Türkiye ile Afganistan İlişkileri Bağlamında Afganistan’dan Türkiye’ye Yönelik Göç Üzerine Bir İnceleme
Öz
Göç diye nitelendirilen insanların geçici veya kalıcı bir bir biçimde yer değiştirme olgusu insanlık tarihi boyunca var olmuştur. Ancak modern devlet göç hareketliliği için bazı zorlukları beraberinde getirmiştir. Afganistan 1921 yılında imzalanan bir anlaşma ile Türkiye ile dostluk ilişkisi kurmuş bir ülkedir. Daha sonra bu dostluk anlaşmaları 1928 ve 2014 yıllarında yenilenmişitir. Ayrıca iki ülke arasında 1959 yılında bir Kültür anlaşması imzalanmıştır. Afganistan 1970’li yıllarda yaşadığı siyasi sorunlar, 1979 yılındaki Sovyetler Birliğinin ülkeyi işgal etmesi, bu işgal sırasında ve sonrasında yaşanan şiddet ve çatışma ortamı, bu süreçte yaşanılan ekonomik sorunlar, yönetim değişikliği gibi nedenlerle göçmen ihraç eden bir ülke konumundadır. Bu makalenin amacı Türkiye ile Afganistan arasındaki siyasi ilişkilerin, iki devlet arasında akdedilen dostuk ve iş birliği anlaşmaları çerçevesinde ele alınmasından sonra Türkiye’ye yönelik Afganistan kaynaklı göçü değerlendirmektir. Bu değerlendirme sonucunda yüzyılı aşkın bir süre önce iki ülke arasında ortaya çıkan samimi dostluk ve iş birliği yaklaşımına dikkat çekilmektedir. Çalışmada Afganistan’dan Türkiye’ye yönelik göçün nedenlerinin farklı nitelikte olduğu ancak ağrlıklı olarak ekonomik nedenler ve güvenlik kaygısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında Türkiye’nin Afgan göçmenlere yönelik politikasının uluslararası hukuk kuralları bağlamında biçimlendiği ve artan düzensiz göç baskısına karşı insani yardım ile bu göçle baş edebilme arasında bir denge sağlama çabası içinde olduğu görülmektedir. Çalışma nitel araştırma olup bu kapsamda betimleme ve doküman incelemesi temel yöntem olarak kullanılmıştır. Çalışmada literatür bilgisi yanında basın haberleri ve ilgili uluslararası ve ulusal hukuk normlarından da yararlanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu makale Araştırma ve Yayın Etiğine uygundur. Beyan edilecek herhangi bir çıkar çatışması yoktur. Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır. Makale yazım ve intihal/benzerlik açısından kontrol edilmiştir. Makale, “en az iki dış hakem” ve “çift taraflı körleme” yöntemi ile değerlendirilmiştir. Yazar(lar), dergiye imzalı “Telif Devir Formu” belgesi göndermişlerdir. Mevcut çalışma için mevzuat gereği etik izni alınmaya ihtiyaç yoktur. Bu konuda yazarlar tarafından dergiye “Etik İznine Gerek Olmadığına Dair Beyan Formu” gönderilmiştir.
Destekleyen Kurum
Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır.
Kaynakça
- ADİL, Bülent (2020), “Türkiye’nin Göç Yönetimi Stratejisi ve Türkiye’de Yaşayan Suriyelilere Yönelik Tutumlar: Ankara İli Örneği”, Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırıkkale.
- AKTEL, Mehmet ve KAYGISIZ, Ümmühan (2018), “Türkiye’de Göç Yönetimi”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, S.23(2), ss.579-604, https://izlik.org/JA55MZ67PJ
- AMNESTY INTERNATIONAL (2023), “Afghanistan: Two Years under the Taliban”, Amnesty Kurumsal Web Sayfası, https://www.amnesty.org/en/latest/news/2023/08/afghanistan-two-years-under-taliban/ (Erişim Tarihi: 03.08.2025).
- BBC (2021), “Afghanistan Profile - Timeline”, BBC Kurumsal Web Sayfası, https://www.bbc.com/news/world-asia-49192495 (Erişim Tarihi: 03.08.2025).
- BBC NEWS (2025), “Afgan Göçmenler Kitlesel Olarak Ülkelerine Dönüyor: Türkiye'de Durum Ne?”, BBC News Kurumsal Web Sayfası, 20 Haziran 2025, https://www.bbc.com/turkce/articles/cvgvxwy1nl5o (Erişim Tarihi: 02.02.2026).
- BİLGİN, Nuri (1994), Sosyal Psikolojiye Giriş, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İzmir.
- BİLGÜ, İlhan (1988), “Afganistan”, TDV İslâm Ansiklopedisi, TDV Yayını, Ankara, https://cdn2.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/1/C01015456.pdf, (Erişim Tarihi: 25.02.2026)
- BMGS (2025), “The Situation in Afghanistan and its Implications Forinternational Peace and Security”, BMGS Kurumsal Web Sayfası (Rapor), https://docs.un.org/en/S/2025/789 (Erişim Tarihi: 13.02.2026).
- BMKP (2025), “İnsani Gelişme Raporu”, UNDP Kurumsal Web Sayfası (Özet), https://www.undp.org/tr/turkiye/publications/insani-gelisme-raporu-2025 (Erişim Tarihi: 10.02.2026).
- BOZKURT, Güvenç (1996), Kültürün ABC’si, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
- BOZOK, Merve (2025), “William Petersen’ın Göç Teorisi ÇerçevesindeAfganistan’dan Türkiye’ye Göç”, Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
- BRITANNICA (2026), “Afganistan”, Britannica, 5 Mart 2026, https://www.britannica.com/place/Afghanistan (Erişim Tarihi: 08.02.2026).
- CANKARA, Yavuz ve ÇEREZ, Okan (2020), “Tarihsel Süreç İçerisinde Afganistan’ın Göç Sorunu ve Türkiye’ye Yansımaları”, Türk Dünyası Araştırmaları, S.124(245), ss.447-460, https://izlik.org/JA67MT98BS
- ÇAHA, Ömer (2021), Afganistan’da Savaş ve Göç Dinamikleri, Siyasal Kitabevi, Ankara.
- ÇAKMAK, Aydın (2024a), “1921 Tarihli Türk-Afgan Anlaşması ile İlgili Yaşanan Sorunlar”, Belleten, S.88(312), ss.605-638, https://doi.org/10.37879/belleten.2024.605
- ÇAKMAK, Aydın (2024b), Afganistan’da Göç Dinamikleri, Göç Araştırmaları Enstitüsü Yayınları, Ankara.
- ÇELİK, Nihat (2012), “Türkiye’de Göç Veren İllerde İç Göç Sorununun Yönetiminde Stratejik Planlama Modeli Yapılandırılması”, Doktora Tezi, Bülent Ecevit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Zonguldak.
- DASHTI, Zabihullah (2021), “Afganistan’da Taliban’ın İktidara Gelmesi ile Yaşanan İç ve Dış göç Krizi”, Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), S.8(4), ss.381-403, https://izlik.org/JA74UL82MS
- DAWLATYAR, Ahmad Khan (2023), “Afganistan Merkezli Göçün Nedenleri ve Çözüm Yolları”, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- DİKER, Ahmet (2023), Afgan Göçü ve Türkiye’ye Etkileri, Göç Araştırmaları Merkezi Yayını, İstanbul.
- ERDOĞAN, Murat ve KAYA, Ayhan (2015), Türkiye’nin Göç Tarihi: 14. Yüzyıldan 21. Yüzyıla Türkiye’ye Göçler, Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
- EURONEWS TÜRKÇE (2021), “11 Eylül 2001 Saldırıları: Nasıl Düzenlendi, Kaç Kişi Öldü, Sonrasında Ne Oldu?”, Euro News Web Sayfası, https://tr.euronews.com/2021/09/11/11-eylul-sald-r-lar-nas-l-oldu-sald-r-sonras-neler-yasand (Erişim Tarihi: 03.08.2025).
- HUMAN RIGHTS WATCH (2022), “Afghanistan: Curtailing Rights of Women and Girls”, HRW Kurumsal Web Sayfası, https://www.hrw.org/news/2022/01/19/afghanistan-taliban-curtail-rights (Erişim Tarihi: 03.08.2025).
- IŞIĞIÇOK, Özlem ve KARİMAN, Selami (2022), “Afganistan’da Yaşanan Göç Hareketleri ve Türkiye’deki Afganların Durumunun İncelenmesi”, Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları Dergisi, S.6(2), ss.455-486, https://izlik.org/JA35HX46KU
- KARAKAYA, Cihangir ve KARAKAYA, Esra Nur (2021), “Türkiye’nin Göz Ardı Edilen Göçmenleri: Afganlar”, International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), S.7(1), ss.100-111, https://doi.org/10.46442/intjcss.887777
- KOSER, Khalid (2014), International Migration: A Very Short Introduction, Oxford University Press, Oxford.
- KÖŞER AKÇAPINAR, Şebnem (2022), “Afganistan’dan Göç Hareketleri”, Afganistan Devlet ve Toplum (Edit. Onur Ender Arslan), Türk İdari Araştırmalar Vakfı Yayını, Ankara.
- MFA (2026), “Türkiye – Afganistan Siyasi İlişkileri”, MFA Kurumsal Web Sayfası (E-Doküman), https://www.mfa.gov.tr/turkiye-afganistan_siyasi-iliskileri.tr.mfa, (Erişim Tarihi: 12.03.2026).
- MMC - THE MIXED MIGRATION CENTRE (2020), “Bilinmeyen Yön, Türkiye’de İlerleyen Afganlar”, Madde 14 Kurumsal Web Sitesi, http://madde14.org/images/e/ed/MMCBilinmeyenYon2020tr.pdf (Erişim Tarihi: 01.02.2026).
- NAWABI, Shabnam (2019), “Türkiye’nin Afganistan Dış Yardımları”, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi İktisat ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, S.3(1), ss.79-91.
- NOIRIEL, Gerard (2003), Immigration: Construction de l’Autre, Fayard Press, Paris.
- OBAYD, Ahmad Jawid ve KARATAŞ, Abdullah (2021), “Afganistan’da Göç Hareketliliğinin Neden ve Sonuçları”, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, S.50, ss.75-91, https://doi.org/10.17498/kdeniz.896472
- ORALLI, Levent Ersin ve ATASEVER, Bülent (2023), “Modern Göç Teorileri”, TESAM Kurumsal Web Sitesi, https://tesam.org.tr/wp-content/uploads/2023/05/Levent-Ersin-Oralli-Bulent-Atasever.pdf (Erişim Tarihi: 27.01.2026).
- ÖZTÜRK, Emrullah (2014), “Türk Asıllı Afgan Mültecı̇lerı̇nı̇n 12 Eylül Dönemı̇’nde İskân ve İstı̇hdamı”, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- PETERSEN, William (1958), “A General Typology of Migration”, American Sociological Review, S.23(3), ss.256-266.
- SARAY, Mehmet (1988), “Afganistan” TDV İslâm Ansiklopedisi, TDV Yayını, Ankara, https://cdn2.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/1/C01015455.pdf, (Erişim Tarihi: 25.02.2026).
- SOLAKER, Gülşen (2023), “Büyükelçi Ramin: Türkiye'de Üç Kategoride Afgan Var”, DW, 15 Haziran 2023, https://www.dw.com/tr/b%C3%BCy%C3%BCkel%C3%A7i-ramin-t%C3%BCrkiyede-%C3%BC%C3%A7-kategoride-afgan-var/a-65917959 (Erişim Tarihi: 10.02.2026).
- ŞAHİN, H. Hilal (2020), Hindistan’da Türk Rönesansı: Ekber Şah ve Dini İlahi’si, Selenge Yayınevi, İstanbul.
- T.C. BAŞBAKANLIK (2015), TBMM’ye Hitaben Kanun Tasarısı Evrakı, T.C. Başbakanlık, Ankara, 28.01.2015 tarih ve 1070-316 sayılı Giden Evrak, https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D24/Y5/T1/WebOnergeMetni/15c836be-dada-4431-bd5b-06fc1e7dae17.pdf (Erişim Tarihi: 01.02.2026).
- T.C. DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI (t.y.), “Türkiye – Afganistan Siyasi İlişkileri”, T.C. Dışişleri Bakanlığı Kurumsal Web Sitesi, https://www.mfa.gov.tr/turkiye-afganistan_siyasi-iliskileri.tr.mfa (Erişim Tarihi: 01.01.2026).
- THAHER, Olla Bandar (2019), “Orta Doğu’da Terörizm: Afganistan Örneği”, Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, S.6(3), ss.1846-1860, https://izlik.org/JA89GZ85FE
- THE WORLD BANK (2023), Afghanistan Development Update: Uncertainty After Fleeting Stability, The World Bank Publishing, Washington, https://thedocs.worldbank.org/en/doc/210d5f24dc33a3460beff3447fceadcf-0310012023/original/Afghanistan-Development-Update-20231003-final.pdf (Erişim Tarihi: 03.08.2025).
- TOK, Ufuk (2023), “Yeni Afganistan’ın Karşılaştığı Güçlükler ve Belirsizliklerin Artırdığı Göç Krizi”, Cappadocia Journal of Area Studies, S.5(1), ss.3-5.
- UNHCR (2018), “UNHCR Tarafından Kayıt ve MSB”, UNHCR Kurumsal Web Sayfası, https://help.unhcr.org/turkey/tr/information-for-non-syrians/registration-rsd-with-unhcr/ (Erişim Tarihi: 03.08.2025).
- UNHCR (2019), “Stepping Up: Refugee Education in Crisis”, UNHCR Kurumsal Web Sayfası, Geneva, S.55, https://data2.unhcr.org/en/documents/details/71299 (Erişim Tarihi: 03.08.2025).
- UNHCR (2022) “Afghanistan Refugee Crisis Explained”, UNHCR Kurumsal Web Sayfası, https://www.unrefugees.org/news/ afghanistan-refugee-crisis-explained/ (Erişim Tarihi: 03.08.2025).
- UNHCR TÜRKİYE (t.y.), “Türkiye'deki Mülteciler ve Sığınmacılar”, UNHCR Türkiye Kurumsal Web Sayfası, https://www.unhcr.org/tr/kime-yardim-ediyoruz/tuerkiyedeki-muelteciler-ve-siginmacilar (Erişim Tarihi: 02.02.2026).
- WORLDBANK (2025), “Afghan Economy Expands Amid Persistent Challenges”, World Bank Kurumsal Web Sayfası, https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2025/12/10/afghan-economy-expands-amid-persistent-challenges (Erişim Tarihi: 28.01.2026).
- YELER, Abdülkadir (2021), “Düzensiz Göçmenlerde Sosyo-Kültürel Entegrasyon: Ankara’da Yaşayan Afgan-Özbek Türkler”, İmgelem Dergisi, S.5(9), ss.419-445.
- YOSKA, Erhan (2023), “Türk Dünyasından Türkiye’ye Yapılan Göçler: 1931-1982 Dönemi İncelemesi”, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S.22(Cumhuriyet’in 100. Yılı Özel Sayısı), ss.251-269, https://doi.org/10.21547/jss.1351018
- ZEKİ, İzzetullah (2019), Afganistan’da Hâkimiyet Mücadelesi: Doğu ve Batı Çatışması 1809–2019, Çizgi Kitabevi, Konya.
Öz
Migration, the phenomenon of people temporarily or permanently displacing themselves, has existed throughout human history. However, modern states have brought certain challenges to migration movements. Afghanistan is a country that established friendly relations with Turkiye through an agreement signed in 1921. These friendship agreements were later renewed in 1928 and 2014. Furthermore, a "Cultural Agreement" was signed between the two countries in 1959. Due to political problems in the 1970s, the Soviet Union's invasion in 1979, the violence and conflict during and after the invasion, the economic problems experienced during this period, and changes in government, Afghanistan has become a country that exports migrants. The aim of this article is to examine the political relations between Turkiye and Afghanistan within the framework of the friendship and cooperation agreements concluded between the two states, and then to evaluate migration from Afghanistan to Turkiye. This evaluation highlights the long-standing friendship and cooperation approach that emerged between the two countries more than a century ago. This study concludes that the reasons for migration from Afghanistan to Turkiye are diverse, but primarily driven by economic factors and security concerns. Furthermore, it reveals that Turkiye's policy towards Afghan migrants is shaped within the framework of international law and reflects an effort to strike a balance between humanitarian aid and coping with the increasing pressure of irregular migration. This qualitative study utilizes descriptive analysis and document analysis as its primary methods. In addition to the literature review, the study also draws upon press reports and relevant international and national legal norms.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
This paper complies with Research and Publication Ethics, has no conflict of interest to declare, and has received no financial support. The article has been checked for spelling and plagiarism/similarity. The article was evaluated by "at least two external referees" and "double blinding" method. For the scale used in the article, it is declared by the authors that permission was obtained from the original owner of the scale. The author(s) sent a signed "Copyright Transfer Form" to the journal. / There is no need to obtain ethical permission for the current study as per the legislation. The "Declaration Form Regarding No Ethics Permission Required" was sent to the journal by the authors on this subject.
Destekleyen Kurum
No financial support was received for the conduct of this research.
Kaynakça
- ADİL, Bülent (2020), “Türkiye’nin Göç Yönetimi Stratejisi ve Türkiye’de Yaşayan Suriyelilere Yönelik Tutumlar: Ankara İli Örneği”, Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırıkkale.
- AKTEL, Mehmet ve KAYGISIZ, Ümmühan (2018), “Türkiye’de Göç Yönetimi”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, S.23(2), ss.579-604, https://izlik.org/JA55MZ67PJ
- AMNESTY INTERNATIONAL (2023), “Afghanistan: Two Years under the Taliban”, Amnesty Kurumsal Web Sayfası, https://www.amnesty.org/en/latest/news/2023/08/afghanistan-two-years-under-taliban/ (Erişim Tarihi: 03.08.2025).
- BBC (2021), “Afghanistan Profile - Timeline”, BBC Kurumsal Web Sayfası, https://www.bbc.com/news/world-asia-49192495 (Erişim Tarihi: 03.08.2025).
- BBC NEWS (2025), “Afgan Göçmenler Kitlesel Olarak Ülkelerine Dönüyor: Türkiye'de Durum Ne?”, BBC News Kurumsal Web Sayfası, 20 Haziran 2025, https://www.bbc.com/turkce/articles/cvgvxwy1nl5o (Erişim Tarihi: 02.02.2026).
- BİLGİN, Nuri (1994), Sosyal Psikolojiye Giriş, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İzmir.
- BİLGÜ, İlhan (1988), “Afganistan”, TDV İslâm Ansiklopedisi, TDV Yayını, Ankara, https://cdn2.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/1/C01015456.pdf, (Erişim Tarihi: 25.02.2026)
- BMGS (2025), “The Situation in Afghanistan and its Implications Forinternational Peace and Security”, BMGS Kurumsal Web Sayfası (Rapor), https://docs.un.org/en/S/2025/789 (Erişim Tarihi: 13.02.2026).
- BMKP (2025), “İnsani Gelişme Raporu”, UNDP Kurumsal Web Sayfası (Özet), https://www.undp.org/tr/turkiye/publications/insani-gelisme-raporu-2025 (Erişim Tarihi: 10.02.2026).
- BOZKURT, Güvenç (1996), Kültürün ABC’si, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
- BOZOK, Merve (2025), “William Petersen’ın Göç Teorisi ÇerçevesindeAfganistan’dan Türkiye’ye Göç”, Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
- BRITANNICA (2026), “Afganistan”, Britannica, 5 Mart 2026, https://www.britannica.com/place/Afghanistan (Erişim Tarihi: 08.02.2026).
- CANKARA, Yavuz ve ÇEREZ, Okan (2020), “Tarihsel Süreç İçerisinde Afganistan’ın Göç Sorunu ve Türkiye’ye Yansımaları”, Türk Dünyası Araştırmaları, S.124(245), ss.447-460, https://izlik.org/JA67MT98BS
- ÇAHA, Ömer (2021), Afganistan’da Savaş ve Göç Dinamikleri, Siyasal Kitabevi, Ankara.
- ÇAKMAK, Aydın (2024a), “1921 Tarihli Türk-Afgan Anlaşması ile İlgili Yaşanan Sorunlar”, Belleten, S.88(312), ss.605-638, https://doi.org/10.37879/belleten.2024.605
- ÇAKMAK, Aydın (2024b), Afganistan’da Göç Dinamikleri, Göç Araştırmaları Enstitüsü Yayınları, Ankara.
- ÇELİK, Nihat (2012), “Türkiye’de Göç Veren İllerde İç Göç Sorununun Yönetiminde Stratejik Planlama Modeli Yapılandırılması”, Doktora Tezi, Bülent Ecevit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Zonguldak.
- DASHTI, Zabihullah (2021), “Afganistan’da Taliban’ın İktidara Gelmesi ile Yaşanan İç ve Dış göç Krizi”, Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), S.8(4), ss.381-403, https://izlik.org/JA74UL82MS
- DAWLATYAR, Ahmad Khan (2023), “Afganistan Merkezli Göçün Nedenleri ve Çözüm Yolları”, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- DİKER, Ahmet (2023), Afgan Göçü ve Türkiye’ye Etkileri, Göç Araştırmaları Merkezi Yayını, İstanbul.
- ERDOĞAN, Murat ve KAYA, Ayhan (2015), Türkiye’nin Göç Tarihi: 14. Yüzyıldan 21. Yüzyıla Türkiye’ye Göçler, Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
- EURONEWS TÜRKÇE (2021), “11 Eylül 2001 Saldırıları: Nasıl Düzenlendi, Kaç Kişi Öldü, Sonrasında Ne Oldu?”, Euro News Web Sayfası, https://tr.euronews.com/2021/09/11/11-eylul-sald-r-lar-nas-l-oldu-sald-r-sonras-neler-yasand (Erişim Tarihi: 03.08.2025).
- HUMAN RIGHTS WATCH (2022), “Afghanistan: Curtailing Rights of Women and Girls”, HRW Kurumsal Web Sayfası, https://www.hrw.org/news/2022/01/19/afghanistan-taliban-curtail-rights (Erişim Tarihi: 03.08.2025).
- IŞIĞIÇOK, Özlem ve KARİMAN, Selami (2022), “Afganistan’da Yaşanan Göç Hareketleri ve Türkiye’deki Afganların Durumunun İncelenmesi”, Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları Dergisi, S.6(2), ss.455-486, https://izlik.org/JA35HX46KU
- KARAKAYA, Cihangir ve KARAKAYA, Esra Nur (2021), “Türkiye’nin Göz Ardı Edilen Göçmenleri: Afganlar”, International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), S.7(1), ss.100-111, https://doi.org/10.46442/intjcss.887777
- KOSER, Khalid (2014), International Migration: A Very Short Introduction, Oxford University Press, Oxford.
- KÖŞER AKÇAPINAR, Şebnem (2022), “Afganistan’dan Göç Hareketleri”, Afganistan Devlet ve Toplum (Edit. Onur Ender Arslan), Türk İdari Araştırmalar Vakfı Yayını, Ankara.
- MFA (2026), “Türkiye – Afganistan Siyasi İlişkileri”, MFA Kurumsal Web Sayfası (E-Doküman), https://www.mfa.gov.tr/turkiye-afganistan_siyasi-iliskileri.tr.mfa, (Erişim Tarihi: 12.03.2026).
- MMC - THE MIXED MIGRATION CENTRE (2020), “Bilinmeyen Yön, Türkiye’de İlerleyen Afganlar”, Madde 14 Kurumsal Web Sitesi, http://madde14.org/images/e/ed/MMCBilinmeyenYon2020tr.pdf (Erişim Tarihi: 01.02.2026).
- NAWABI, Shabnam (2019), “Türkiye’nin Afganistan Dış Yardımları”, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi İktisat ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, S.3(1), ss.79-91.
- NOIRIEL, Gerard (2003), Immigration: Construction de l’Autre, Fayard Press, Paris.
- OBAYD, Ahmad Jawid ve KARATAŞ, Abdullah (2021), “Afganistan’da Göç Hareketliliğinin Neden ve Sonuçları”, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, S.50, ss.75-91, https://doi.org/10.17498/kdeniz.896472
- ORALLI, Levent Ersin ve ATASEVER, Bülent (2023), “Modern Göç Teorileri”, TESAM Kurumsal Web Sitesi, https://tesam.org.tr/wp-content/uploads/2023/05/Levent-Ersin-Oralli-Bulent-Atasever.pdf (Erişim Tarihi: 27.01.2026).
- ÖZTÜRK, Emrullah (2014), “Türk Asıllı Afgan Mültecı̇lerı̇nı̇n 12 Eylül Dönemı̇’nde İskân ve İstı̇hdamı”, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- PETERSEN, William (1958), “A General Typology of Migration”, American Sociological Review, S.23(3), ss.256-266.
- SARAY, Mehmet (1988), “Afganistan” TDV İslâm Ansiklopedisi, TDV Yayını, Ankara, https://cdn2.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/1/C01015455.pdf, (Erişim Tarihi: 25.02.2026).
- SOLAKER, Gülşen (2023), “Büyükelçi Ramin: Türkiye'de Üç Kategoride Afgan Var”, DW, 15 Haziran 2023, https://www.dw.com/tr/b%C3%BCy%C3%BCkel%C3%A7i-ramin-t%C3%BCrkiyede-%C3%BC%C3%A7-kategoride-afgan-var/a-65917959 (Erişim Tarihi: 10.02.2026).
- ŞAHİN, H. Hilal (2020), Hindistan’da Türk Rönesansı: Ekber Şah ve Dini İlahi’si, Selenge Yayınevi, İstanbul.
- T.C. BAŞBAKANLIK (2015), TBMM’ye Hitaben Kanun Tasarısı Evrakı, T.C. Başbakanlık, Ankara, 28.01.2015 tarih ve 1070-316 sayılı Giden Evrak, https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D24/Y5/T1/WebOnergeMetni/15c836be-dada-4431-bd5b-06fc1e7dae17.pdf (Erişim Tarihi: 01.02.2026).
- T.C. DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI (t.y.), “Türkiye – Afganistan Siyasi İlişkileri”, T.C. Dışişleri Bakanlığı Kurumsal Web Sitesi, https://www.mfa.gov.tr/turkiye-afganistan_siyasi-iliskileri.tr.mfa (Erişim Tarihi: 01.01.2026).
- THAHER, Olla Bandar (2019), “Orta Doğu’da Terörizm: Afganistan Örneği”, Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, S.6(3), ss.1846-1860, https://izlik.org/JA89GZ85FE
- THE WORLD BANK (2023), Afghanistan Development Update: Uncertainty After Fleeting Stability, The World Bank Publishing, Washington, https://thedocs.worldbank.org/en/doc/210d5f24dc33a3460beff3447fceadcf-0310012023/original/Afghanistan-Development-Update-20231003-final.pdf (Erişim Tarihi: 03.08.2025).
- TOK, Ufuk (2023), “Yeni Afganistan’ın Karşılaştığı Güçlükler ve Belirsizliklerin Artırdığı Göç Krizi”, Cappadocia Journal of Area Studies, S.5(1), ss.3-5.
- UNHCR (2018), “UNHCR Tarafından Kayıt ve MSB”, UNHCR Kurumsal Web Sayfası, https://help.unhcr.org/turkey/tr/information-for-non-syrians/registration-rsd-with-unhcr/ (Erişim Tarihi: 03.08.2025).
- UNHCR (2019), “Stepping Up: Refugee Education in Crisis”, UNHCR Kurumsal Web Sayfası, Geneva, S.55, https://data2.unhcr.org/en/documents/details/71299 (Erişim Tarihi: 03.08.2025).
- UNHCR (2022) “Afghanistan Refugee Crisis Explained”, UNHCR Kurumsal Web Sayfası, https://www.unrefugees.org/news/ afghanistan-refugee-crisis-explained/ (Erişim Tarihi: 03.08.2025).
- UNHCR TÜRKİYE (t.y.), “Türkiye'deki Mülteciler ve Sığınmacılar”, UNHCR Türkiye Kurumsal Web Sayfası, https://www.unhcr.org/tr/kime-yardim-ediyoruz/tuerkiyedeki-muelteciler-ve-siginmacilar (Erişim Tarihi: 02.02.2026).
- WORLDBANK (2025), “Afghan Economy Expands Amid Persistent Challenges”, World Bank Kurumsal Web Sayfası, https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2025/12/10/afghan-economy-expands-amid-persistent-challenges (Erişim Tarihi: 28.01.2026).
- YELER, Abdülkadir (2021), “Düzensiz Göçmenlerde Sosyo-Kültürel Entegrasyon: Ankara’da Yaşayan Afgan-Özbek Türkler”, İmgelem Dergisi, S.5(9), ss.419-445.
- YOSKA, Erhan (2023), “Türk Dünyasından Türkiye’ye Yapılan Göçler: 1931-1982 Dönemi İncelemesi”, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S.22(Cumhuriyet’in 100. Yılı Özel Sayısı), ss.251-269, https://doi.org/10.21547/jss.1351018
- ZEKİ, İzzetullah (2019), Afganistan’da Hâkimiyet Mücadelesi: Doğu ve Batı Çatışması 1809–2019, Çizgi Kitabevi, Konya.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Kamu Yönetimi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 19 Eylül 2025 |
| Kabul Tarihi | 23 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 23 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.33712/mana.1787497 |
| IZ | https://izlik.org/JA84KD98PY |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1 |
Amaç ve Kapsam
Yönetim Akademisi Dergisi, başta kamu yönetimi ve işletme yönetimi olmak üzere "yönetim" ile ilgili teorik ve uygulamalı bilimsel/özgün makaleleri kabul etmektedir. Yönetim Akademisi, yönetim ile ilgili hazırlanan ulusal ve uluslararası düzeydeki akademik çalışmaları yayınlayan multi-disipliner ve hakemli bir dergidir. Dergi ile multidisipliner bir çalışma alanı tesis edilerek literatüre ve uygulamaya katkı sağlanılması hedeflenmektedir.
Türkçe ve İngilizce dillerinde 2023 yılı itibariyle yılda dört sayı (Mart - Haziran - Eylül - Aralık) olarak yayınlanmaktadır. Dergi, 2018-2022 yıllarında yılda üç sayı olarak yayınlanmıştır. Makalelerin başvuru aşamasından yayın aşamasına kadar olan tüm süreçleri "Dergi Park" sistemi üzerinden gerçekleştirilmektedir. Makalelerin ortalama değerlendirme süresi 2 aydır. Değerlendirme sürecinde "çift kör hakem" uygulaması vardır. Yayınlanan makalelerin idari, hukuki, etik vb. sorumlulukları yazar(lar)a aittir. Tüm çalışmalar "Turnitin" intihal programı ile ön kontrol sürecinden geçirilmektedir. 2018 yılında kurulan dergi, 30 civarı ulusal ve uluslararası indeks tarafından dizinlenmektedir. Sınırsız açık erişimli olan dergi, makale yazarlarından ve okuyuculardan herhangi bir ücret talep etmemektedir.
Yazım Kuralları
1. Dergide yayınlanmak üzere gönderilen makalelerin başka bir yerde yayınlanmamış ya da yayınlanmak üzere gönderilmemiş olması gerekmektedir.
2. YAZI ALANI: Makalelerin Microsoft Word programında yazılması gerekmektedir. Kağıt türü olarak A4 seçilmelidir. Bölümlere ait sayfa düzeni (boşlukları); "üst: 2 cm", "alt: 2 cm", "sağ: 1,5 cm", "sol: 2 cm", "girinti sol: 0 cm", "girinti sağ: 0 cm", "özel: yok" olarak ayarlanmalıdır. Özet, Giriş, Şekiller, Tablolar, Kaynakça ve Notlar toplamda 35 sayfayı geçmemelidir.
3. YAZIM KARAKTERLERİ: Yazı karakteri "Times New Roman" olarak; yazı büyüklüğü ise "11 punto" olarak ayarlanmalıdır. Satır aralığı olarak "tek satır aralığı" kullanılmalıdır. Paragraflar arasında (önce-sonra) "6 nk (inç)" boşluklar bırakılmalıdır. Söz konusu boşluklar haricinde paragraflar arasında ilave boş satır bırakılmamalıdır.
4. Yazımda, virgül ve noktalardan (noktalama işaretlerinden) sonra bir karakter aralık(boşluk) bırakılmalıdır. Yazılar paragraflar şeklinde ve “her iki yana yaslı” olarak yazılmalıdır.
5. ANA BAŞLIK: Makale genel başlığının koyu renkte, sola yaslı ve 15 punto olarak yazılması gerekmektedir. Kullanılan kelimelerin ilk harfleri büyük, diğer harfler ise küçük olarak yazılmalıdır. Türkçe başlığın altına İngilizce başlık yazılmalıdır. Türkçe ve İngilizce başlıklar arasına satır boşluğu bırakılmadan, önce ve sonrası için "6 nk" boşluk bırakılmalıdır. İngilizce başlıkta yer alan kelimelerin ilk harfi büyük ve diğer harfleri küçük olarak yazılacaktır. İngilizce başlık italik, normal renkte (koyu değil), sola yaslı ve 12 punto olarak yazılmalıdır.
6. YAZAR BİLGİLERİ: İngilizce başlıktan sonra (alt satırda), satır boşluğu bırakmadan, yazarın Ad ve SOYADI sola dayalı bir şekilde, koyu renkte, Times New Roman yazı türü ve 10 punto olarak yazılmalıdır. Yazarın sırasıyla akademik unvanı, görev yaptığı kurum ve e-posta adresi bir alt satıra, sola dayalı olarak, normal renkte (koyu değil), İtalik ve 10 punto olarak tam ve açık bir şekilde yazılması gerekmektedir. Birden fazla yazar olması halinde diğer yazarlar da aynı şekilde alt alta eklenmelidir. Yazar bilgileri ek olarakdipnot ile gösterilmemelidir.
7. ANA BÖLÜMLER: Makale metni "ÖZET", "ABSTRACT", "GİRİŞ", Metin, "SONUÇ" ve "KAYNAKÇA" bölümlerine ayrılmış olmalıdır. Ana bölümler 11 punto, koyu (kalın), büyük harflerle ve sola dayalı olarak yazılmalıdır. "SONUÇ" ve "KAYNAKÇA" hariç tüm ana başlıklar 1'den başlayarak sırasıyla numaralandırılmalıdır.
8. TÜRKÇE ÖZET VE ABSTRACT: Özet kısmı "Türkçe" 120 - 250 kelime arasında olmalıdır. Özet sonunda içeriğe uygun en az 3 ve en çok 5 adet "anahtar kelime" yer almalıdır. Özetin Abstract kısmı Türkçe özet metnin ve anahtar kelimelerin "İngilizce" çevirisi olarak hazırlanmalıdır. Bu kısımların başlıkları olan "ÖZET" ve "ABSTRACT" kelimeleri büyük harflerle, koyu renkle, önce ve sonrasında "6 nk" paragraf boşlukları olacak şekilde yazılmalıdır. Türkçe ve İngilizce özet bölümleri başlıklarıyla birlikte 3,5 paragraf girintisi ile, iki yana yaslı olarak, 9 punto ile hazırlanmalıdır.
9. METİN: Makale yazımında kullanılan dilin açık, anlaşılır ve akıcı olması gerekir. Metin Türk Dil Kurumu yazım ve imla kurallarına uygun olmalıdır. Uygulama esaslı çalışmalarda "metin" kısmı içerisinde "Araştırmanın Konusu, Amacı, Önemi", "Araştırmanın Metodolojisi (evreni, örneklemi, ölçekleri, veri toplama yöntemi ve aracı, kısıtları, kullanılan veri analiz teknikleri)" "Literatür İncelemesi" ile "Bulgular" alt kısımları yer almalıdır.
10. DİĞER BAŞLIKLAR (BÖLÜM BAŞLIKLARI): Başlık numaralarında, sayılar Girişten itibaren verilmelidir. Başlık ve alt başlıklar numaralanmalıdır. Bölüm başlıklarının tümü ilk satır ayarlamasında ve şu şekilde olmalıdır.
1. BAŞLIK (Harflerin tümü büyük ve tümü kalın - 11 punto)
1.1. Başlık (Kelimeler iki yana yaslı, kalın (koyu) ve sadece ilk harfleri büyük - 11 punto)
1.1.1. Başlık (Kelimeler iki yana yaslı, kalın (koyu) ve sadece ilk harfleri büyük - 11 punto)
11. TABLO VE ŞEKİLLER: Çalışma bölümleri içindeki tüm tablo, şekil ve grafikler metnin uygun yerlerinde ardışık olarak numaralandırılmış bir şekilde sayfaya ortalı olarak gösterilmelidir. Her tablo, şekil veya grafiğe bir başlık verilmelidir. Başlık; tablo, şekil veya grafiğin üstünde, sayfaya ve tabloya ortalı, yalnızca kelimelerin baş harfleri büyük olacak şekilde ve 10 punto olarak yer almalıdır. Tablo, şekil ve grafik içindeki metin 8-11 punto aralığında olmalıdır. Tablo, şekil veya grafikler kolaylıkla okunacak biçimde olmalı ve yukarıda verilen sayfa yapısına (sayfa marjlarını aşmayacak şekilde) uygun şekilde sayfaya yerleştirilmelidir. Şekil ve Tabloların hemen altına kaynakçası eklenmelidir.
12. ATIF GÖSTERME: Çalışmada yapılan alıntılarda kaynak gösterme ilkelerine (bilimsel atıf kurallarına) uyulması zorunludur. Bu konudaki her türlü sorumluluk yazara/yazarlara aittir. Atıflar APA standartlarına uygun olarak metin içinde parantez açılarak, tarih ve sayfa numarası verilerek yapılmalıdır. Ek açıklamalar ise dipnot yöntemi kullanılarak sayfa altlarında gösterilmelidir.
Örnekler :
Tek yazar : xxx (Keleş, 2006:289).
İki yazar : xxx (Mecek ve Doğan, 2015:214).
Üç ve daha fazla yazar : xxx (Giritli vd., 2012:325).
13. KAYNAKÇA: Çalışmada atıf yapılan her türlü kaynak kaynakça bölümünde yer almalıdır. Kullanılan kaynaklar nitelik (tez, kitap, makale, rapor vb.) ayrımı yapılmaksızın bir arada ve yazar soyadına göre alfabetik olarak sıraya konulmalıdır. Aynı yazarın eserleri “en eski tarihli” olandan başlanarak kaynakçaya yerleştirilmelidir. Mevzuat ve resmi gazeteler kaynakçanın alt kısmında aynı kurallara tabi olarak gruplandırılarak ayrı olarak verilmelidir.
Örnekler;
TEBLİĞ:
NOT: Yazım konusunda belirtilmeyen durumlarda bilimsel yazımlarda benimsenen genel hususlar dikkate alınmalıdır.
14. ÇALIŞMANIN GÖNDERİLMESİ: Çalışmalar word belgesi olarak DergiPark web sitesi içerisinde bulunan Yönetim Akademisi Dergisi (https://dergipark.org.tr/mana) Makale Gönder" kısmına yüklenmelidir. Süreçler sistem üzerinden takip edilmektedir.
Dergmize olan ilgi, katkı ve destekleriniz için teşekkür ederiz..
YÖNETİM AKADEMİSİ DERGİSİ YAYIN KURULU
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Hakemli makaleler, bilimsel yöntemin uygulanmasını, yansızlığı sağlayan çalışmalardır. Bilimsel üretimin gerçekleştirilmesinde yayın sürecinin tüm bileşenlerinin; yayıncı, editörler, yazarlar, hakemler ve okuyucuların etik ilkelere uymaları gerekir. Bu kapsamda Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi'nin yayın etiği ile açık erişim politikası da, Yayın Etiği Komitesi’nin (Committee on Publication Ethics, COPE) açık erişimde yayınladığı kılavuzlar ve politikalar doğrultusunda (Örneğin “Yayın Etiği Komitesi (COPE) Davranış Kuralları ve Dergi Editörleri İçin En İyi Uygulama Kılavuzları; “Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors” ve “COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors”) yayın sürecinin tüm bileşenlerinin etik ilkelere uymasını gerektirmektedir.
Makalelerde kullanılan verilerin manipüle edilmesi, çarpıtılması ve uydurma verilerin kullanılması gibi durumlar tespit edilirse, makale yazarının çalıştığı kuruma bu durum resmi yollardan bildirilecek ve makale red edilecektir. Dergimiz, editörya ve/veya hakemler tarafından verilen dönütlere göre yazarlardan analiz sonuçlarına ilişkin çıktı dosyalarını isteme hakkına sahiptir.
Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi’nde, yayımlanan tüm eserler Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmaktadır. Bu lisans, diğer yazarların, ticari olmayan amaçla ve eserinize atıfta bulunmak şartıyla, eserinizi kendi eserlerinde kullanmasına izin verir.
Açık erişim, disiplinler arası gelişimi pekiştiren ve farklı disiplinler arasında işbirliğini teşvik eden bir yaklaşımdır. Bu nedenle Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi makalelerine daha fazla erişim ve daha şeffaf bir inceleme süreci sunarak kendi alanına katkıda bulunmaktadır. Bilimsel bir çalışma ortaya koyan tüm paydaşların (yazar, editör, hakem, yayıncı ve okuyucu), bilimin doğru bir şekilde ilerlemesine katkı sağlaması hedeflenir. Bu hedef gereğince hazırlanan bilimsel çalışmalarda bilimsel etik ilkelere uygunluk önemlidir.
Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, nitelikli bilimsel makaleleri yayımlamak amacıyla aşağıda belirtilen etik ilkeler ve kurallara bağlı olarak yayınlanan hakemli bir dergidir.
Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi’ne gönderilen makaleler çift taraflı kör hakemlik süreciyle değerlendirilmekte ve ücretsiz erişimle elektronik olarak yayımlanmaktadır. Aşağıda yazarların, dergi editörünün, hakemlerin ve yayıncının etik sorumlulukları, rolleri ve görevleri yer almaktadır. Aşağıda yer alan etik ilkeler ve kurallar Yayın Etiği Komitesi’nin (Committe on Publication Ethics - COPE (https://publicationethics.org/) yönergesine göre hazırlanmıştır.
• Yayıncı, Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi’nde makale yayımlama sürecinde karar merciinin ve hakemlik sürecinin editörün sorumluluğu olduğunu kabul eder.
• Yayıncı, derginin web sayfasında derginin açık, elektronik ve ücretsiz erişimini sağlar.
• Yazar(lar), başka yerde yayımladıkları ya da yayımlanmak üzere gönderdikleri bir makalesini, aynı anda birden fazla makalesini Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi'ne göndermemelidir.
• Yazar(lar), Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi’ne özgün makale göndermelidir.
• Yazar(lar), makale yazımı sırasında yararlandıkları kaynaklara etik ilkeler doğrultusunda doğru biçimde yollama (atıf) yapmalıdır.
• Makaleye katkı sağlamayan kişilerin adı, yazar olarak yazılmamalı, yayımlanmak üzere başvurusu yapılan bir makalenin yazar sırasını değiştirme, yazar çıkartma, yazar ekleme önerilmemelidir.
• Yayınlanma başvurusu yapılan makaleyle ilgili çıkar çatışması-çıkar birliği olan kişileri editörlere bildirmelidir.
• Değerlendirme sürecinde yazar(lar)dan makalelerine ilişkin bilgi ya da ham veri istenmesi durumunda beklenen bilgileri Editörlere sunmalıdırlar.
• Yazar(lar), makalelerinde kullandıkları verilerin kullanım haklarına, araştırma-çözümlemelerle ilgili izinlerin ya da üzerinde araştırma yaptıkları katılımcıların onayının alındığını belgelemelidirler.
• Yazar(lar), değerlendirme ve erken görünüm aşamasındaki ya da elektronik ortamda yayımlanmış makalesiyle ilgili hatayı fark ettiklerinde bilgi vermek, düzeltmek ya da geri çekmek için editörle iletişime geçmesi gerekir.
• Yazar(lar), etik kurul kararı gerektiren deney, anket, ölçek, görüşme, gözlem, odak grup çalışması gibi nicel ya da nitel yöntemlerle veri toplamayı gerektiren araştırmalar için etik kurul onayı aldığını; etik kurul adı, karar tarihi ve sayısı aday makalenin ilk-son sayfasında ve yöntem bölümünde belirtmeli, etik kurul kararını gösteren belgeyi makalenin başvurusuyla birlikte sisteme yüklemelidir. Ayrıca olgu sunumlarında aydınlatılmış olur/onam formunun alındığına ilişkin bilgiye makalede yer vermelidir.
• Yazar(lar), veri toplama sürecinde etik ilkelere özen gösterdiklerinin kanıtlarını (başkalarının ölçek, anket, fotoğraf gibi belgelerinin kullanılması için kendilerinden izin alınması gibi) makale içinde sunmalıdır. Makalelerde araştırma ve yayın etiği ile fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğu belirtilmelidir. Araştırma insan ve hayvan denekler üzerinde gerçekleştirilmiş ise araştırmanın uluslararası bildiriler, kılavuzlar vb uygun gerçekleştirildiği bildirilmelidir.
• Yazar(lar)dan derleme makaleler için etik kurul onayı istenmez. Bununla birlikte etik kurul kararı gerektirmeyen makalelerde de, etik kurul kararının gerekmediği, makalenin ilk-son sayfasında ve yöntem bölümünde belirtilmelidir.
• Makalelerde yararlanılan tüm kaynaklar (yazarlar, çevrimiçi sayfalar, kişisel görüşmeler vb.) için doğru ve uygun bir şekilde kaynak gösterilmelidir.
• Dergiye gönderilen makalelerin başka bir dergiye gönderilmediği belirtilmeli ve Telif Hakkı Devir Formu (https://dergipark.org.tr/tr/pub/mana/page/11241) doldurulmalıdır.
• Makaleye fikren katkıda bulunmayan kişiler yazar olarak belirtilmemelidir.
• Gönderilen makaleye ilişkin çıkar çatışmaları belirtilmeli ve nedeni açıklanmalıdır.
• Yazarların, hakem sürecindeyken çalışmalarına ilişkin ham verileri editörler kuruluna iletmesi istenebilir, bu durumda yazarların ham verilerini editörler kuruluyla paylaşmaları beklenmektedir. Yazarlar, yayımlanan bir makaleye ilişkin verileri 5 yıl süreyle saklamakla yükümlüdürler.
• Yazarlar çalışmalarında bir hata tespit ettiklerinde editörü ve editörler kurulunu bilgilendirmeli, düzeltme ya da geri çekme süreci için işbirliği kurmalıdırlar.
• Hakemlerin yalnızca uzmanlık alanlarına ilişkin makalelere hakemlik yapmaları gerekmektedir.
• Hakemlerden çıkar çatışmaları bulunmayan makalelere hakemlik yapmayı kabul etmeleri beklenmektedir. Hakemler herhangi bir çıkar çatışması fark ettiklerinde editörü bilgilendirmeli ve ilgili makalenin hakemliğini yapmayı reddetmelidirler.
• Hakemler makaleleri yansız ve nesnel olarak değerlendirmelidirler.
• Hakemlerin değerlendirdikleri makalelere ilişkin Hakem Değerlendirme Formu’nu doldurmaları gerekmekte, çift taraflı kör hakemlik sürecine zarar vermemek için formlarda isimlerini belirtmemeleri beklenmektedir. Hakemlerin değerlendirdikleri makalenin yayımlanabilir olup olmadığına ilişkin kararları ile kararlarına ilişkin gerekçelerini de bu formda belirtmeleri gerekmektedir.
• Hakemlerin önerilerinde kullandıkları üslubun kibar, saygılı ve bilimsel olması gerekmektedir. Hakemler saldırgan, saygısız ve öznel kişisel yorumlardan kaçınmalıdırlar. Hakemlerin bu tür bilimsel olmayan yorumlarda bulundukları tespit edildiğinde yorumlarını yeniden gözden geçirmeleri ve düzeltmeleri için editör ya da editörler kurulu tarafından kendileriyle iletişime geçilebilmektedir.
• Hakemlerin kendilerine verilen süre içerisinde değerlendirmelerini tamamlamaları gerekmekte ve burada belirtilen etik sorumluluklara uymaları beklenmektedir.
• Hakemler, değerlendirmeyi yansızlık ve gizlilik içinde yapmalıdır. Bu ilke gereğince inceledikleri makaleleri değerlendirme sürecinden sonra yok etmeli, ancak yayınlandıktan sonra kullanmalıdırlar. Uyruk, cinsiyet, dinsel inanç, siyasal inanç ve ticari kaygılar, değerlendirmenin yansızlığını bozmamalıdır.
• Hakemler değerlendirmesini kabul ettikleri makaleyi süresi içinde değerlendirmelidirler.
Editör dergide basılan tüm makalelerden sorumludur. Editörün etik görevleri ve sorumlulukları aşağıdaki gibidir;
• Editörler, hakemlerin, yazar(lar)ın, araştırmacı, uygulayıcı ve okuyucuların bilgi gereksinimlerini karşılamaya gerektiğinde dönüt vermeye, yayın sürecinde düzeltme, açıklama gerektiren konularda açıklık ilkelerine göre davranmaya çaba gösterirler.
• Editörler, makalelerin yayımlanmasına karar verirken, makalelerin özgün olmasına, bilimsel alanyazına, okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılara katkı sağlamasına özen gösterirler.
• Editörler, makalelerle ilgili olumlu ya da olumsuz karar verirken, makalelerin özgün değeri, alana katkısı, araştırma yönteminin geçerli ve güvenirliği, anlatımın açıklığı ile derginin amaç ve kapsamını göz önünde tutarlar.
• Editörler, başvurusu yapılan makalelerin önemli sorunu olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına alır, olumlu hakem önerilerini göz önünde bulundurur, ciddi sorun olmadıkça önceki editör(ler)ce verilen kararları değiştirmezler.
• Editörler, derginin yayın politikaları arasında bulunan kör hakemlik ve değerlendirme süreci politikalarını uygular, hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutar, her makalenin yansız ve süresi içinde değerlendirilmesini sağlarlar.
• Editörler, makaleleri alan editörleri ve hakemlerin uzmanlık alanlarını dikkate alarak gönderir, değerlendirmelerin yansız ve bağımsız yapılmasını desteklerler.
• Editörler, makalenin yansız değerlendirilmesi için editörler, hakemler ve yazar(lar) arasındaki çıkar çatışması-çıkar birliği olup olmamasını göz önüne alırlar.
• Editörler, hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması ve sürekli güncellenmesi için arayış içinde olurlar.
• Editörler, akademik görgü kurallarına uymayan ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellerler.
• Editörler, dergi yayın süreçlerini yayın politikaları ve kılavuzlara uygun işletilmesini sağlar, süreçte görev alanları yayın politikaları konusundaki gelişmelerden bilgilendirir, gerektiğinde eğitim programı hazırlarlar.
• Editörler, yayın sürecinde görev alanlar herkesle etkili bir iletişim içinde olur, belirli aralıklarla toplantılar düzenlerler.
• Editörler, değerlendirilen makalelerdeki kişisel verilerin korunmasını sağlarlar; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korurlar.
• Editörler; makalelerde insan ve hayvan haklarının korunmasına özen gösterirler, makalenin katılımcılarının açık onayının belgelendirilmesini önemserler, makalenin katılımcılarına ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalarda izinleri olmadığında makaleyi reddederler.
• Editörler; görevi kötüye kullanmaya karşı önlem alırlar. Görevi kötüye kullanmaya yönelik yakınmalar olduğunda, nesnel bir soruşturma yaparak, konuyla ilgili bulguları paylaşır.
• Editörler, makalelerdeki hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirmelerin düzeltilmesini sağlarlar.
• Editörler, yayınlanan makalelerin fikri mülkiyet hakkını korur, ihlal olması durumunda derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunurlar. Ayrıca yayımlanan makalelerin içeriğinin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi konusunda gerekli önlemleri alırlar; özgünlük-benzerlik denetimini yaparlar.
• Editörler, Dergide yayımlanan makalelere yönelik tutarlı eleştirileri dikkate alırlar, eleştirilen makalelerin yazar(lar)ına yanıt hakkı tanırlar.
• Editörler olumsuz sonuçları içeren çalışmaları da göz önünde bulundururlar.
• Editörler, Dergiye iletilen yakınmaları inceler ve gerekli açıklamaları yaparlar.
Aşağıda etik dışı bazı davranışlar listelenmiştir;
• Çalışmaya fikren katkıda bulunmayan kişilerin yazar olarak belirtilmesi.
• Çalışmaya fikren katkıda bulunan kişilerin yazar olarak belirtilmemesi.
• Makale yazarın yüksek lisans/doktora tezinden ya da bir projeden üretilmişse bunun belirtilmemesi.
• Dilimleme yapılması yani, tek bir çalışmadan birden fazla makale yayımlanması.
• Gönderilen makalelere ilişkin çıkar çatışmalarının bildirilmemesi.
• Çift taraflı kör hakemlik sürecinin deşifre edilmesi.
• Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemesi.
• Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaların, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanılması.
• İnsan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uyulmaması.
• Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânların ve cihazların amaç dışı kullanılması.
• Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunulması.
• İntihal Yapmak: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek,
• Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak,
• Çarpıtmak: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
• Tekrar Yayımlamak: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
• Dilimleme Yapmak: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
• Haksız Yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek.
İletişim: meceklife@gmail.com
Web Site: https://dergipark.org.tr/tr/pub
Ücret Politikası
Dergimiz kâr amacı gütmeyen bilimsel ve hakemli bir dergidir. Bununla birlikte 15 Mayıs 2025 tarihi itibariyle dergi kapak tasarımı, dizgi işlemleri, makale süreç yönetimleri, indeks başvuru/takip işlemleri, indeksler için dosya yüklemeler, tanıtım vd. işlemler için Yönetimpark Eğitim Danışmanlık Ltd. Şti. ile süreli bir hizmet anlaşması yapılmıştır. Yapılan anlaşma gereği ilgili hizmetler için makale başına 4.000 TL ücret alacaktır. İlgili ücretler makale yükleme esnasında ilgili şirket hesabına yatırılacaktır. Dergimize gönderilen makaleler için başvuru/gönderim, süreç yönetimi, işlem/yayın, vb. adlar altında yayıncıya vd. hiçkimseye ayrıca bir ücret ödenmeyecektir.
Dizinler
Atıf Dizinleri
Diğer Dizinler
Dergi Kurulları
Baş Editör
Alan Editörleri
Bilim ve Danışma Kurulu
Yayın Kurulu
