TR
EN
COP Zirvelerinde Su Yönetiminin Evrimi: 1995’ten 2025’e Küresel İklim Politikalarında Stratejik Bir Dönüşüm
Öz
Bu çalışma, 1995–2025 yılları arasında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kapsamında gerçekleştirilen Taraflar Konferansı (COP) zirvelerinde su yönetiminin geçirdiği tarihsel ve politik evrimi incelemektedir. Çalışmanın amacı, suyun küresel iklim politikalarında giderek artan stratejik önemini ortaya koymak ve su yönetiminin çevresel bir sorun olmanın ötesinde iklim adaleti, yönetişim reformu ve finansal eşitlik açısından kritik bir bileşen haline gelişini açıklamaktır. Bu doğrultuda, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmış; COP kararları, zirve bildirileri, resmi raporlar ve uluslararası kuruluşların teknik belgeleri tematik içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Analiz bulguları, Paris Anlaşması (COP21) sonrası dönemde suyun iklim uyumu stratejilerinin merkezine yerleştiğini; COP22’de “Climate is Water” yaklaşımıyla kırılgan sektör olarak tanımlandığını; COP26’da Su Pavilyonu’nun kurulmasıyla kurumsal kimlik kazandığını; COP27 ve COP28 süreçlerinde su-gıda-enerji bağlantısı, doğa temelli çözümler ve dijital teknolojilerin öne çıktığını ve COP29 Su Bildirgesi ile Entegre Su Kaynakları Yönetimi’nin (IWRM) ulusal iklim planlarına entegrasyonunun zorunlu hale geldiğini göstermektedir. Ancak iklim finansmanının yalnızca %3’ünün su projelerine ayrılması, sınır aşan havzalardaki jeopolitik gerilimler ve veri paylaşımı eksiklikleri su yönetiminin uygulanabilirliğini sınırlamaya devam etmektedir. Çalışma, su yönetiminin artık yalnızca çevresel değil; iklim politikalarının sosyal, ekonomik ve yönetişimsel boyutlarının da merkezinde yer alan stratejik bir dönüşüm alanı olduğunu ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır.
Etik Beyan
Bu makale Araştırma ve Yayın Etiğine uygundur. Beyan edilecek herhangi bir çıkar çatışması yoktur. Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır. Makale yazım ve intihal/benzerlik açısından kontrol edilmiştir. Makale, “en az iki dış hakem” ve “çift taraflı körleme” yöntemi ile değerlendirilmiştir. Yazar, dergiye imzalı “Telif Devir Formu” belgesi göndermişlerdir. Mevcut çalışma için mevzuat gereği etik izni alınmaya ihtiyaç yoktur. Bu konuda yazar tarafından dergiye “Etik İznine Gerek Olmadığına Dair Beyan Formu” gönderilmiştir. Yazar, çalışmanın tüm bölümlerine ve aşamalarına tek başına katkıda bulunmuştur.
Kaynakça
- AFRICAN DEVELOPMENT BANK GROUP (2023), “Heads of Multilateral Development Banks Explore Closing the Nature and Water Financing Gap”, At COP28, https://www.afdb.org/en/news-and-events/cop28-heads-multilateral-development-banks-explore-closing-nature-and-water-financing-gap-66793 (Erişim Tarihi: 25.05.2025).
- AHMED, Zia ve AMBINAKUDIGE, Shrinidhi (2023), “Does Land Use Change, Waterlogging, and Salinity Impact on Sustainability of Agriculture and Food Security? Evidence from the Southwestern Coastal Region of Bangladesh”, Environmental Monitoring and Assessment, S.195(1), ss.(74).
- BHADURI, Anik, RINGLER, Claudia, DOMBROWSKI, Ines, MOHTAR, Rabi ve SCHEUMANN, Waltina (2021), “Sustainability in the Water–Energy–Food Nexus”, Water International, S.46(3), ss.277-288,
- BİRLEŞMİŞ MİLLETLER TİCARET VE KALKINMA KONFERANSI (2021), “Scaling Up Climate Adaptation Finance Must Be on the Table at UN COP26”, UNCTAD Kurumsal Web Sayfası (E-Haber), https://unctad.org/news/scaling-climate-adaptation-finance-must-be-table-un-cop26. (Erişim Tarihi: 20.05.2025).
- BODANSKY, Daniel (2010), “Climate Change and Human Rights: Unpacking The Issues”, Georgia Journal of International and Comparative Law, S.38, ss.(511).
- BOWEN, Glenn A. (2009), “Document Analysis as a Qualitative Research Method”, Qualitative Research Journal, S.9(2), ss.27-40.
- CLASON, Caroline, RANGECROFT, Sally, OWENS, Philip N., ŁOKAS, Edyta, BACCOLO, Giovanni, SELMES, Nick, BEARD, Dylan, KITCH, Jessica, DEXTRE, Rosa María, MORERA, Sergio ve BLAKE, Will (2023), “Contribution of Glaciers to Water, Energy and Food Security in Mountain Regions: Current Perspectives and Future Priorities”, Annals of Glaciology, S.63(87-89), ss.1-6.
- COHEN-SHACHAM, Emmanuelle, WALTERS, Gretchen, JANZEN, Christine ve MAGINNIS, Stewart (2016), “Nature-Based Solutions to Address Global Societal Challenges”, IUCN Gland, https://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/2016-036.pdf (Erişim Tarihi: 29.05.2025).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İklim ve Su Politikaları , Kamu Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
15 Ekim 2025
Gönderilme Tarihi
15 Haziran 2025
Kabul Tarihi
26 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 3
