. (2015). Eğitimde değişim ve öğretmen yeterlikleri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 100–113.
- Kalender, Ş. N., Muçu, M., Kurnaz, Y., Elgörmüş, Y., Tırak, S., Elgormus, A., & Köylü, Y. (2023). İşbirlikli öğrenme yaklaşımı’nın akademik başarıya etkisi üzerine yapılan lisansüstü çalışmaların incelenmesi. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 10(5), 1400–1413.
- Karacaoğlu, Z. (2008). Öğretmen yeterlikleri ve mesleki gelişim. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 1–24.
- Karadağ, E. (2009). Eğitim bilimleri alanında yapılmış doktora tezlerinin tematik açıdan incelemesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 75–87.
- Kaşkaya, A. (2012). Öğretmen yeterlikleri kapsamında yapılan araştırmaların konu, amaç, yöntem ve sonuçları açısından değerlendirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(2), 789–805.
- Kazu, İ. Y., & Çam, S. (2019). Öğretmen yeterlikleri ve mesleki gelişim. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(1), 34–45.
- Kefci, S. S., & Baş, F. (2024). Türkiye’de ters yüz sınıf modeliyle ilgili lisansüstü çalışmaların içerik analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Eğitim Dergisi, 9(2), 78–98.
- Kıyak, Z. (2024). Çok kültürlü ilkokullarda karşılaşılan sorunlarla ilgili tezlerin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi.
- Kiremit, R. F. (2019). Türkiye’de okul öncesi eğitimde dil gelişimi alanında yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20, 159–174. https://doi.org/10.12626/esosder.578641
- Koç, E. S. (2016). Türkiye’de ilköğretim programlarının değerlendirilmesine yönelik yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi (2005–2014). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 198–216.
- Kuloğlu, M. E. (2022). Türkiye’de eğitim politikaları alanındaki güncel lisansüstü tezlerin bibliyometrik profili. Anadolu University Journal of Education Faculty, 6(1), 78–91. https://doi.org/10.34056/aujef.952815
- Mertali, T. (2025). Eğitim programı okuryazarlığı ile ilgili lisansüstü tezlerin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Erciyes Üniversitesi.
- Millî Eğitim Bakanlığı. (2017). Öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri. Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü.
- OECD. (2018). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing.
- OECD. (2019). TALIS 2018 results (Volume I): Teachers and school leaders as lifelong learners. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/1d0bc92a-en
- Öner, B., & Murathan, T. (2023). Beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumlar üzerine yapılan lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(38), 578–600. https://doi.org/10.35675/befdergi.1212511
- Özabacı, N., & Acat, M. B. (2005). Öğrenci merkezli eğitimde öğretmen rolü. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 4(8), 23–34.
- Özkal, N. (2020). Eğitim programları ve öğretim alanında yapılan doktora tezlerinin incelenmesi: 2015-2019. OPUS International Journal of Society Researches, 15(25), 3415–3442. https://doi.org/10.26466/opus.751352
- Rice, J. K. (2003). Teacher quality: Understanding the effectiveness of teacher attributes. Economic Policy Institute.
- Sabuncu, F. H., Çukurbaşı Çalışır, E., Genç, G., & Özarslan, Y. (2023). Türkiye’de eğitim teknolojileri araştırmalarındaki eğilimler. Educational Academic Research, 51, 26–36.
- Selçuk, Z., Palancı, M., Kandemir, M., & Dündar, H. (2014). Eğitim ve Bilim dergisinde yayınlanan araştırmaların eğilimleri: İçerik analizi. Eğitim ve Bilim, 39(173), 430–453. https://doi.org/10.15390/EB.2014.3643
- Senemoğlu, N. (2013). Gelişim, öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya. Pegem Akademi.
- Sever, I. (2021). Türkiye’de sosyal bilgiler eğitimi konusunda yazılan doktora tezlerinin incelenmesi: Bir içerik analizi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(32), 601–624. https://doi.org/10.35675/befdergi.831452
- Süral, E. (2025). İlkokul matematik konularında gerçekleştirilen lisansüstü tezlerin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi.
- Şahin, F. (2010). Öğretmen öz yeterlik inancı ve sınıf içi uygulamaları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 10(1), 123–140.
- Tan Yiğit, B. (2024). Türkiye'de İngilizce öğretmenlerinin mesleki gelişimi alanında 2003 ve 2022 yılları arasında yazılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi: Nitel bir çalışma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
- Taşgın, Z. (2010). Mesleki yeterliklerin geliştirilmesi ve eğitimin kalitesi. Eğitim ve Bilim, 35(157), 54–64.
- Thompson, A. (2016). Sözel ikna ve öğretmen öz yeterliği. Journal of Educational Psychology, 108(5), 655–668. https://doi.org/10.1037/edu0000085
- Tschannen-Moran, M., Woolfolk Hoy, A., & Hoy, W. K. (1998). Teacher efficacy: Its meaning and measure. Review of Educational Research, 68(2), 202–248. https://doi.org/10.3102/00346543068002202
- Türk Eğitim Derneği. (2009). Eğitimde kalite ve öğretmen yeterlikleri raporu. Türk Eğitim Derneği Yayınları.
- Uyangör, N., & Kaya, R. (2024). Türkiye’de öğretim programlarının uygulanmasında yaşanan güçlüklerle ilgili yayınlanmış tezlerin incelenmesi (2018-2024). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(51), 15–29. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1465431
- Yeşilyurt, E. (2011). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğinin genel yeterliklerine yönelik yeterlik algıları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(1), 71–100.
- Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin Yayıncılık.
- Yıldırım, H., & Han, B. (2023). Okul yöneticilerinin liderlik rollerine ilişkin yapılan yüksek lisans tezlerinin incelenmesi. Turkish Business Journal, 4(8), 134–151.
- Yılmaz, B., & Demir, S. (2023). Öğretmen yeterliklerinin öğrenci başarısına etkisi. Eğitim ve Gelişim Dergisi, 10(1), 12–29.
- Yükseköğretim Kurulu. (2023). Tez istatistikleri. 16 Aralık 2025 tarihinde https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/istatistikler.jsp adresinden erişilmiştir.
Öz
Öğretmen yeterlilikleri, eğitim sisteminin başarısını doğrudan etkileyen temel unsurlardan biridir. Nitelikli öğretmenler yalnızca bilgi aktaran değil, aynı zamanda rehberlik eden, değer kazandıran ve öğrencilerin çok yönlü gelişimini destekleyen bireyler olarak tanımlanmaktadır. Bu bağlamda öğretmenlerin sahip olması gereken mesleki bilgi, beceri ve tutumlar, eğitim politikalarının şekillenmesinde kritik rol oynamaktadır. Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de öğretmen yeterlilikleri konusunu ele alan lisansüstü tezlerin nitelik ve nicelik bakımından eğilimlerini belirlemektir. Araştırma, 2004–2024 yılları arasında YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde yayımlanan lisansüstü tezlerin doküman incelemesi yöntemiyle incelenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Belirlenen ölçütler doğrultusunda erişime kapalı olan, Türkçe dışındaki dillerde yazılmış tezler kapsam dışında bırakılmış ve toplam 64 tez değerlendirmeye alınmıştır. Tezler; tür, yazar ve danışman cinsiyeti, üniversite ve enstitü bilgileri, yayın yılı, araştırma modeli, örneklem büyüklüğü, veri toplama araçları ve tematik konu dağılımı gibi ölçütlere göre analiz edilmiştir. Veriler, SPSS programı aracılığıyla betimsel istatistikler alınarak çözümlenmiş, ayrıca içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Bulgulara göre, tezlerin çoğunluğu yüksek lisans düzeyinde olup Marmara Bölgesi’ndeki üniversitelerde yoğunlaşmıştır. Araştırmalarda en çok tarama modeli tercih edilmiş, veri toplama aracı olarak ölçekler öne çıkmıştır. Çalışmalarda genellikle küçük ölçekli örneklem grupları ve amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Tematik açıdan en fazla “öğretmen yeterliliği” ve “kolektif öğretmen yeterliliği” konularının ele alındığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, öğretmen yeterlilikleri üzerine yapılan tezlerin sayısında son yıllarda artış gözlenmiş; ancak çalışmaların çoğunlukla benzer yöntemlerle ve sınırlı örneklem gruplarıyla yürütüldüğü tespit edilmiştir. Gelecekteki araştırmalarda yöntem çeşitliliğinin artırılması, örneklem genişliğinin sağlanması ve farklı coğrafi bölgelerin araştırmalara dâhil edilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Öğretmen yeterlilikleri öz yeterlik lisansüstü eğitim eğitim politikaları doküman analizi
Kaynakça
- Aktağ, İ., & Walter, F. (2005). Öz-yeterlik teorisi ve eğitimde uygulamaları. Eğitim Bilimleri Dergisi, 31(2), 45–56.
- Ardalı, E. (2025). Türkiye'de sınıf öğretmenliği alanında yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi (2000-2024) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.
- Atman, B. (2010). Öğretmen özellikleri ve eğitim sistemi üzerindeki etkileri. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(3), 22–34.
- Ayaz, M. F., Oral, B., & Söylemez, M. (2015). Türkiye’de öğretmen eğitimi ile ilgili yapılmış lisansüstü tezlerin değerlendirilmesi. İlköğretim Online, 14(2), 787–802. https://doi.org/10.17051/io.2015.42436
- Aykan, A., & Çalışkan, E. F. (2022). Türkiye'de ilkokul programları ile ilgili yazılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Journal of Social Sciences Institute / Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(24), 85–104.
- Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
- Başar, H. (1997). Sınıf yönetimi. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
- Baysal, E. A., & Kırat, K. (2022). Eğitim programları ve öğretim alanında yapılan yüksek lisans tezlerinin içerik analizi (2019-2021). Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi, 5(2), 113–132. https://doi.org/10.47477/ubed.1105151
- Can, N. (2024). Matematik öğretmenlerinin mesleki yeterlikleri ile ilgili lisansüstü tezlerin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi.
- Çapa-Aydın, Y., Özkan, B., & Yılmaz, K. (2013). Öğretmen öz yeterlik inancı ve mesleki başarı arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 19(1), 45–68.
- Çelik, B., Eroğlu, T., & Sarı Uzun, M. (2024). Matematik eğitimi alanında 2017-2021 yılları arasında Türkiye’de yapılan lisansüstü tezlerin araştırma eğilimleri. Milli Eğitim Dergisi, 53(244), 1873–1912. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1277249
- Çelikten, M., Şanal, M., & Yeni, Y. (2005). Öğretmenlik mesleği ve özellikleri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (19), 207–237.
- Darling-Hammond, L., Schachner, A. C., Wojcikiewicz, S. K., & Flook, L. (2024). Educating teachers to enact the science of learning and development. Applied Developmental Science, 28(1), 1–21. https://doi.org/10.1080/10888691.2022.2130132
- Ergun, M., & Cilingir, F. (2013). İlköğretim bölümünde yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi: Ondokuz Mayıs Üniversitesi örneği. VI. Ulusal Lisansüstü Eğitim Sempozyumu Bildiriler Kitabı içinde (ss. 85). Sakarya Üniversitesi.
- Göktaş, Y., Hasançebi, F., Varışoğlu, B., Akçay, A., Bayrak, N., Baran, M., & Sözbilir, M. (2012). Türkiye'deki eğitim araştırmalarında eğilimler: Bir içerik analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(1), 443–460.
- Güleç, S., & Hüdavendigar, M. N. (2020). Sosyal bilgiler eğitimi alanında okuryazarlık becerisi başlığında yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 3(3), 24–36.
- Gültekin, M. (2011). Hizmet öncesi öğretmen eğitiminde okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerinin etkililiği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(2), 553–577.
- Gündoğdu, K., Aytaçlı, B., Aydoğan, R., & Yıldırım, C. (2015). Öğretmen yeterlikleri alanında yazılan makalelerin içerik analizi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 30–43.
- Gündoğdu, K., Bahar, M., & Yıldırım, A. (2015). Eğitimde değişim ve öğretmen yeterlikleri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 100–113.
- Kalender, Ş. N., Muçu, M., Kurnaz, Y., Elgörmüş, Y., Tırak, S., Elgormus, A., & Köylü, Y. (2023). İşbirlikli öğrenme yaklaşımı’nın akademik başarıya etkisi üzerine yapılan lisansüstü çalışmaların incelenmesi. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 10(5), 1400–1413.
- Karacaoğlu, Z. (2008). Öğretmen yeterlikleri ve mesleki gelişim. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 1–24.
- Karadağ, E. (2009). Eğitim bilimleri alanında yapılmış doktora tezlerinin tematik açıdan incelemesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 75–87.
- Kaşkaya, A. (2012). Öğretmen yeterlikleri kapsamında yapılan araştırmaların konu, amaç, yöntem ve sonuçları açısından değerlendirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(2), 789–805.
- Kazu, İ. Y., & Çam, S. (2019). Öğretmen yeterlikleri ve mesleki gelişim. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(1), 34–45.
- Kefci, S. S., & Baş, F. (2024). Türkiye’de ters yüz sınıf modeliyle ilgili lisansüstü çalışmaların içerik analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Eğitim Dergisi, 9(2), 78–98.
- Kıyak, Z. (2024). Çok kültürlü ilkokullarda karşılaşılan sorunlarla ilgili tezlerin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi.
- Kiremit, R. F. (2019). Türkiye’de okul öncesi eğitimde dil gelişimi alanında yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20, 159–174. https://doi.org/10.12626/esosder.578641
- Koç, E. S. (2016). Türkiye’de ilköğretim programlarının değerlendirilmesine yönelik yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi (2005–2014). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 198–216.
- Kuloğlu, M. E. (2022). Türkiye’de eğitim politikaları alanındaki güncel lisansüstü tezlerin bibliyometrik profili. Anadolu University Journal of Education Faculty, 6(1), 78–91. https://doi.org/10.34056/aujef.952815
- Mertali, T. (2025). Eğitim programı okuryazarlığı ile ilgili lisansüstü tezlerin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Erciyes Üniversitesi.
- Millî Eğitim Bakanlığı. (2017). Öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri. Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü.
- OECD. (2018). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing.
- OECD. (2019). TALIS 2018 results (Volume I): Teachers and school leaders as lifelong learners. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/1d0bc92a-en
- Öner, B., & Murathan, T. (2023). Beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumlar üzerine yapılan lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(38), 578–600. https://doi.org/10.35675/befdergi.1212511
- Özabacı, N., & Acat, M. B. (2005). Öğrenci merkezli eğitimde öğretmen rolü. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 4(8), 23–34.
- Özkal, N. (2020). Eğitim programları ve öğretim alanında yapılan doktora tezlerinin incelenmesi: 2015-2019. OPUS International Journal of Society Researches, 15(25), 3415–3442. https://doi.org/10.26466/opus.751352
- Rice, J. K. (2003). Teacher quality: Understanding the effectiveness of teacher attributes. Economic Policy Institute.
- Sabuncu, F. H., Çukurbaşı Çalışır, E., Genç, G., & Özarslan, Y. (2023). Türkiye’de eğitim teknolojileri araştırmalarındaki eğilimler. Educational Academic Research, 51, 26–36.
- Selçuk, Z., Palancı, M., Kandemir, M., & Dündar, H. (2014). Eğitim ve Bilim dergisinde yayınlanan araştırmaların eğilimleri: İçerik analizi. Eğitim ve Bilim, 39(173), 430–453. https://doi.org/10.15390/EB.2014.3643
- Senemoğlu, N. (2013). Gelişim, öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya. Pegem Akademi.
- Sever, I. (2021). Türkiye’de sosyal bilgiler eğitimi konusunda yazılan doktora tezlerinin incelenmesi: Bir içerik analizi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(32), 601–624. https://doi.org/10.35675/befdergi.831452
- Süral, E. (2025). İlkokul matematik konularında gerçekleştirilen lisansüstü tezlerin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi.
- Şahin, F. (2010). Öğretmen öz yeterlik inancı ve sınıf içi uygulamaları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 10(1), 123–140.
- Tan Yiğit, B. (2024). Türkiye'de İngilizce öğretmenlerinin mesleki gelişimi alanında 2003 ve 2022 yılları arasında yazılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi: Nitel bir çalışma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
- Taşgın, Z. (2010). Mesleki yeterliklerin geliştirilmesi ve eğitimin kalitesi. Eğitim ve Bilim, 35(157), 54–64.
- Thompson, A. (2016). Sözel ikna ve öğretmen öz yeterliği. Journal of Educational Psychology, 108(5), 655–668. https://doi.org/10.1037/edu0000085
- Tschannen-Moran, M., Woolfolk Hoy, A., & Hoy, W. K. (1998). Teacher efficacy: Its meaning and measure. Review of Educational Research, 68(2), 202–248. https://doi.org/10.3102/00346543068002202
- Türk Eğitim Derneği. (2009). Eğitimde kalite ve öğretmen yeterlikleri raporu. Türk Eğitim Derneği Yayınları.
- Uyangör, N., & Kaya, R. (2024). Türkiye’de öğretim programlarının uygulanmasında yaşanan güçlüklerle ilgili yayınlanmış tezlerin incelenmesi (2018-2024). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(51), 15–29. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1465431
- Yeşilyurt, E. (2011). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğinin genel yeterliklerine yönelik yeterlik algıları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(1), 71–100.
- Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin Yayıncılık.
- Yıldırım, H., & Han, B. (2023). Okul yöneticilerinin liderlik rollerine ilişkin yapılan yüksek lisans tezlerinin incelenmesi. Turkish Business Journal, 4(8), 134–151.
- Yılmaz, B., & Demir, S. (2023). Öğretmen yeterliklerinin öğrenci başarısına etkisi. Eğitim ve Gelişim Dergisi, 10(1), 12–29.
- Yükseköğretim Kurulu. (2023). Tez istatistikleri. 16 Aralık 2025 tarihinde https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/istatistikler.jsp adresinden erişilmiştir.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Sınıf Eğitimi, İlköğretim, Yükseköğretim Çalışmaları (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 20 Eylül 2025 |
| Kabul Tarihi | 29 Aralık 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 2 |
Amaç ve Kapsam
Amaç
Maarif Mektepleri Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi (MM-UEBD), 2017 yılından itibaren Maarif Mektepleri Yayınları tarafından yılda iki kez (Kış/Aralık ve Yaz/Temmuz) yayımlanan uluslararası bir hakemli dergidir. MM-UEBD, eğitim bilimleri alanındaki yenilikçi ve çığır açan akademik çalışmaları desteklemek ve yayımlamak amacıyla kurulmuştur. Dergi, özellikle eğitimde kalite ve etkinliği artırmaya yönelik yöntemler, politikalar ve teknolojiler üzerine odaklanmaktadır. Bu çalışmaların, küresel eğitim topluluğu arasında bilgi ve fikir alışverişini teşvik etmesi ve eğitim pratiğine somut katkılarda bulunması hedeflenmektedir.
MM-UEBD, eğitim bilimleri alanında sürdürülebilir bir etki yaratmayı amaçlayarak, araştırmacılar, eğitimciler ve politika yapıcılar için değerli bir kaynak olma yolunda ilerlemektedir.
Kapsam
Maarif Mektepleri Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi (MM-UEBD), eğitim bilimleri alanının geniş bir yelpazesini kapsayan ve bu alanlarda hazırlanan özgün akademik çalışmaları yayımlamaktadır. Dergimizin kapsamı, Çevre Eğitimi, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, Demokrasi ve İnsan Hakları Eğitimi, Değerler ve Sevgi Eğitimi, Din Eğitimi, Eğitim Felsefesi, Eğitim Politikaları, Eğitim Programları ve Öğretim, Eğitim Psikolojisi, Eğitim Sosyolojisi, Eğitim Tarihi, Eğitim Teknolojisi, Eğitim Yönetimi, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme, Eğitimde Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık gibi alanlara özel önem vermektedir. Ayrıca Fen Bilimleri Eğitimi, Güzel Sanatlar Eğitimi, Halk Eğitimi ve Yaşam Boyu Öğrenme, İlköğretim, Matematik Eğitimi, Mesleki ve Teknik Eğitim, Mühendislik Eğitimi, Okul Öncesi Eğitimi, Öğretmen Yetiştirme, Özel Eğitim, Sağlık Eğitimi, Sosyal Bilimler Eğitimi, Spor Bilimleri Eğitimi, Türkçe Eğitimi, Türkçe Konuşan Cumhuriyetlerin Eğitim Programları, Yabancı Diller Eğitimi ve Yükseköğretim gibi konularda da değerli katkılar sunmaktadır.
MM-UEBD, eğitim bilimleri disiplinindeki sınırları zorlayan ve eğitim pratiğine yenilikçi bakış açıları getiren çalışmaları yayımlamakla kalmayıp, bu alandaki bilgi birikimini genişletmek ve derinleştirmek amacı gütmektedir.
Yazım Kuralları
Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi[*]
International Journal of Educational Sciences
İsim SOYİSİM[†], İsim SOYİSİM[‡]
Özet
Özet 11 punto, tek satır aralıklı, iki yana yaslı ve minimum 200 maksimum 350 sözcük olacak şekilde yazılır. Eğer makale İngilizce yazılmışsa Abstract yazar isimlerinden hemen sonra bu kısımda yer alır. Özet, araştırmanın amacını, -amprik çalışmalar için- yöntemini (araştırmanın modeli, katılımcıların özellikleri, veri toplama araçları, veri analizi), bulgularını, sonuçlarını ve önerilerini kısaca kapsar.
Anahtar kelimeler: 3-6 kelimeden oluşur. Anahtar kelimeler virgül (,) işareti ile birbirinden ayrılır, küçük harfle yazılır.
Abstract
Özet 11 punto, tek satır aralıklı, iki yana yaslı ve minimum 200 maksimum 350 sözcük olacak şekilde yazılır. Eğer makale İngilizce yazılmışsa bu kısma Türkçe Özet yazılır.
Keywords: 3-6 kelimeden oluşur. Anahtar kelimeler virgül (,) işareti ile birbirinden ayrılır, küçük harfle yazılır.
Giriş
Ana bölüm başlıkları 14 punto kalın ilk harfler büyük ve ortalı yazılmalıdır. Alt başlıklar ise 12 punto olarak;
· Koyu, normal tümce düzeni, sola dayalı
· Koyu, italik normal tümce düzeni
· İtalik normal tümce düzeni
· İtalik normal tümce düzeni, metin devam eder
Gövde metni 12 punto, iki yana yaslı, tek satır aralıklı ve satır başları 1 girintili olmalıdır.
Metin içi kaynak gösterme
Metin içi kaynaklar APA 6’ya uygun olmalıdır (http://www.apastyle.org/)
|
Temel Atıf Biçimleri
|
||||
|
Atıf Türü
|
Metin İçinde İlk Atıf
|
Metin İçi Müteakip Atıflar
|
Parantez İçi İlk Atıf
|
Parantez İçi Müteakip Atıflar
|
|
Tek Yazarlı
|
Walker (2007)
|
Walker (2007)
|
(Walker, 2007)
|
(Walker, 2007)
|
|
İki Yazarlı
|
Walker ve Allen (2004)
|
Walker ve Allen (2004)
|
(Walker ve Allen, 2004)
|
(Walker ve Allen, 2004)
|
|
Üç Yazarlı
|
Bradley, Ramirez ve Soo (1999)
|
Bradley ve diğerleri (1999)
|
(Bradley, Ramirez ve Soo, 1999)
|
(Bradley vd., 1999)
|
|
Dört Yazarlı
|
Bradley, Ramirez, Soo ve Walsh (2006)
|
Bradley ve diğerleri (2006)
|
(Bradley, Ramirez, Soo ve Walsh, 2006)
|
(Bradley vd., 2006) |
|
Beş Yazarlı
|
Walker, Allen, Bradley, Ramirez, Walker ve Soo (2008)
|
Walker ve diğerleri (2008)
|
(Walker, Allen, Bradley, Ramire, Walker ve Soo, 2008)
|
(Walker vd., 2008)
|
|
Kurum (Kısaltması yaygın kullanılan)
|
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB, 2003) |
MEB (2003) |
(Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], 2003) |
(MEB, 2003) |
|
Kurum (Kısaltması yaygın olmayan)
|
Mersin Üniversitesi (2005) |
Mersin Üniversitesi (2005) |
(Mersin Üniversitesi, 2005) |
(Mersin Üniversitesi, 2005) |
Yöntem
Örneklem
Veri toplama
Veri toplama araçları
Verilerin analizi
Bulgular
Araştırma makalelerinde Bulgular kısmı toplanan verilerin istatistiksel analiz çıktılarına uygun olacak biçimde okuyucunun anlayabileceği açıklıkta hazırlanır. Verilerin gösteriminde alıntılar, tablolar, grafikler, şekiller APA 6’ya uygun şekilde metin içinde ilgili yerlerde, yazarın çıkarımlarıyla birlikte kullanılabilir.
Örnek tablo
Verilerin üst bilgisine ait satırların üst ve altları kesiksiz tek çizgili, tablonun en altında bitişi gösteren kesiksiz tek çizgi. Sütun çizgileri ve tablo içindeki satır çizgileri tablo sekmesinden kılavuz çizgilerini gizle biçiminde seçili halde gösterilecektir. Tablo’dan sonra başlık değil de düz metin devam edecek ise ilk paragrafta paragraf girintisi yapılmaz.
Tablo 1. Örnek Tablo (11 punto, italik) (tablo içeriği yazar tarafından ayarlanabilir)
|
x
|
y
|
z
|
t
|
y
|
m
|
r
|
u
|
h
|
|
1 |
||||||||
|
2 |
||||||||
*p<.01
Örnek grafik
Grafik 3. Grafik (11 punto, italik)
Örnek görüşme bulgusu gösterimi
Verilerden yapılan doğrudan alıntılar 10 punto, girintili, iki yana yaslı ve italik verilmeldir:
“aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa”
Sonuç ve Tartışma
Katkısı olanlar
Makaleye katkısı olan kişiler, kurum ve kuruluşlara bu bölümde yer verilir.
Kaynaklar
Kaynaklar (11 punto, asılı 2 cm) APA 6 Publication Manual yayın ilkelerine uygun hazırlanır. Daha fazla bilgi için; http://www.apa.org bakınız.
Abd-El-Khalick, F. (2001). Embedding nature of science in preservice elementary science courses: abandoning scientism, but... Journal of Science Teacher Education, 12(3), 215-233.
Bacon, F. (1999). Novum organum (Çev. S. Ö. Akkaş). Ankara: Doruk Yayınları. (Eserin orjinali 1620’de yayımlandı).
Carnap, R. (1952). The cognition of inductive metods. Chicago: University of Chicago Press.
Çüçen, A. K. (2006). Mantık. Bursa: Asa Kitabevi.
Goodman, N. (1955). The new riddle of induction, Retrieved March 10, 2007 from http://fitelson.org/confirmation/goodman_1955.pdf
Hanson N.R. (1958). The logic of discovery. The Journal of Philosophy
55(25), 1073-1089. doi: 10.2307/2022541
Ho,Y.C.(1994). Abduction?,Deduction?,Induction? Is there a logic of exploratory data analysis? Retrieved December 23, 2007 from http://www.creative-wisdom.com/pub/Peirce/Logic_of_EDA.html
Lederman, N.G. (2004). Syntax of nature of science within inquiry and science. In L. Flick and N.G. Lederman (Eds.), Scientific inquiry and nature of science: Implications for teaching, learning, and teacher education (pp. 301-318). Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
Lederman, N.G. (2007). Nature of science: past, present, and future. In S.K. Abell and N.G. Lederman (Eds.), Handbook of research on science education (pp. 831-880). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Lundström, M. (2007). Students’ beliefs in pseudoscience. Retrieved July 10, 2010 from https://muep.mau.se/handle/2043/4701
Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2005). İlköğretim fen ve teknoloji dersi (6., 7. ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
Peirce,C.S.(1957). Essays in the Philosophy of Science, New York: Bobbs-Merrill.
Tekin, Ö.F. (2011). Bilim felsefesinde ilgi kayması: sonuçtan sürece geçiş. (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi). Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
[*] Bu makale; …….danışmanlığında ……… tarafından hazırlanan “…….” isimli doktora/yüksek lisans tezinin kavramsal çerçevesinden elde edilmiştir.
[†]Unvan, Üniversite, Fakültesi, Bölümü, xxxxxxxx@xxxxx.com
[‡] Unvan, Üniversite, Fakültesi, Bölümü, xxxxxxxx@xxxxx.com
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Maarif Mektepleri Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi (MM-UEBD), Maarif Mektepleri Yayınları tarafından yayımlanan bir eğitim dergisi olarak, her yıl Temmuz ve Aralık aylarında iki defa yayınlanmaktadır. Dergi, Türkçe ve İngilizce dillerinde makale kabul etmektedir. Tüm makale başvuruları ve editöryal süreçler DergiPark platformu aracılığıyla yürütülmekte, buradan makale gönderimi yapılabilmektedir. Kelime sayısı 4000'den az olan makaleler değerlendirme sürecine alınmamaktadır.
Gönderilen makalelerin özgün olması ve daha önce başka bir yerde yayımlanmamış ya da başka bir yayın sürecinde olmaması gerekmektedir. İlk olarak editörler tarafından yazım kuralları açısından incelenen aday makaleler, ardından en az iki hakem tarafından değerlendirilmekte, her iki hakemden de olumlu görüş alındığında makale yayımlanmaya hazır hale gelmektedir. Eğer hakemlerden biri olumsuz diğeri olumlu görüş bildirirse, çalışma üçüncü bir hakeme yönlendirilmekte ve bu hakemin değerlendirmesiyle makalenin süreci işletilmektedir.
Her makalede Türkçe ve İngilizce başlık, Türkçe ÖZET ve İngilizce ABSTRACT bulunmalıdır. Özetin altına, makaleyi tanımlayan 3 ile 5 arasında anahtar kelime eklenmelidir. Türkçe ve İngilizce özetler, çalışmanın amacını, metodunu ve sonuçlarını içermelidir. Ayrıca, makalelerin sonunda, araştırmanın tamamı hakkında bilgi veren genişletilmiş bir İngilizce özet (Extended Abstract) yer almalı, bu bölüm başlıksız olmalı ve 500-750 kelime arasında olmalıdır. Dil bilgisi ve anlatım açısından dikkatle hazırlanmalı, araştırmanın ve derginin uluslararası boyutunu temsil etmelidir.
Araştırma makaleleri dergiye yüklenmeden önce bir intihal raporu ile sunulmalı, yazıların intihal veya benzerlik oranı %15'in altında olmalıdır. Dergimiz çoğunlukla ithenticate raporlarını kullanmaktadır.
Etik kurul raporu yayın süreci 2020 ve sonrasında başlayan tüm aday makaleler için zorunludur. Aday makale sisteme yüklenirken etik kurul raporunun sisteme yüklenmesi gerekmektedir. Etik kurul izni gerektirmeyen aday makaleler için etik kurul iznine gerek olmadığına dair yazar beyan formu sorumlu yazar tarafından imzalanmış ve taranmış olarak sisteme yüklemelidir.
Maarif Mektepleri Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi (MM-UEBD), COPE (Committee on Publication Ethics/Yayın etiği Komitesi) 2017, tarafından hazırlanan kılavuzu esas almaktadır. Buna göre;
Editörün Sorumlulukları
Dergi editörü dergiye yapılan makale başvurularının uygunluğuna ve yayınlanıp yayınlamayacağına karar verir. Editör kararı yazarın ırkı, cinsiyeti, dini etnik kökeni ve politik görüşüne göre değil, makalenin orijinalliği ve dergi politikasına uygun olup olmadığı yönündedir. Editör başvuru ile ilgili kişisel bilgileri paylaşmazlar.
Hakemlerin Sorumlulukları
Hakemler kendilerine yönlendirilen makaleyi tarafsız bir şekilde değerlendirmelidir. Hakemler öngörülen süre içerisinde değerlendirme yapamayacaklarsa veya uzmanlık alanları ile ilgili değilse veya etik bir problem görmüşlerde editörü bilgilendirmelidirler.
Yazarların Sorumlulukları
Yazarlar çalışmalarında yayın etik kurallarına bağlı olmalıdırlar. Yazarlar çalışmalarının özgünlüğünü ve objektifliğini açıkça ortaya koymalıdırlar. Bir makalenin birden fazla dergiye aynı anda gönderilmesi kabul edilemez. Yazar(lar) aday makalenin yazarın kendisi dahil hiçbir kişi, kurum, yasa, kanun, vb. ile çıkar çatışması olmadığını kabul etmiş sayılır.
COPE Guidelines metnine ulaşmak için tıklayınız.
Ücret Politikası
Maarif Mektepleri Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi (MM-UEBD), tüm okuyuculara ve araştırmacılara açık erişim sağlayarak, bilimsel bilgiye ücretsiz erişim imkanı sunmaktadır. Dergimiz, yayımladığı tüm makalelere, kayıt veya abonelik gerektirmeden, ücretsiz olarak erişilebilirlik sağlamayı taahhüt eder.
Dizinler
Atıf Dizinleri
Diğer Dizinler
Dergi Kurulları
Baş Editör
Baş Editör
Editör
Dr. Barış Eriçok, Ordu Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğretim üyesidir. Lisansını İngilizce Öğretmenliği, yüksek lisansını Eğitim Yönetimi alanında, doktorasını ise Hacettepe Üniversitesi'nde Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi programında tamamlamıştır. Doktora çalışmasında Türkiye’de yükseköğretimin uluslararasılaşma politikalarını incelemiştir. Halen Viyana Öğretmen Eğitimi Üniversitesi'nde (Pädagogische Hochschule Wien) doktora sonrası araştırmalar yürütmektedir. Araştırmaları, yükseköğretimin uluslararasılaşması, eğitim liderliği, uluslararası hareketlilik, kalite güvencesi, akademik beyin göçü ve yapay zekânın eğitime etkileri gibi alanlara odaklanmaktadır. Ulusal ve uluslararası akademik dergilerde yayın ve hakemlik faaliyetlerinde bulunan Dr. Eriçok, disiplinlerarası akademik iş birliklerine açıktır. İletişim: barisericok[at]gmail.com
