Araştırma Makalesi

Realist Kuram Çerçevesinde Amerika Birleşik Devletleri’nin İstihbarat Faaliyetlerinin Retrospektif Analizi

Cilt: 9 Sayı: 1 20 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Realist Kuram Çerçevesinde Amerika Birleşik Devletleri’nin İstihbarat Faaliyetlerinin Retrospektif Analizi

Öz

Bu çalışmanın amacı, Soğuk Savaş dönemi başta olmak üzere, Amerika Birleşik Devletleri (ABD)’nin stratejik çıkarlarını savunmak ve gücünü artırmak amacıyla yürüttüğü propaganda kampanyalarını ve istihbarat toplama faaliyetlerini analiz etmektir. Bu kapsamda, Soğuk Savaş dönemi ve sonrasında ABD’nin istihbarat kurumu olan CIA’nin ve diğer istihbarat birimlerinin dünya genelinde yürüttüğü gizli operasyonlar, medya üzerinden yayılan ideolojik mesajlar ve kültürel diplomasi örnekleri, ABD’nin stratejik çıkarlarını güvence altına almak için kullandığı araçlardır. Bu çalışmada, ABD'nin Orta Doğu’daki askeri müdahaleleri, 11 Eylül sonrası terörle mücadele politikaları ve internetin küresel iletişimde artan rolü de incelenerek, bu faaliyetlerin uluslararası ilişkilerdeki yeri ve sonuçları değerlendirilecektir. Bu çalışma, ABD’nin uluslararası arenada güç ve çıkar odaklı hareket eden bir devlet olarak uyguladığı propaganda ve istihbarat faaliyetlerinin etkileri incelenecektir. Bu makalenin kuramsal temeli realist kuram çerçevesinde yapılandırılmış, metodu ise karşılaştırmalı tarihsel analiz yöntemleri çerçevesinde ilerlemiştir. Çalışmanın en önemli çıkarımı ise ABD'nin propaganda ve istihbarat faaliyetlerinin güç mücadelesi ve ulusal çıkarlar doğrultusunda stratejik bir araç olarak kullanıldığı yönündedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu makale Araştırma ve Yayın Etiği'ne uygundur. Beyan edilecek herhangi bir çıkar çatışması yoktur. Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır. Makale yazım ve intihal/benzerlik açısından kontrol edilmiştir. Makale, “en az iki dış hakem” ve “çift taraflı körleme” yöntemleri ile değerlendirilmiştir. Yazar(lar), dergiye imzalı “Telif Devir Formu” belgesi göndermişlerdir. Mevcut çalışma için mevzuat gereği etik izni alınmaya ihtiyaç yoktur. Bu konuda yazarlar tarafından dergiye “Etik İznine Gerek Olmadığına Dair Beyan Formu” gönderilmiştir.

Kaynakça

  1. ALDRICH, Richard (2002), “Dangerous Liaisons: Post-September 11 Intelligence Alliances”, Harvard International Review, S.24(3), ss.50-55.
  2. ALDRICH, Richard (2009), “US–European Intelligence Co-Operation on Counter-Terrorism: Low Politics and Compulsion”, British Journal of Politics and International Relations, S.11(1), ss.122-139.
  3. APNEWS (2025), “Trump Fires NSC Officials a Day After Far-Right Activist Raises Concerns to Him About Staff Loyalty”, E-Haber, https://apnews.com/article/trump-waltz-laura-loomer-national-security-council-959b718b04b240c5c8ba3736b4d8aa62 (Erişim Tarihi: 03.11.2025).
  4. ATAÇ, Kaan ve TEZCANLAR, Ali (2022), “Örtülü Eylemler: Amerikan Dış Politikasının Gizli Eli ve Nikaragua Örneği”, Anadolu Strateji Dergisi, S.4(1), ss.39-51.
  5. BEHR, Hartmut ve HEATH, Amelia (2009), “Misreading in IR Theory and Ideology Critique: Morgenthau, Waltz, and Neo-Realism”, Review of International Studies, S.35(2), ss.327-349.
  6. BOOTH, Ken (2011), Realism and World Politics, Routledge Press, London.
  7. BROOKINGS (2024), “AI Policy Directions in the New Trump Administration”, Brookings, https://www.brookings.edu/articles/ai-policy-directions-in-the-new-trump-administration/ (Erişim Tarihi: 03.11.2025).
  8. CARR, Edward H. (1946), The Twenty Years’ Crisis, 1919-1939: An Introduction to the Study of International Relations, Macmillan Press, London.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası Güvenlik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

3 Ekim 2025

Kabul Tarihi

14 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Tokatlı, S. G., & Tabirlioğlu, İ. (2026). Realist Kuram Çerçevesinde Amerika Birleşik Devletleri’nin İstihbarat Faaliyetlerinin Retrospektif Analizi. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 9(1). https://doi.org/10.33712/mana.1796657
AMA
1.Tokatlı SG, Tabirlioğlu İ. Realist Kuram Çerçevesinde Amerika Birleşik Devletleri’nin İstihbarat Faaliyetlerinin Retrospektif Analizi. Yönetim Akademisi. 2026;9(1). doi:10.33712/mana.1796657
Chicago
Tokatlı, Seda Gözde, ve İrem Tabirlioğlu. 2026. “Realist Kuram Çerçevesinde Amerika Birleşik Devletleri’nin İstihbarat Faaliyetlerinin Retrospektif Analizi”. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi 9 (1). https://doi.org/10.33712/mana.1796657.
EndNote
Tokatlı SG, Tabirlioğlu İ (01 Mart 2026) Realist Kuram Çerçevesinde Amerika Birleşik Devletleri’nin İstihbarat Faaliyetlerinin Retrospektif Analizi. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi 9 1
IEEE
[1]S. G. Tokatlı ve İ. Tabirlioğlu, “Realist Kuram Çerçevesinde Amerika Birleşik Devletleri’nin İstihbarat Faaliyetlerinin Retrospektif Analizi”, Yönetim Akademisi, c. 9, sy 1, Mar. 2026, doi: 10.33712/mana.1796657.
ISNAD
Tokatlı, Seda Gözde - Tabirlioğlu, İrem. “Realist Kuram Çerçevesinde Amerika Birleşik Devletleri’nin İstihbarat Faaliyetlerinin Retrospektif Analizi”. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi 9/1 (01 Mart 2026). https://doi.org/10.33712/mana.1796657.
JAMA
1.Tokatlı SG, Tabirlioğlu İ. Realist Kuram Çerçevesinde Amerika Birleşik Devletleri’nin İstihbarat Faaliyetlerinin Retrospektif Analizi. Yönetim Akademisi. 2026;9. doi:10.33712/mana.1796657.
MLA
Tokatlı, Seda Gözde, ve İrem Tabirlioğlu. “Realist Kuram Çerçevesinde Amerika Birleşik Devletleri’nin İstihbarat Faaliyetlerinin Retrospektif Analizi”. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, c. 9, sy 1, Mart 2026, doi:10.33712/mana.1796657.
Vancouver
1.Seda Gözde Tokatlı, İrem Tabirlioğlu. Realist Kuram Çerçevesinde Amerika Birleşik Devletleri’nin İstihbarat Faaliyetlerinin Retrospektif Analizi. Yönetim Akademisi. 01 Mart 2026;9(1). doi:10.33712/mana.1796657