Astronomi Başarı Testi Geliştirme: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Bu çalışmanın amacı, 7. sınıf “Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi” ünitesinde fen bilimleri öğretim programı kazanımları doğrultusunda bir başarı testi geliştirmektir. Bu amaçla öncelikle ünite kazanımlarına uygun olarak ve alan yazından da yararlanılarak 31 soru hazırlanmıştır. Testin kapsam geçerliği için belirtke tablosu oluşturulmuş ve uzman görüşleri alınmıştır. Hazırlanan 31 soruluk astronomi başarı testi 2017-2018 eğitim öğretim yılında 150 7. sınıf öğrencisine pilot çalışma olarak uygulanmıştır. Test sorularına madde analizi yapılarak madde ayırt edicilik ve güçlük indeksleri hesaplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda bazı sorular düzeltilerek ve bazı sorular ise çıkartılarak testteki soru sayısı 27’ye düşürülmüştür. Pilot uygulamadan sonra geçerlik ve güvenirlik çalışmaları sonucunda 27 çoktan seçmeli sorudan oluşan başarı testi 150 yedinci sınıf öğrencisine tekrar uygulanmıştır. Uygulanan astronomi başarı testinin ortalama madde ayırt edicilik indeksi .57 ve ortalama madde güçlük indeksi .52 olarak tespit edilmiştir. Nihai Testin Cronbach alfa güvenirlik katsayısı .752 olarak hesaplanmıştır.  Sonuçlar, 7. sınıf astronomi konusunda geçerli ve güvenilir, dört seçenekli çoktan seçmeli 27 soruluk bir test geliştirildiğini göstermiştir. Geliştirilen bu test fen eğitimi alanındaki araştırmacılar tarafından kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

• Astronomi başarı testi,geçerlik,güvenirlik

Developing an Astronomy Achievement Test: Validity and Reliability Study

Öz

The aim of this study is to develop a success test for the science program curriculum gains in 7th grade “Solar System and Beyond: Space Puzzle” unit. For this purpose, 31 questions were prepared in accordance with the unit gains and by using the literature. For the validity of the scope of the test, a table of specifications was created and expert opinions were obtained. The 31-question astronomy achievement test was applied as a pilot study to 150 7th grade students in 2017-2018 academic year. Item discrimination and difficulty indexes were calculated by item analysis. As a result of the analyzes, some questions were corrected and some questions were removed and the number of questions in the test was reduced to 27. After the pilot application, the success test consisting of 27 multiple choice questions was re-applied to 150 seventh grade students as a result of validity and reliability studies. The average item discrimination index of the astronomy achievement test was .38 and the average item difficulty index was .60. Cronbach alpha reliability coefficient of the final test was calculated as .752.The results showed that a valid and reliable test for the 7th grade astronomy was developed with a 27-question four-choice multiple choice test. This test can be used by researchers in the field of science education.

Anahtar Kelimeler

• Astronomy achievement test,validity,reliability

Kaynakça

1. Açıkgöz, M. & Karslı, F. (2015). Alternatif ölçme-değerlendirme yaklaşımları kullanılarak iş ve enerji konusunda geliştirilen başarı testinin geçerlilik ve güvenirlik analizi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 1-25.
2. Agan, L. (2004). Stellar ideas: Exploring students’ understanding of stars. Astronomy Education Review,3(1).Kurnaz M. A., Bozdemir H.,Deniz Altunoğlu B., Ezberci Çevik E.(2016). Fen eğitiminde astronomi konu alanında yayınlanan ulusal makalelerin incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 18 (2 ).1398-1417.
3. Alın, G. ve İzgi, Ü. (2017). İlköğretim öğrencilerinin yıldızlar konusuna ilişkin kavram yanılgılarının incelenmesi, Sosyal Bilimler Dergisi,10(4), 202-214.Arıcı, V. A. (2013). Fen Eğitiminde Sanal Gerçeklik Programları Üzerine Bir Çalışma:" Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi" Ünitesi Örneği. (Yayınlanmamış Yüksek lisans Tezi).Adnan Menderes Üniversitesi,Sosyal Bilimler Enstitüsü
4. Arıkurt, E., Durukan, Ü. G. ve Şahin, Ç. (2015). Farklı öğrenim seviyesindeki öğrencilerin astronomi kavramıyla ilgili görüşlerinin gelişimsel olarak incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4 (1), 66-91.
5. Atılgan, H. (Ed.) (2013). Eğitimde ölçme ve değerlendirme (6. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
6. Bailey, J. M. (2006). Development of a concept inventory to assess students’ understanding and reasoning difficulties about the properties and formation of stars, Doctorate Thesis, Arizona University, ABD
7. Bailey, J. M., Johnson, B., Prather, E. E., & Slater, T. F. (2012). Development and validation of the star properties concept inventory. International Journal of Science Education, 34(14), 2257-2286.
8. Bakas, C. & Mikropoulos, T. (2003). Design of virtual environments for the comprehension of planetary phenomena based on students' ideas, International Journal of Science Education, 25(8), 949–967

9. Balbağ, M.Z. ve Erdem, A. (2017). Fen bilgisi öğretmenliği ve fizik bölümü öğrencilerinin astronomiye yönelik tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi, Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(5), 2007-2018.
10. Balcı,M.(2018). Webquest destekli etkinliklerin öğrencilerin güneş sistemi ünitesindeki başarısına ve astronomiye yönelik tutumuna etkisi. Yüksek lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
11. Baloğlu-Uğurlu, N. (2005). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin dünya ve evren konusu ile ilgili kavram yanılgıları, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 229–246.
12. Baltacı, A. (2013). Astronomi konusunun çoklu yazma etkinlikleri ve yaparak yazarak bilim öğrenme metodu kullanılarak öğretimimin değerlendirilmesi.Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
13. Başakcı G. (2018). Gezici planetaryumların ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin bazı astronomi konularını öğrenimine ve astronomiye yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesi.Yükseklisans tezi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
14. Bekiroğlu, F.O. (2007). Effects of model-based teaching on preservice physics teachers’ conceptions of the moon, moon phases and other lunar phenomena, International Journal of Science Education, 29(5), 55.
15. Bektaşlı, B. (2013). The effect of media on preservice science teachers’ attitudes toward astronomy and achievement in astronomy class. TOJET: The Turkish Online Journal of Educational Technology, 12(1), 139-146.
16. Bektaşlı, B. (2016). The relationship between preservice science teachers’ attitude toward astronomy and their understanding of basic astronomy concepts. International Journal of Progressive Education, 12(1), 108-116.
17. Bostan A., 2008. Farklı yaş grubu öğrencilerinin astronominin bazı temel kavramlarına ilişkin düşünceleri (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi,Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
18. Buluş Kırıkkaya, E. ve Şentürk, M. (2018). Güneş sistemi ve ötesi ünitesinde artırılmış gerçeklik teknolojisi kullanılmasının öğrenci akademik başarısına etkisi, Kastamonu Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(1), 181-189.
19. Bülbül, E., İyibil, Ü. G. ve Şahin, Ç. (2013). Ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin astronomi kavramıyla ilgili algılamalarının belirlenmesi, Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2 (3), 170-179.
20. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Yayıncılık. Can, A. (2014). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi, Pegem A Yayıncılık, Ankara.
21. Clements, D. H. (1999). Geometric and spatial thinking in young children. In J. V. Copley (Ed.), Mathematics in the early years (pp. 66–79). Reston, VA: National Council of Teachers of Mathematics.
22. Colombo, P., D., Jr. Silva, C., C., ve Aroca, S., C. (2010). Daytime school guided visits to an astronomical observatory In Brazil. Astronomy Education Review, 9(1), 010113Çepni, S., & Şenel Çoruhlu, T.. (2014). “Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi” ünitesinde zenginleştirilmiş 5E öğretim modeline uygun hazırlanan öğrenme ortamlarının öğrenci başarısı üzerine etkisinin incelenmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(2), 343-369.
23. Çepni, S., Bayrakçeken, S., Yılmaz, A., Yücel, C., Semerci, Ç., Köse, E., Sezgin, F., Demircioğlu, G. ve Gündoğdu, K. (2008). Ölçme ve Değerlendirme. Ankara: Pagem Akademi
24. Demir, N., Kızılay, E., & Bektaş, O. (2016). 7. Sınıf çözeltiler konusunda başarı testi geliştirme: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi,10(1).209-237.
25. Demir N., Öner Armağan F.(2018a). Ortaokul öğrencilerinin planetaryumlara yönelik görüşleri, The Journal of International Education Science, 18(5),118-131.Demir N., Öner Armağan F.(2018). Okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik fen bilgisi öğretmenlerinin görüşleri: Planetaryum, Journal of Social Humanıtıes Sciences Research,30(5), 4241-4248.Demir N., Öner Armağan F.(2019). Astronomiye yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Social Science Studies Journal, 35(5),2718-2731.
26. Demirçalı, S. (2016). Modellemeye dayalı fen öğretiminin öğrencilerin akademik başarılarına, bilimsel süreç becerilerine ve zihinsel model gelişimlerine etkisi: 7.sınıf güneş sistemi ve ötesi-uzay bilmecesi ünitesi örneği. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
27. Deniş Çeliker, H. (2012).Fen ve teknoloji dersi "güneş sistemi ve ötesi: uzay bilmecesi" ünitesinde proje tabanlı öğrenme uygulamalarının öğrenci başarılarına, yaratıcı düşünmelerine, fen ve teknolojiye yönelik tutumlarına etkisi. (Doktora Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü,İzmir.
28. Ekiz, D., & Akbaş, Y. (2005). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin astronomi ile ilgili kavramları anlama düzeyi ve kavram yanılgıları.Milli Eğitim Dergisi,165, 61-78.Fanetti, T. M. (2001). The relationships of scale concepts on college age students’ misconceptions about the cause of lunar phases (Unpublished master’s thesis). Iowa State University.
29. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. (2012). How to design and evaluate research in education (8th ed.). New York: McGraw Hill.clGömleksiz, M. ve Erkan, S. (2010). Eğitimde ölçme ve değerlendirme, Nobel Yayın Dağıtım. Ankara:
30. Gülen, S., & Demirkuş, N. (2014). “Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi” ünitesinde, görsel materyalin öğrenci başarısına etkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1), 1-19.
31. Gündoğdu, T. (2014). 8. sınıf öğrencilerinin astronomi konusundaki başarı ve kavramsal anlama düzeyleri ile fen dersine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi.(Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
32. İpek Akbulut, H. & Çepni, S. (2013). Bir üniteye yönelik başarı testi nasıl geliştirilir? : İlköğretim 7. sınıf kuvvet ve hareket ünitesine yönelik bir çalışma. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 18-44.
33. İyibil, Ü.G. (2010). Farklı programlarda öğrenim gören öğretmen adaylarının temel astronomi kavramlarını anlama düzeylerinin ve ilgili kavramlara ait zihinsel modellerinin analizi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
34. İyibil, Ü.G. & Sağlam Arslan, A. (2010). Fizik öğretmen adaylarının yıldız kavramına dair zihinsel modelleri, Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 4(2), 25-46
35. Kallery, M. (2001). Early-years educators’ attitudes to science and pseudo- science: the case of astronomy and astrology. European Journal of Teacher Education , 24(3), 329–342.
36. Karaatlı, M. (2006). Verilerin düzenlenmesi ve gösterimi. SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. (Ed. Şeref Kalaycı), İkinci Baskı, Ankara: Asil Yayınları.
37. Karip, E. (2012). Ölçme ve değerlendirme. Ankara: Pegem A YayıncılıkKenan, O. & Özmen, H. (2014). Maddenin tanecikli yapısına yönelik iki aşamalı çoktan seçmeli bir testin geliştirilmesi ve uygulanması. Journal of Research in Education and Teaching, 3(3), 371-378.
38. Kızkapan,O. &Bektaş O.(2018). Fen eğitiminde başarı testi geliştirilmesi: hücre bölünmesi ve kalıtım örneği. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi. 2(1):1-18.Kikas, E. (2005). Development of children’s knowledge: the sky, the Earth and the Sun in children’s explanations, Electronic Journal of Folklore, 31, 31- 56.
39. Kurnaz, M. A. ve Değirmenci, A. (2011). Temel astronomi kavramlarına ilişkin öğrenci algılamalarının sınıf seviyelerine göre karşılaştırması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 91-112.
40. Kurnaz, M. A., & Değermenci, A. (2012). 7. sınıf öğrencilerinin Güneş, Dünya ve Ay ile ilgili zihinsel modelleri. İlköğretim Online,11(1).137-150.Kurnaz, M. A. (2012). Yıldız, kuyruklu yıldız ve takımyıldız kavramlarıyla ilgili öğrenci algılamalarının belirlenmesi, Abant İzzet Baysal University Education Faculty Journal, 12(1), 251264.Milli Egitim Bakanligi (MEB). (2018). Curriculum of science course teaching. Retrieved from http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=325
41. Miller, B. W. & Brewer, W. F. (2010). Misconceptions of astronomical distances, International Journal of Science Education, 32(12), 1549–1560.
42. Öcal, E. (2014). Vücudumuzdaki sistemler ünitesinin öğretiminde drama yönteminin ve kukla/ karagöz uygulamalarının öğrenci başarısı ve tutuma etkisi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
43. Öner, Öz., Ö.(2004).İlköğretim 6. sınıflarda fen bilgisi dersinde uzayı keşfediyoruz ünitesinin öğretiminde bilgisayar destekli öğretimin öğrenci başarısına etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
44. Özdamar, K. (2004). Paket programlar ile istatistiksel veri analizi 1. (5. Baskı). Eskişehir: Kaan Kitabevi.Slater, S. J., Schleigh, S. P., & Stork, D. J. (2015). Analysis of individual Test Of Astronomy STandards (TOAST) item responses. Journal of Astronomy & Earth Sciences Education, 2(2).
45. Saraç, H. (2018). Fen Bilimleri dersi ‘maddenin değişimi’ ünitesi ile ilgili başarı testi geliştirme: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (1), 416-445.
46. Sarrazine, A. R. (2005). Addressing astronomy misconceptions and achieving national science standards utilizing aspects of multiple intelligences theory in the classroom and the planetarium (Unpublished doctoral dissertation). Department of Curriculum & Instruction, Indiana University.
47. Saylan Kırmızıgül, A., ., &Kaya H.. (2019). ‘aynalarda yansıma ve ışığın soğrulması’konusunda geçerliliği ve güvenilirliği sağlanmış başarı testi geliştirme çalışması. Journal of Theoretical Educational Science, 12(2), 474-493.
48. Starakis, J. & Halkia, K. (2010). Primary school students‟ ideas concerning the apparent movement of the moon, Astronomy Education Review, 9(1),DOI:10.3847/AER2010007.Şahin, F. (2001). İlköğretim 2. sınıf öğrencilerinin uzay hakkındaki bilgilerinin değerlendirilmesi, Burdur Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 156–169.
49. Şenel Çoruhlu, T. (2013). Güneş sistemi ve ötesi uzay bilmecesi ünitesinde zenginleştirilmiş 5e öğretim modeline göre geliştirilen rehber materyallerin etkililiğinin belirlenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
50. Şener, N. & Taş, E. (2017). Developing achievement test: A research for assessment of 5th grade biology subject. Journal of Education and Learning, 6(2), 254.
51. Trumper, R. (2001). Assessing students’ basic astronomy conceptions from junior high school through university. Australian Science Teachers Journal, 41, 21–31.Trumper, R. (2006). Teaching future teachers basic astronomy concepts-seasonal changes-at a time of reform in science education. Journal of Research of Science Teaching, 43 (9), 879-906.
52. Turgut, M.F. (1992). Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme. Ankara: Saydam Matbaacılık.
53. Türk,C. (2015). Modellerle astronomi öğretiminin etkililiği. Doktora Tezi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi,Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
54. Türk, C., Alemdar, M., & Kalkan, H. (2012). İlköğretim öğrencilerinin mevsimler konusunu kavrama düzeylerinin saptanması. Dünya’daki Eğitim ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 2(1), 62-67.
55. Türk, C. ve Kalkan, H. (2017a). Yükseköğretim öğrencilerine yönelik astronomi tutum ölçeği uyarlama çalışması, Sosyal Bilimler Dergisi, 15(3), Doi: 10.18026/cbayarsos.340970. Türk, C. ve Kalkan, H. (2017b). Modellerle astronomi öğretiminin öğrencilerin başarılarına ve tutumlarına etkisi, Journal of Current Researches on Educational Studies (JoCuRES), 7(2), doi: 10.26579/jocures-7.2.12.
56. Wallace, C.S. (2011). An investigation into introductory astronomy students’ difficulties with cosmology, and the development, validation, and efficacy of a new suite of cosmology lecture-tutorials. Ph.D. Dissertation, University of Colorado
57. Yılmaz, E. (2014).7. sınıf temel astronomi kavramlarına etkin öğretimine yönelik bir eylem araştırması (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). DEÜ Eğitim Bilimleri Ensitüsü, İzmir.
58. Yurdabakan, İ. (2008). Eğitimde kullanılan ölçme araçlarının nitelikleri. Erkan, S. Ve Gömleksiz, M., (Ed.), Eğitimde ölçme ve değerlendirme. (38-66). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
59. Zeilik, M., Schau, C., & Mattern, N. (1998). Misconceptions and their change in university astronomy courses, The Physics Teacher, 36, 104-107.
60. Zeilik, M., Schau, C., & Mattern, N. (1999). Conceptual astronomy. II. Replicating conceptual gains, probing attitude changes across three semesters. American Journal of Physics,67(10), 923-927.