Content Analysis of Articles on Children’s Ombudsman

Öz

The establishment of a children's ombudsman serves as a monitoring mechanism, with the objective of safeguarding and promoting the rights of children. The objective of this study is to analyse articles written on Children’s Ombudsman offices using qualitative methods and to reveal the general trends in the field. The present study was conducted using content analysis. The data set for the study consists of 26 articles in English and Turkish from the Scopus, Web of Science (WoS), Google Scholar, and TR Dizin databases. The articles were analysed according to the following headings: publication year, database, country, research method, and themes covered. The findings show that the first English article was published in 1989 while the first Turkish article was published in 2016. The results indicate a notable increase in the publication of articles subsequent to 2022. The Scopus database was the primary publication source, with a higher number of articles written in English compared to Turkish. The United States is the country with the highest number of English articles published. Public administration is the main focus of most Turkish articles, while most English articles are written in interdisciplinary fields. The majority of articles employed qualitative methods. The most frequently discussed themes in English articles were implementation problems and policy recommendations, while the themes in Turkish articles were comparative, institutional structure, and functioning. Further empirical research is required in order to determine the extent of children's participation in child ombudsmanship.

Anahtar Kelimeler

• Children
• Ombudsman
• Children’s Ombudsman
• Children’s Rights
• Content Analysis

Çocuk Ombudsmanlığı Konusundaki Makalelerin İçerik Analizi

Öz

Çocuk haklarının korunması ve geliştirilmesi amacıyla denetim mekanizması olarak çocuk ombudsmanlığı oluşturulmuştur. Bu çalışmanın amacı çocuk ombudsmanlığı konusunda yazılan makalelerin nitel yöntemle analiz edilerek alanın genel eğilimini ortaya koymaktır. Çalışma içerik analiz yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın veri seti Scopus, Web of Science (WOS), Google Scholar ve TR Dizin veri tabanındaki İngilizce ve Türkçe 26 makaleden oluşmaktadır. Makaleler yayın yılı, veri tabanı, ülke, araştırma yöntemi ve ele alınan temalar başlıklarında analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda ilk İngilizce makalenin 1989 yılında ilk Türkçe makalenin ise 2016 yılında yazıldığı tespit edilmiştir. 2022 yılından sonra yazılan makale sayısında artış olduğu bulgusu elde edilmiştir. En fazla makalenin Scopus veri tabanında yazıldığı ve İngilizce makale sayısının Türkçe makalelerden daha fazla olduğu tespit edilmiştir. En fazla İngilizce makale yayınlanan ülke Amerika Birleşik Devletleri’dir. Türkçe makalelerin büyük bir kısmı kamu yönetimi, İngilizce makalelerin çoğunluğu ise disiplinler arası alanda yazılmıştır. Makalelerin çoğunluğunda nitel yöntem kullanılmıştır. İngilizce makalelerde en fazla üzerinde durulan tema uygulama sorunları ve politika önerileri iken, Türkçe makalelerde ise karşılaştırmalı yapı ve kurumsal yapı ve işleyiş temalarıdır. Çocuk ombudsmanlığı konusunda çocukların katılımına yönelik daha fazla ampirik araştırma yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk
• Ombudsmanlık
• Çocuk Ombudsmanlığı
• Çocuk Hakları
• İçerik Analizi

Kaynakça

1. AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI (t.y.), Çocuk Hakları Rehberi, Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara, https://www.aile.tr/media/194665/cocuk-haklari-rehberi-1.pdf (Erişim Tarihi: 10.01.2026).
2. ALANKA, Deniz (2024), ”Nitel Bir Araştırma Yöntemi Olarak İçerik Analizi: Teorik Bir Çerçeve”, Kronotop İletişim Dergisi, S.1(1), ss.64-84.
3. ALASUUTARI, Pertti, RAUTALIN, Marjaana ve SYVÄTERÄ, Jukka (2016), “Organisations as Epistemic Capital: The Case of Independent Children’s Rights Institutions”, International Journal of Politics Culture Society, S.29(1), ss.57-71, https://doi.org/10.1007/s10767-015-9205-3.
4. ATEŞ, Betül (2021), “Kanada (Alberta Eyaleti) Çocuk Ombudsmanlığı’nın Çocuk Hakları Üzerindeki Rolü ve Önemi”, Disiplinlerarası Çocuk Hakları Araştırmaları Dergisi, S.1(1), ss.9-26.
5. AVCI, Alperen ve YALMAN POLATLAR, Duygu (2025), “Sharenting ve Dijital Mahremiyet: Çocuk Haklarının Güvence Altına Alınmasında Çocuk Ombudsmanlığı Kurumu İçin Yeni Sorumluluk Alanları”, Ombudsman Akademik, S.3(Aile Özel Sayısı), ss.575-599, https://doi.org/10.32002/ombudsmanakademik.1699540
6. BARN (t.y.), “The Office of the Ombudsman for Children”, BARN, https://www.barn.is/english/ (Erişim Tarihi: 09.01.2026).
7. BARNOMBUDSMANNEN (t.y.), “The Ombudsman for Children Act”, Barn Ombudsmannen, https://www.barnombudsmannen.se/english/the-ombudsman-for-children-act/ (Erişim Tarihi: 09.01.2026).
8. BEARUP, Richard S. ve PALUSCI, Vincent J. (1999), “Improving Child Welfare Through a Children’s Ombudsman”, Child Abuse & Neglect, S.23(5), ss.449-457, https://doi.org/10.1016/S0145-2134(99)00018-6

9. BOYALI, Handan ve GÜNDOĞDU, Serkan (2018), “Kamu Denetçiliği Türü Önerisi Olarak Çocuk Ombudsmanlığı’nın Türkiye’de Uygulanabilirliği”, Güncel Akademik Araştırmalar: Sosyal Bilimlere Yönelik Stratejik Bakış Açısı (Ed. Ömer Kürşad Tüfekçi), Hiperlink Yayınları, İstanbul, ss.95-124.
10. CARSTENS, Anna Marie Schurmann ve NICOLAISEN, Andrea Langergaard (t.y.), Country Report Denmark, Nordic Welfare Centre, https://nordicwelfare.org/pub/Participation_is_Protection___Embedding_Children_s_Rights_in_Nordic_Crisis_Governance/Participation%20is%20Protection%20%E2%80%93%20Embedding%20Children%E2%80%99s%20Rights%20in%20%20Nordic%20Crisis%20Governance.pdf (Erişim Tarihi: 20.01.2026).
11. CHAMRÁTHOVÁ RİCHTEROVÁ, Anna (2025), “New Challenges for the Ombudsman Institution in the Czech Republic”, ELTE Law Journal, S.2, ss.23-33, https://doi.org/10.54148/ELTELJ.2025.2.23
12. CHESHMEDZHIEVA, Margarita (2015), “Children’s Rights Ombudsman, Efficient Defense Mechanism”, Journal of Politics and Law, S.8(2), ss.137-141, https://doi.org/10.5539/jpl.v8n2p137
13. DAVIDSON, Howard (1994), “Applying an International Innovation to Help U.S. Children: The Child Welfare Ombudsman”, Family Law Quarterly, S.28(1), ss.117-141.
14. DİKİLİ, Mahmut (2022), “Türkiye’de Çocuk Ombudsmanlığının Olabilirliği”, International Academic Social Resources Journal, S.7(43), ss.1398-1413, https://doi.org/10.29228/ASRJOURNAL.65960
15. DİLAVEROĞLU, Arzu (2022), “Çocuk Haklarının Korunmasında Kamu Denetçiliği Kurumu’nun Rolü”, Ombudsman Akademik, S.8(15), ss.103-133.
16. ENOC (t.y.), “Who We Are About”, ENOC, https://enoc.eu/who-we-are/about/ (Erişim Tarihi: 25.12.2025).
17. FLEKKOY, Malfrid Grude (1989a), “Child Advocacy in Norway: The Ombudsman”, Child Welfare, S.68(2), ss.113-122.
18. FLEKKOY, Malfrid Grude (1989b), “The Norwegıan Commissioner ("Ombudsman") for Children: Practıcal Experıences and Future Goals”, Ombudswork for Children: A Way of Improying the Position of Children in Society (Ed. Eugeen Verhellen ve Frans Spiesschaert), Ghent Univ Children's Rights Centre Press, Belçika, ss.119-132.
19. FLEKKOY, Malfrid Grude (1993), “Children's Rights. Reflections on and Consequences of the Use of Developmental Psychology in Working for the Interests of aildren. The Norwegian Ombudsman for Children: A Practical Experience”, Doktora Tezi, Ghent Univ. Children's Rights Centre, Belçika, https://www.files.eric.ed.gov/fulltext/ED372831.pdf (Erişim Tarihi: 19.01.2026).
20. GRAN, Brian ve ALIBERTI, Dawn (2003), “The Office of the Children’s Ombudsperson: Children’s Rights and Social-Policy Innovation”, International Journal of the Sociology of Law, S.31(2), ss.89-106, https://doi.org/10.1016/S0194-6595(03)00025-X
21. IMANIAN, Sara ve THOMAS, Nigel Patrick (2019), “Understanding the Impact of Independent Human Rights Institutions for Children: A European Study”, The International Journal of Children's Rights, S.27(2), ss.339-372, https://doi.org/10.1163/15718182-02702001
22. INTERNATIONAL OMBUDSMAN INSTITUTE (1980), Brief on the Offıce of the Ombudsman (Haz. Charles Ferris, Brian Goodman, Gordon Mayer), Federal Republic of Germany Press, Berlin, https://www.theioi.org/downloads/epr4c/IOI%20Canada_Occasional%20Paper%2006_Charles%20Ferris_Brief%20on%20the%20Office%20of%20the%20OM_EN_1980.pdf (Erişim Tarihi: 22.01.2026).
23. IOI (t.y.), “The I-O-I”, The IOI, https://www.theioi.org/the-i-o-i (Erişim Tarihi: 20.01.2026).
24. IŞIKÇI, Yasemin Mamur (2016), “Türkiye’de Çocuk Refahı İçin Çocuk Ombudsmanlığı Önerisi”, Joeep: Journal of Emerging Economies and Policy, S.1(1), ss.125-135.
25. IŞIKÇI, Yasemin Mamur ve İNCE, Doğukan (2019), “Çocuk Haklarının Korunması ve Geliştirilmesinde Örnek Bir Model: Norveç Çocuk Ombudsmanı”, Ankara Barosu Dergisi, S.76(4), ss.51-74, https://doi.org/10.30915/abd.514435
26. JORGENSEN, Eva, BENEDIKTSDÓTTIR, Signý Björk, NORDAL, Salvör, GUNNLAUGSSON, Geir ve EİNARSDÓTTİR, Jónína (2025), “The COVID-School and Social Responsibility: Creative Expressions of Children's Rights and Agency in Iceland During the Pandemic”, Children Society, S.39, ss.905-919, https://doi.org/10.1111/chso.12958
27. KAHRAMAN, Nilgün (2020), “Çocuk Haklarının Korunmasında Çocuk Ombudsmanlığının Önemi: Norveç ve Türkiye Çocuk Ombudsmanlığı Karşılaştırması”, Akademik Yaklaşımlar Dergisi, S.11(2), ss.185-203.
28. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (t.y.), “Başvurular”, Kamu Denetçiliği Kurumu Web Sayfası, https://Kamu Denetçiliği Kurumucocuk.gov.tr/basvurular.html (Erişim Tarihi: 25.12.2025).
29. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (2021), “2021 Yıllık Raporu”, Çocuk Hakları Bölümü, https://kdkcocuk.gov.tr/kdk-pdf/2021-y%C4%B1ll%C4%B1k-raporu-cocukbolumu/mobile/index.html (Erişim Tarihi: 01.01.20026).
30. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU KARARLAR BİLGİ BANKASI (t.y.), “Kararlar”, Kamu Denetçiliği Kurumu Web Sayfası, https://kararlar.ombudsman.gov.tr/Arama (Erişim Tarihi: 02.01.2026).
31. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU ve UNICEF (t.y.), Çocuk ve Gençler için Rehber Sorularla Kamu Denetçiliği Kurumu, KDK ve UNICEF, Ankara, https://kdkcocuk.gov.tr/kdk-pdf/cocuk_genc_rehberi.pdf (Erişim Tarihi: 01.01.2026).
32. KURT, Sevil Lale (2016), “Çocuk Haklarına İlişkin Temel Uluslararası Belgeler ve Türkiye Uygulaması”, Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, S.36, ss.99-127, https://doi.org/10.21560/spcd.28915
33. LUTTRELL-ROWLAND, Mikaela (2012), “Ambivalence, Conflation, and Invisibility: A Feminist Analysis of State Enactment of Children’s Rights in Peru”, Signs, S.38(1), ss.179-202.
34. MATHUR, Katha ve KULSHRESTHA, Sony (2022), “Analysis of the Offıce of Ombudsman with Special Reference to Children’s Ombudsman”, International Journal of Early Childhood Special Education, S.14(02), ss.4471-4475, https://doi.org/10.9756/INT-JECSE/V14I2.494
35. MATTHEWS, Hugh, LIMB, Melanie ve TAYLOR, Mark (1999), “Young People’s Participation and Representation in Society”, Geoforum, S.30(2), ss.135-144, https://doi.org/10.1016/S0016-7185(98)00025-6
36. MUSINGUZI, Polycarp ve ELLINGSEN, Ingunn (2017), “The Norwegian Ombudsman for Children on Child Participation: Perceptions, Impacts and Dilemmas”, Journal of Comparative Social Work, S.12(2), ss.147-169, https://doi.org/10.31265/jcsw.v12i2.153
37. ÖNEN, Semih Mustafa ve ERGÜZEL, Enis (2021), “İskandinavya Çocuk Ombudsmanlığı Sistemi ve Türkiye’ye Uygulanabilirliği”, Ombudsman Akademik, S.7(14), ss.33-65.
38. PARLAK, Bekir ve DOĞAN, Kadir Caner (2019), Kamu Yönetiminde Denetim ve Ombudsmanlık Dünya ve Türkiye Uygulamaları, Ekin Basın Yayın Dağıtım, Bursa, Güncellenmiş 2. Baskı.
39. REIMANN, Maria (2024), “Everybody Likes it More When it’s Even’: Joint Physical Custody From the Children’s Perspective”, Intersections: East European Journal of Society and Politics, S.9(3), ss.188-201, https://doi.org/10.17356/ieejsp.v9i3.1120
40. SEZEN, Seriye (2001), “Ombudsman: Türkiye İçin Nasıl Bir Çözüm? Kamu Denetçiliği Kanun Tasarısı Üzerine Bir Değerlendirme”, Amme İdaresi Dergisi, S.4, ss.71-96.
41. SOYKAN, Müslüm (2022), “Kadın, Çocuk ve Aile Ombudsmanlığı Dünya Örneklerinin Türkiye’de Kamu Denetçiliği Kurumu Çalışmaları Bağlamında Değerlendirilmesi”, Türk Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, S.3(1), ss.1-12.
42. THOMAS, Nigel A., HANSON, Karl C.ve GRAN, Brain B. (2011), “An Independent Voice for Children's Rights in Europe? The Role of Independent Children's Rights Institutions in The EU”, The International Journal of Children's Rights, S.19(3), ss.429-449, https://doi.org/10.1163/157181811X584550
43. THOMAS, Nigel Patrick (2011), “The Role and Impact of Independent Children’s Rights Institutions in The UK and Europe”, Journal of Social Welfare and Family Law, S.33(3), ss.279-288, https://doi.org/10.1080/09649069.2011.626248
44. TOBAZ, Firdevs Yüzbaşı (2025), “Özel Bir Ombudsmanlık Türü Olarak Çocuk Ombudsmanlığı ve Çocuk Ombudsmanlığının Türkiye’de Uygulanabilirliğine İlişkin Bir Değerlendirme”, Yargıtay Dergisi, S.51(4), ss.751-802.
45. VERHELLEN, Eugeen (1989), “A Strategy for a Fully-Fledged Position of Children 9 in Our Society”, Ombudswork for Children: A Way of Improying the Position of Children in Society (Ed. Eugeen Verhellen, Frans Spiesschaert), Ghent University Children's Rights Centre, Belçika, ss.9-35.
46. YAMAN, Fikret (2022), “Çocuk Hakları Sözleşmesine Taraf Olmayan Ülke: Amerika Birleşik Devletleri”, Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, S. 22(55), ss.377-398.
47. YILDIRIM, Arzu (2024), “Yerel Yönetimlerin Çocuklara Yönelik Hizmetleri: Çocuk Ombudsmanı için Bir Model Önerisi”, Türk Kamu Yönetimi Dergisi, S.5(1), ss.1-12.
48. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi (27.01.1995 tarih ve 22184 sayılı Resmi Gazete).
49. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu (14.6.2012 tarih ve 28338 sayılı Resmi Gazete).
50. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (28.03.2013 tarih ve 28601 sayılı Resmi Gazete).