Araştırma Makalesi

Travma Sonrası Büyüme İle Pozitif Psikoterapi Bağlamında Birincil ve İkincil Yetenekler Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Cilt: 61 Sayı: 61 30 Ocak 2025
PDF İndir
EN TR

Travma Sonrası Büyüme İle Pozitif Psikoterapi Bağlamında Birincil ve İkincil Yetenekler Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Öz

Travma sonrası büyüme zorlu yaşam koşullarından sonra gelişen olumlu psikolojik değişimleri ifade eden bir kavramdır. Geçmişten bugüne birçok kavram ve psikoloji kuram yapıları ile ilişkileri inceleyen araştırmalar yapılmaktadır. Bu kapsamda mevcut araştırmada temel amaç pozitif psikoterapinin ana yapılarından biri olan birincil ve ikincil yetenekler ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkileri incelemek ve bu ilişkideki yordayıcı yetenekleri belirlemek hedeflenmektedir. İlişkisel tarama modeline göre göre tasarlanan araştırmanın çalışma grubu, 169’u kadın, 54’ü erkek olmak üzere toplamda 223 travmatik yaşantıya sahip katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Travma Sonrası Gelişim Envanteri ve Wiesbaden Pozitif Psikoterapi ve Aile Terapisi Envanteri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre travma sonrası büyüme ile ikincil yeteneklerden düzen, başarı, itaat, adalet arasında ve birincil yeteneklerden sabır, zaman, ilişki, güven, umut, yumuşaklık/cinsellik, sevgi, inanç yetenekleri ile pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Araştırmanın diğer bir sonucuna göre ise birincil yeteneklerden ilişki ve umut yeteneklerinin travma sonrası büyümeyi yordadığı ve toplam varyansın %18’ini açıkladığı saptanmış, ancak ikincil yeteneklerin travma sonrası büyümeyi yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları ruh sağlığı alanında, travma müdahale çalışmalarında ve pozitif psikoterapiye dayalı geliştirilecek travma müdahale çalışmalarında kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmadi, K. (2023). The COVID-19 crisis as a practice of patience and an opportunity for post-traumatic growth: a narrative review. Middle East Journal of Rehabilitation and Health Studies, 11(2). https://doi.org/10.5812/mejrh-134646
  2. Aliche, C. J., Ifeagwazi, C. M., ve Ezenwa, M. O. (2023). Relationship between mindfulness, meaning in life and post-traumatic growth among Nigerian cancer patients. Psychology, Health ve Medicine, 28(2), 475-485. https://doi.org/10.1080/13548506.2022.2095576
  3. Bae, K. R., So, W. Y., ve Jang, S. (2023). Effects of a post-traumatic growth program on young Korean breast cancer survivors. Healthcare, 11(1), 140. https://doi.org/10.3390/healthcare11010140
  4. Bell, V., Robinson, B., Katona, C., Fett, A. K., ve Shergill, S. (2019). When trust is lost: The impact of interpersonal trauma on social interactions. Psychological medicine, 49(6), 1041-1046. https://doi.org/10.1017/S0033291718001800
  5. Bradley, R., Greene, J., Russ, E., Dutra, L., ve Westen, D. (2005). A multidimensional meta-analysis of psychotherapy for PTSD. American journal of Psychiatry, 162(2), 214-227. https://doi.org/10.1176/appi.ajp.162.2.214
  6. Byra, S. (2016). Posttraumatic growth in people with traumatic long-term spinal cord injury: predictive role of basic hope and coping. Spinal Cord, 54(6), 478-482. https://doi.org/10.1038/sc.2015.177
  7. Caglar, A., ve Deniz, M. E. (2023). The improvement of post-traumatic cognitive attribution scale: its relationship with loneliness and depression. Current Psychology, 1-11. https://doi.org/10.1007/s12144-023-04748-1
  8. Calhoun, L. G., ve Tedeschi, R. G. (1999). Facilitating posttraumatic growth: A clinician's guide. Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Ocak 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

24 Ocak 2024

Kabul Tarihi

18 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 61 Sayı: 61

Kaynak Göster

APA
Çağlar, A. (2025). Travma Sonrası Büyüme İle Pozitif Psikoterapi Bağlamında Birincil ve İkincil Yetenekler Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 61(61), 86-100. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1425041
AMA
1.Çağlar A. Travma Sonrası Büyüme İle Pozitif Psikoterapi Bağlamında Birincil ve İkincil Yetenekler Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;61(61):86-100. doi:10.15285/maruaebd.1425041
Chicago
Çağlar, Azmi. 2025. “Travma Sonrası Büyüme İle Pozitif Psikoterapi Bağlamında Birincil ve İkincil Yetenekler Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 61 (61): 86-100. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1425041.
EndNote
Çağlar A (01 Ocak 2025) Travma Sonrası Büyüme İle Pozitif Psikoterapi Bağlamında Birincil ve İkincil Yetenekler Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 61 61 86–100.
IEEE
[1]A. Çağlar, “Travma Sonrası Büyüme İle Pozitif Psikoterapi Bağlamında Birincil ve İkincil Yetenekler Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 61, sy 61, ss. 86–100, Oca. 2025, doi: 10.15285/maruaebd.1425041.
ISNAD
Çağlar, Azmi. “Travma Sonrası Büyüme İle Pozitif Psikoterapi Bağlamında Birincil ve İkincil Yetenekler Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 61/61 (01 Ocak 2025): 86-100. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1425041.
JAMA
1.Çağlar A. Travma Sonrası Büyüme İle Pozitif Psikoterapi Bağlamında Birincil ve İkincil Yetenekler Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;61:86–100.
MLA
Çağlar, Azmi. “Travma Sonrası Büyüme İle Pozitif Psikoterapi Bağlamında Birincil ve İkincil Yetenekler Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 61, sy 61, Ocak 2025, ss. 86-100, doi:10.15285/maruaebd.1425041.
Vancouver
1.Azmi Çağlar. Travma Sonrası Büyüme İle Pozitif Psikoterapi Bağlamında Birincil ve İkincil Yetenekler Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 01 Ocak 2025;61(61):86-100. doi:10.15285/maruaebd.1425041