The Effect Of Reading-Review Activity On High School Students’ Compensation Of Reading Errors And Reading Comprehension Levels

Yıl 2026, Cilt: 63 Sayı: 63, 151 - 175, 27.01.2026

Yaşar Alpaydın , Selim Emiroğlu

https://doi.org/10.15285/maruaebd.1654235

Öz

In this study, the effect of reading-review activity on high school students' reading error compensation and reading comprehension levels was examined. The study was conducted with 60 volunteer students studying in a public high school with a preparatory class in Pendik, Istanbul. Before the study, which was carried out with a randomized design with pretest-posttest control group, the necessary literature review was made and it was seen that there was no direct study on the reading-review activity. Based on this gap in the literature, it was aimed to reveal to what extent the "OKU-YORUM Reading Culture Development Project" implemented by the Ministry of National Education to students in schools was beneficial within the framework of the limitations and sample of the study. In addition, the study also sought answers to some sub-problem statements related to the main problem statement. After the implementation stages of the study were completed, the video recordings of the students were meticulously analyzed and the numerical data related to the problem statement and sub-problem statements were recorded. The findings obtained were analyzed with the SPSS-23 program, the analyses were interpreted, and it was found that the reading-review activity contributed to the compensation of students' reading aloud errors, but did not make a significant difference in students' comprehension levels.

Anahtar Kelimeler

Reading , comprehension , reading review activity , reading aloud errors , reading comprehension

Etik Beyan

The study I prepared in accordance with the decision of the Ethics Committee of the Graduate School of Istanbul Aydın University dated April 28, 2023, and numbered 2023/04; was written without resorting to any assistance that would be contrary to scientific ethics and traditions at all stages from the project phase to its completion, that the works used are limited to those mentioned in the References Section, and that all works used in the research have been cited. I hereby declare this with my honor.

Oku-Yorum Etkinliğinin Lise Öğrencilerinin Okuma Hatalarının Telafisine ve Okuduğunu Anlama Düzeylerine Etkisi

Öz

Bu araştırmada, oku-yorum etkinliğinin lise öğrencilerinin okuma hatalarının telafisine ve okuduğunu anlama düzeylerine etkisi incelenmiştir. Araştırma, İstanbul-Pendik’te, hazırlık sınıfı bulunan bir devlet lisesinde öğrenim gören 60 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Ön test-son test kontrol gruplu seçkisiz desen ile yürütülen çalışmanın öncesinde gerekli literatür taraması yapılmış ve oku-yorum etkinliğiyle ilgili doğrudan bir çalışmanın olmadığı görülmüştür. Literatürdeki bu boşluktan hareketle, Millî Eğitim Bakanlığı’nın okullarda öğrencilere uygulamış olduğu “OKU-YORUM Okuma Kültürünün Geliştirilmesi Projesi”nin, çalışmanın sınırlılıkları ve örneklemi çerçevesinde ne derece faydalı olduğunu ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Ayrıca çalışmada, temel problem cümlesiyle bağlantılı bazı alt problem cümlelerine de cevap aranmıştır. Çalışmanın uygulama aşamaları tamamlandıktan sonra öğrencilerin video kayıtları incelenmiş, problem cümlesine ve alt problem cümlelerine ilişkin sayısal veriler kayıt altına alınmıştır. Elde edilen bulgular SPSS-23 programı ile analiz edilmiş, analizler yorumlanmış, oku-yorum etkinliğinin öğrencilerin sesli okuma hatalarının telafisine katkısı olduğu ancak öğrencilerin anlama düzeylerinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığı ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

Okuma , Anlama , oku-yorum etkinliği , sesli okuma hataları , okuduğunu anlama

Etik Beyan

İstanbul Aydın Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Etik Kurulunun 28.04.2023 tarihli ve 2023/04 sayılı kararıyla hazırlamış olduğum çalışmanın; proje safhasından sonuçlanmasına kadarki bütün aşamalarda, bilimsel ahlak ve geleneklere aykırı düşecek bir yardıma başvurulmaksızın yazıldığını, faydalanılan eserlerin Kaynakça Bölümü’nde adı geçen eserlerden ibaret olduğunu ve araştırmada yararlanılan bütün eserlere atıf yapılmış olduğunu belirtir, onurumla beyan ederim.

Kaynakça

• Akyol, H. (2021). Türkçe ilk okuma yazma öğretimi (19. Baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
• Akyol, M. & Baştuğ, M. (2015). Yapılandırılmış akıcı okuma yönteminin üçüncü sınıf öğrencilerinin akıcı okuma ile okuduğunu anlama becerilerine etkisi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 125-141.
• Akyol, H. & Kodan, H. (2016). Okuma güçlüğü olan bir öğrencinin okuma güçlüğünün giderilmesine yönelik bir uygulama: akıcı okuma stratejilerinin kullanımı. Ondokuz Mayis University Journal Of Education Faculty, 35(2), 7-21.
• Allington, R. L. (1983). The reading instruction provided readers of differing reading abilities. Elementary School Journal, 83(5), 548–559.
• Alyıldız, A. (2011). Ses temelli cümle yöntemi ile ilkokuma yazma öğretiminde öğrenci hatalarının incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi
• Arabacı, G. (2022). Öğrenme güçlüğü olan ve olmayan öğrencilerde akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 23(2), 365-388.
• Avcı, S., Baysal, N., Gül, M., Yüksel, A. (2013). Okuma çemberi yönteminin okuduğunu anlama becerisine etkisi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi - Journal Of Theoretical Educational Science, 6(4), 535-550.
• Avşar Tuncay, A. (2021). Okuma güçlüğü yaşayan ilkokul öğrencilerinin okuma hatalarının incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 5(1), 119-134.
• Baştuğ, M. (2012). İlköğretim ı. Kademe öğrencilerinin akıcı okuma becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Baştuğ, M. & Kaman, Ş. (2013). Nörolojik etki yönteminin öğrencilerin akıcı okuma ve anlama becerilerine etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(25), 291-309.
• Bilge, H. & Sağır, M. (2017). Ortaokul öğrencilerinin okuma hatalarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi (IHEAD), 2(1), 77-88.
• Bulut, P. & Kuşdemir, Y. (2017). İlkokul öğrencilerinde görülen sesli okuma hatalarının öğretmen gözlemleri ışığında değerlendirilmesi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 5(1), 1-14.
• Burns, M. S., Griffin, P & Snow, C. E. (1999). Starting out right: A guide to promoting children’s reading success. National Academies Press.
• Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F. (2022). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (33. Baskı). Pegem Akademi Yayınları.
• Çetinkaya, F., Ateş, S., Yıldırım, K. (2016). Prozodik okumanın aracılık etkisi: Lise düzeyinde okuduğunu anlama ve akıcı okuma arasındaki ilişkilerin incelenmesi. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 11(3), 809-820.
• Doğan, B., Ateş, S., Çermik, H., Yıldırım, K. (2019). Okuma çemberlerinin öğretmen adaylarının okuduğunu anlama düzeylerinin gelişimine etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(2), 1029-1048.
• Dowhower, S. L. (1991). Speaking of prosody: Fluency’s unattended bedfellow. Theory Into Practice, 30(3), 165. Duran, E. & Sezgin, B. (2012). Rehberli okuma yönteminin akıcı okumaya etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(3).
• Dündar, H. & Akyol, H. (2014). Okuma ve anlama problemlerinin tespiti ve giderilmesine ilişkin örnek olay çalışması. Eğitim ve Bilim, 39(171), 361-377.
• Dündar, H. & Akyol, H. (2014). Okuma ve anlama problemlerinin tespiti ve giderilmesine ilişkin örnek olay çalışması. Eğitim ve Bilim, 39(171), 361-377.
• Edis, Ş. & Yılmaz, M. (2020). Kelime tekrar tekniğinin okuma güçlüklerini gidermedeki önemi. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 1594-1604.
• Emiroğlu, S. (2020). Okuma eğitimine bağlamsal bir katkı: Okumanın Türkçede farklı anlamlarda kullanımı. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi (21), 1-22.
• Er, A. (2005). “Yabancı dil öğretiminde ‘okuma’. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (12), 208-218.
• Erden, G. & Çelik, C. (2019). Sesli okuma becerisi ve okuduğunu anlama testinin psikometrik özelliklerinin incelenmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Nesne, 7(14), 1-18.
• Güneş, F. (2000). Uygulamalı okuma yazma öğretimi. Ocak Yayınları.
• Gürer, N. (2021). Yaratıcı okuma etkinliklerinin ilkokul 4. Sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama, yaratıcı okuma, akıcı okuma ve eleştirel okuma becerilerine etkisi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
• Hudson, R. F., Lane, H. B., & Pullen, P. C. (2005). Reading fluency assessment and instruction: What, why, and how? The Reading Teacher, 8, 702–714
• İpek, O. & Dölek, O. (2023). Okuma kaygısı ve hatalarının okuduğunu anlama başarımı üzerindeki yordayıcı rolü: Bir yapısal eşitlik modellemesi. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (12), 1146-1169.
• İşler, N. K. & Şahin, A. E. (2016). Bir ilkokul 4. sınıf öğrencisinin okuma bozukluğu ve anlama güçlüğü: Bir durum çalışması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 4(2), 174-186.
• Kaldırım, A., Özbay, M. (2015). Okuma çemberi tekniğinin öğretmen adaylarının eleştirel okuma öz yeterlik algılarına etkisi. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 3(2), 222-234.
• Karasar, N. (2023). Bilimsel Araştırma Yöntemi (38. Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
• Kaysi, F., Acar, F., Altun, S. (2016). Anlamaya dayalı tasarımla üniversite öğrencilerinin yabancı dilde okuma deneyimlerinin değerlendirilmesi. International Conference on Quality in Higher Education, 24-25.
• Kodan, H. & Akyol, H. (2018). Koro, tekrarlı ve yardımlı okuma yöntemlerinin zayıf okuyucuların okuma ve anlama becerileri üzerine etkisi. Eğitim ve Bilim, 43(193), 159-179.
• Kuruoğlu, G. & Şen, N. (2018). Okuma güçlüğü yaşayan ortaokul öğrencilerin yaptıkları okuma hatalarının incelenmesi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 4(2), 101-110.
• Küçükavşar, A. (2010). Yapılandırmacı yaklaşımın Türkçe eğitiminde okuduğunu anlama becerileri üzerine etkisi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
• MEB. (2018). Ortaöğretim Türk dili ve edebiyatı dersi öğretim programı. https://mufredat.meb.gov.tr/
• MEB. (2024). Ortaöğretim Türk dili ve edebiyatı dersi öğretim programı. https://gorusoneri.meb.gov.tr/
• Öksüz, H. İ. & Akyol, H. (2023). Ön bilgi, okuma hataları ve kelime tanıma becerilerinin okuduğunu anlamaya etkisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 11(2), 269-282.
• Pilav, S. & Balantekin, M. (2017). Okuma çemberi yönteminin okuduğunu anlama becerisine etkisi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 149-170.
• Pircioğlu, A. (2016). Ölçünlü Türkiye Türkçesini okulda öğrenen çocukların okuma yanlışlarını düzeltmede ve onları akıcı okumaya ulaştırmada tekrarlı okuma yaklaşımının etkisi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi.
• Polat, İ. (2024). Tekrarlı şiir okumanın ilkokul öğrencilerinin akıcı okuma becerilerine etkisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi”, 12(2), 376-393.
• Rasinski, T.V. (2004a). Assessing reading fluency. Honolulu, HI: Pacific Resources for Education and Learning.
• Samuels, S. J. (1979). The method of repeated readings. Reading Teacher, 32, 403-408
• Sarı, T., Kurtuluş, E., Yücel-Toy, B. (2017). Okuma çemberi yönteminin ortaokul 7. Sınıf öğrencilerinin okuma- anlama becerilerine etkisinin incelenmesi. Yıldız Journal of Educational Research, 2(2), 1-14.
• Sert, C. (2019). Okuma güçlüğü olan öğrencilerin okuma akıcılığının arttırılmasında model okuma, tekrarlı okuma, hata düzeltme ve kendini izleme stratejisi sağaltım paketinin etkisi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Sidekli, S. (2010). Eylem araştırması: İlköğretim dördüncü sınıf öğrencilerinin okuma ve anlama güçlüklerinin giderilmesi. Türklük Bilimi Araştırmaları, 27, 563-80.
• Sidekli, S., & Coşkun, İ. (2008). İlköğretim dördüncü sınıf öğrencilerinin sesli okuma hataları ile konuşma hataları arasındaki benzerlikler ve anlamaya etkisi. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Sempozyumu, Çanakkale, 14-15.
• Şahin, K. & Melanlıoğlu, D. (2021). Okuma güçlüğü çeken ortaokul öğrencileri üzerine bir eylem araştırması. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 78-89.
• TDK. (2024). Güncel Türkçe Sözlük, https://sozluk.gov.tr/
• Topaktaş, E. Y., Karasu, H. P., Akay, E. (2023). Kaynaştırma ortamındaki koklear implantlı öğrencilerin okuma hatalarının ve okuduğunu anlama becerilerinin incelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(37), 25-54.
• Topbulut, S. D. & Doğan, Y. (2024). Türkçe öğretmeni adaylarının sesli okuma hataları. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 13(2), 668-687.
• Ülper, H., Çetinkaya, G., Bayat, N. (2017). Okuduğunu anlama testinin geliştirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 175-190.
• Yıldız, M. (2013). Okuma motivasyonu, akıcı okuma ve okuduğunu anlamanın beşinci sınıf öğrencilerinin akademik başarılarındaki rolü. International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(4), 461-1478.
• Yılmaz, M. (2008). Kelime tekrar tekniğinin akıcı okuma becerilerini geliştirmeye etkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 323-350.
• Yılmaz, M. (2022). Kelime tekrar tekniğinin ilkokul 3. sınıf öğrenicilerinin okuma güçlüklerini gidermeye etkisi. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 8(60), 1014- 1022.