Hayat Bilgisi Öğretim Programı ve Ders Kitaplarının Öğrenme ve Yenilik Becerilerini Aktarma Düzeyi Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, 2024 Hayat Bilgisi Öğretim Programı’ndaki öğrenme çıktıları ile 2025-2026 eğitim-öğretim yılında eğitim aracı olarak kullanılmasına karar verilen 1. sınıf ve 2. sınıf Hayat Bilgisi ders kitaplarındaki etkinliklerin 21. yüzyıl öğrenme ve yenilik becerilerini aktarma düzeyi açısından incelenmesidir. 3. sınıf Hayat Bilgisi ders kitabı henüz Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne uygun olarak hazırlanmadığından dolayı araştırmaya dâhil edilmemiştir. Araştırma nitel yöntemle gerçekleştirilmiştir. Doküman analizi ile toplanan veriler, betimsel analiz yapılarak çözümlenmiştir. Araştırmanın geçerli ve güvenilir olmasını sağlamak amacıyla kodlayıcılar arasındaki uyum oranları hesaplanmış ve elde edilen oranlar güvenirlik açısından yeterli bulunmuştur. Ayrıca olası hataları azaltmak amacıyla araştırma süreci boyunca uzman görüşünden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda 2024 Hayat Bilgisi Öğretim Programı’ndaki öğrenme çıktılarının 1. sınıf seviyesinde en fazla iletişim becerisini, 2. sınıf ve 3. sınıf seviyesinde ise eleştirel düşünme becerisini desteklemeye yönelik olduğu belirlenmiştir. Hayat Bilgisi Öğretim Programı’ndaki öğrenme çıktılarında ve Hayat Bilgisi ders kitaplarındaki etkinliklerde eleştirel düşünme ve iletişim becerilerine odaklanıldığı, yaratıcı düşünme ve iş birliği becerilerine ilişkin öğrenme çıktısı ve etkinlik sayısının sınırlı olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarından hareketle öğretim programındaki öğrenme çıktıları ve ders kitaplarındaki etkinliklerin 21. yüzyıl öğrenme ve yenilik becerilerini dengeli bir şekilde destekleyecek şekilde düzenlenmesi; yaratıcı düşünme ve iş birliği becerilerine yönelik öğrenme çıktıları ve etkinliklerin sayısının arttırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
• 21. yüzyıl becerileri
• Hayat Bilgisi ders kitabı
• Hayat Bilgisi Öğretim Programı

An Evaluation of the Life Skills Curriculum and Textbooks in Terms of Their Ability to Foster Learning and Innovation Skills

Öz

The purpose of this research is to examine the learning outcomes in the 2024 Life Skills Teaching Programme and the level at which the activities in the 3rd grade Life Skills textbooks convey 21st-century learning and innovation skills. The Life Skills textbooks Life Skills textbooks for grades 1 and 2, which have been decided to be used as educational tools in the 2025-2026 academic year. The 3rd grade Life Skills textbook has not been included in the research because it has not yet been prepared in accordance with the Turkey Century Education Model. The research was conducted using qualitative methods. The data collected through document analysis were analysed using descriptive analysis. The research was conducted using qualitative methods. Data collected through document analysis was interpreted using descriptive analysis. To ensure the validity and reliability of the research, the agreement rates between coders were calculated, and the obtained rates were found to be sufficient in terms of reliability. Furthermore, expert opinion was utilised throughout the research process to minimise potential errors. The research findings revealed that the learning outcomes in the 2024 Life Skills Teaching Programme primarily focus on supporting communication skills at the Year 1 level, and critical thinking skills at the Year 2 and Year 3 levels. The learning outcomes in the Life Skills Teaching Programme It was determined that the learning outcomes in the Life Skills Teaching Programme and the activities in the Life Skills textbooks focus on critical thinking and communication skills, while the number of learning outcomes and activities related to creative thinking and collaboration skills is limited. Based on the research findings, it was observed that the learning outcomes in the teaching programme Based on the findings of the research, it is recommended that the learning outcomes in the curriculum and the activities in the textbooks be organised in a way that supports 21st-century learning and innovation skills in a balanced manner; and that the number of learning outcomes and activities related to creative thinking and collaboration skills be increased.

Anahtar Kelimeler

• the Century of Türkiye Education Model
• 21st century skills
• Life Skills textbook
• Life Skills Curriculum

Kaynakça

1. Abbak, Y., & Gelişli, Y. (2023). 21. yüzyıl becerilerinin öğretimine yönelik hazırlanacak hizmet içi eğitim programının kazanımlarının Davis tekniğine göre kapsam geçerlik çalışması. Millî Eğitim, 52(Özel Sayı), 35-56. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1309227
2. Ablak, S. (2024). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sahip oldukları 21. yüzyıl becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Journal of History School, (XLVIII), 3316-3334. http://dx.doi.org/10.29228/joh.45167
3. Akça, D., & Meydan, A. (2023). Coğrafya öğretmenlerinin 21. yüzyıl öğrenen becerileri ile 21. yüzyıl öğretmen becerilerinin kullanımları arasındaki ilişki. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, (13), 494-519.
4. Akınoğlu, O. (2003). Bir eğitim değeri olarak eleştirel düşünme. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(3), 7-26.
5. Akpınar, B., & Köksalan, B. (2024). Eğitimde maarif ve müfredat yenileme ihtiyacı: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli üzerinden teorik bir analiz. Journal of History School, 17(78), 27-48. http://dx.doi.org/10.29228/joh.74735
6. Akpur, U. (2020). Critical, reflective, creative thinking and their reflections on academic achievement. Thinking Skills and Creativity, (37), 1-8. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2020.100683
7. Aksüt, S., & Ezer, F. (2025). 21. yüzyıl becerileri yeterlik algıları ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Journal of Eurasia Social Sciences/Uluslararasi Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 16(20). https://doi.org/10.70736/ijoess.1666
8. Aktaş, M. A., Çittir, K., Şahin, M. A., Aktaş, İ., & Baltacı, H. (2024). Sınıf öğretmeni adaylarının 21. yüzyıl becerileri ve dijital yeterlikleri arasındaki ilişki. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 1(1), 14-37.

9. Alıncak, F., & Kocahal, H. (2024). Beden eğitimi ve spor öğretmeni adaylarının 21. yüzyıl becerileri öz yeterlik algılarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. The Journal of Academic Social Science, 155(155), 1-21. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.76989
10. Arı, S., & Boyraz, C. (2023). K-12 beceri eğitiminde üst düzey düşünme becerileri: Sosyal bilgiler dersi örneği. Milli Eğitim Dergisi, 52(1), 601-626. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1309163
11. Arıkan, A. (2025). Mekânsal beceriler, 21. yüzyıl becerileri ve akademik başarının öğretmen adaylarının mesleki yetkinlikleri üzerindeki rolü. lnternational Journal of Geography and Geography Education, (54), 1-23. https://doi.org/10.32003/igge.1588916
12. Arslan, A. (2025). TYMM Hayat Bilgisi dersi öğretim programının birinci sınıf öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. The Journal of Academic Social Science, 163(162), 202-220. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.80345
13. Arslan, E. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (51), 395-407. https://doi.org/10.30794/pausbed.1116878
14. Aşlamacı, İ. (2023). 21. yüzyıl becerileri ve din eğitimi-eleştirel bir yaklaşım. Dem Yayınları.
15. Aydın, S., & Özmüş, G. S. (2024). 7. sınıf fen bilimleri ders kitabındaki deneysel içeriklerin 21. yüzyıl becerileri açısından incelenmesi: Işığın madde ile etkileşimi ünitesi. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 10(1), 1-23. https://doi.org/10.47714/uebt.1299491
16. Aydoğan, M., Karatepe, R., & Yelken, T. Y. (2022). Üniversite öğrencilerinin kariyer farkındalıklarıyla 21. yüzyıl becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 1578-1597.
17. Aygün, Ş. S., Atalay, N., Kılıç, Z., & Yaşar, S. (2016). Öğretmen adaylarına yönelik 21. yüzyıl becerileri yeterlilik algıları ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(40), 160-175. https://doi.org/10.9779/puje768
18. Ayyıldız Potur, A., & Barkul, Ö. (2009). Gender and creative thinking in education: A theoretical and experimental overview. A|Z ITU Journal of the Faculty of Architecture, 6(2), 44–57.
19. Bahşi, N., & Gençer, G. (2024). Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin 21. yüzyıl becerileri bağlamında incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 394-413.
20. Bektaş, M., Sellum, F. S., & Polat, D. (2019). 2018 Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı’nın 21. yüzyıl öğrenme ve yenilikçilik becerileri açısından incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 9, 129-147. https://doi.org/10.19126/suje.537104
21. Bilgin, İ., & Gelici, Ö. (2011). İşbirlikli öğrenme tekniklerinin tanıtımı ve öğrenci görüşlerinin incelenmesi. Adıyaman University Journal of Educational Sciences, 1(1), 40-70.
22. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/qrj0902027
23. Cemaloğlu, N., Arslangilay, A. S., Üstündağ, M. T., & Bilasa, P. (2019). Meslek lisesi öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerileri özyeterlik algıları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 845-874.
24. Çakan, S., & Çoban, A. (2021). Hayat Bilgisi Öğretim Programı’nda yer alan amaçlar ve kazanımlar açısından birey özellikleri. Social Mentality and Researcher Thinkers Journal (Smart Journal), 7(48), 1720-1732. http://dx.doi.org/10.31576/smryj.977
25. Çakır, O. (2024). İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler ders kitabındaki soru ve etkinliklerin 21. yüzyıl becerileri bağlamında değerlendirilmesi. Ders Kitapları ve Eğitim Materyalleri Dergisi, 7(1), 1-27. https://doi.org/10.53046/ijotem.1470706
26. Çakır, O. (2025). 2024 Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı öğrenme çıktılarının 21. yüzyıl becerileri bağlamında değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 54(246), 837-878. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1565831
27. Çakmur, B. (2024). İlkokul Türkçe Öğretim Programı ve 4. Sınıf Türkçe Ders Kitabının 21. yüzyıl becerileri açısından değerlendirilmesi. The Journal of Academic Social Science, 154(154), 219-230. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.76394
28. Çalışkan, M. (2019). Eleştirel düşünmenin öğretimi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 9(1), 114-134.
29. Çoban, Ö., Bozkurt, S., & Kan, A. (2019). Eğitim yöneticisi 21. yy. becerileri ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Education Journal, 27(3), 1059-1071.
30. Çakmur, B. (2024). İlkokul Türkçe Öğretim Programı ve 4. Sınıf Türkçe Ders Kitabının 21. yüzyıl becerileri açısından değerlendirilmesi. The Journal of Academic Social Science, 154(154), 219-230. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.76394
31. Çalışkan, M. (2019). Eleştirel düşünmenin öğretimi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 9(1), 114-134.
32. Çoban, Ö., Bozkurt, S., & Kan, A. (2019). Eğitim yöneticisi 21. yy. becerileri ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Education Journal, 27(3), 1059-1071.
33. Demir, M. K. (2006). İlköğretim dördüncü ve beşinci sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler derslerinde eleştirel düşünme düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(3), 155-170.
34. Demirkol, S., & Anılan, H. (2024). Türkiye’de sınıf eğitimi alanında yapılan yaratıcı düşünme becerisi çalışmalarının incelenmesi. Turkish Journal of Primary Education, 9(1), 32-45. https://doi.org/10.52797/tujped.1485137
35. Deniz, S. (2024). İlkokul Türkçe dersi öğretim programının 21. yüzyıl becerilerini destekleme düzeyine ilişkin öğretmen görüşleri [Yayımlanmamış doktora tezi]. İnönü Üniversitesi.
36. Deveci, İ. (2024). Fen Bilgisi öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerileri algılarının coğrafi bölgelere ve akademik ortalamaya göre incelenmesi. SDU International Journal of Educational Studies, 11(1), 1-18. https://doi.org/10.33710/sduijes.1364780
37. Dilekçi, A., & Karatay, H. (2021). Türkçe dersi öğretim programlarında 21. yüzyıl becerileri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 10(4), 1430-1444. https://doi.org/10.7884/teke.5407
38. Dinler, H., Simsar, A., & Yalçın, V. (2021). 3-6 yaş çocukların 21. yüzyıl becerilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. e-Kafkas Journal of Educational Research, 8(2), 281-303.
39. Doğan, S., & Aşlamacı, İ. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinin değer eğitimi açısından analizi. Çukurova Araştırmaları, 11(1), 72-90. http://dx.doi.org/10.29228/cukar.80525
40. Doymuş, K., Şimşek, Ü., & Şimşek, U. (2005). İşbirlikçi öğrenme yöntemi üzerine derleme: I. işbirlikçi öğrenme yöntemi ve yöntemle ilgili çalışmalar. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 59-83.
41. Eker, C., & Elekoğlu, A. A. (2024). Ortaokul Türkçe dersi öğretim programı kazanımlarının 21. yüzyıl becerileri açısından incelenmesi. The Journal of International Educational Sciences, (24), 01-19. http://dx.doi.org/10.29228/INESJOURNAL.44584
42. Eker, C., & Kurum, M. (2021). 21. yüzyıl becerileri açısından hayat bilgisi dersi öğretim programının değerlendirilmesi. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 7(46), 1211-1221. http://dx.doi.org/10.31576/smryj.908
43. Ekmen, M., & Demir, M. K. (2019). Hayat Bilgisi öğretim programı kazanımlarının öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, (77), 35-57. http://dx.doi.org/10.29228/JASSS.39581
44. Elekoğlu, F., & Demirdağ, S. (2020). Okul müdürlerinin 21. yüzyıl becerileri, iletişim becerileri ve liderlik stillerinin öğretmen algılarına göre incelenmesi. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(1), 101-117.
45. Erbil, D. G. (2014). İlkokul 3. sınıf hayat bilgisi dersinde işbirlikli öğrenme yönteminin öğrencilerin akademik başarılarına, demokratik tutumlarına ve yansıtıcı düşünme becerilerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
46. Erdamar, G., & Barası, M. (2021). 21. yüzyıl becerileri açısından ortaokul Türkçe dersi öğretim programı. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 19(1), 312-342. https://doi.org/10.37217/tebd.868788
47. Eroğlu, A. (2025). 21. yüzyıl becerileri bağlamında 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 14(2), 587-600. https://doi.org/10.7884/teke.1621698
48. Erözkan, A. (2005). Üniversite öğrencilerinin iletişim becerilerini etkileyen faktörler. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(22), 135-149.
49. Erten, P. (2020). Öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerileri yeterlilik algıları ve bu becerilerin kazandırılmasına yönelik görüşleri. Milli Eğitim Dergisi, 49(227), 33-64.
50. Eryılmaz, S., & Uluyol, Ç. (2015). 21. yüzyıl becerileri ışığında fatih projesi değerlendirmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(2), 209-229.
51. Gelen, İ. (2017). P21-Program ve öğretimde 21. yüzyıl beceri çerçeveleri (ABD Uygulamaları). Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 15-29.
52. Gök, T. (2018). Akran öğretimi yöntemiyle öğrencilerin kavram öğrenme ve problem çözme başarısının değerlendirilmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 18-32. https://doi.org/10.17556/erziefd.403361
53. Gökbulut, B. (2020). Öğretmen adaylarının eğitim inançları ile 21. yüzyıl becerileri arasındaki ilişki. Turkish Studies, 15(1), 127-141.
54. Güneş, G., & Yıldırım, Y. (2024). 2018 ve 2024 Hayat Bilgisi dersi öğretim programlarının değerler eğitimi açısından incelenmesi: 2018 ve 2024 Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı. International Journal of Education and Science Research, 1(1), 66-84. https://doi.org/10.5281/zenodo.14014499
55. Güney, K., Ağlar, C., & Fidan, R. (2024). Beşinci sınıf Türkçe ve İngilizce ders kitaplarında 21. yüzyıl becerilerine yer verilmesinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi, 6(10), 263-286. https://doi.org/10.5281/zenodo.10844268
56. Günsaldı, M. S., & Şimşek, P. Ö. (2025). Öğretmen adaylarının yaratıcı drama öz yeterliği ve 21. yüzyıl becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yaratıcı Drama Dergisi, 20(2), 21-39.
57. Gürültü, E., & Alcı, M. A. B. (2024). İlköğretim öğretmenlerinin yeterliliklerinin 21. yüzyıl becerileri ışığında incelenmesi. The Journal of Academic Social Science, (71), 543-560. http://dx.doi.org/10.16992/ASOS.13770
58. Gürültü, E., Aslan, M., & Alcı, B. (2020). Ortaöğretim öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerileri kullanım yeterlikleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(4), 780-798.
59. Hadar, L. L. (2017). Opportunities to learn: Mathematics textbooks and students’ achievements. Studies in Educational Evaluation, 55, 153-166. https://doi.org/10.1016/j.stueduc.2017.10.002
60. İder, S., & İpek, F. (2023). İlahiyat fakültesi öğrencilerinin 21. yüzyıl becerileri üzerine bir inceleme. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 28(2), 183-203. https://doi.org/10.58568/firatilahiyat.1343560
61. İşgören, Y., Evcimik, S., Akdağ, İ., & Bayaktemur, E. (2024). Sosyal bilimleri alanında yaratıcı düşünmeye dayalı uygulamaların akademik başarıya etkisi: Bir karma meta yöntemi çalışması. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(25), 81-95. https://doi.org/10.55605/ejedus.1382537
62. Kafalı, C., & Akçöltekin, A. (2024). Fen bilimleri öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerileri ile bilimsel araştırma öz yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Troyacademy, 9(1), 51-77. https://doi.org/10.31454/troyacademy.1365799
63. Kalemkuş, F., & Bulut Özek, M. (2022). Kapsamlı 21. yüzyıl becerileri ölçeği: Taahhütlülük ve güvenirlilik çalışması. Anadolu Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(2), 359-388. https://doi.org/10.18039/ajesi.899338
64. Kalemkuş, J., & Kalemkuş, F. (2024). İlkokul öğrencilerinin 21. yüzyıl öğrenme ve yenilikçilik becerilerinin incelenmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 25-45. https://doi.org/10.52826/mcbuefd.1382567
65. Kaplan, A. Ö., Meriç, M., & Demirci, G. (2024). Fen Bilimleri öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerileri ile ilgili farkındalıkları ve derslerinde ele alma durumları. Journal of Multidisciplinary Studies in Education, 8(4), 135-158.
66. Karabey, B., & Erdoğan, A. (2023). K12 beceriler çerçevesi Türkiye bütüncül modeli matematik alan becerilerinin tanımlanması ve süreçlerinin modellenmesi. Millî Eğitim Dergisi, 52(Özel Sayı), 971-996. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1309180
67. Karalı, Y., & Coşanay, G. (2024). Sınıf öğretmenlerinin 21. yüzyıl öğrenme becerilerinin incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 15(89), 77-88. http://dx.doi.org/10.29228/JASSS.57564
68. Karaman, M. K. (2016). Öğretmen adaylarının medya okuryazarlık düzeyleri ve eleştirel düşünme eğilimleri üzerine bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 4(1), 326-350. https://doi.org/10.19145/guifd.90435
69. Karataş, İ. H. (2024). Türkiye yüzyılı maarif modeli hakkında. Alanyazın, 5(1), 6-11.
70. Karataş, S., & Özcan, S. (2010). Yaratıcı düşünme etkinliklerinin öğrencilerin yaratıcı düşünmelerine ve proje geliştirmelerine etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1), 225-243.
71. Karatepe, R. (2024). Öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerileri öz yeterlik algılarının incelenmesi. Uluslararası İnovatif Eğitim Araştırmacısı, 1(2), 79-87. http://dx.doi.org/10.29228/iedres.54207
72. Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170-189.
73. Kişi, İ., Yıldırım, K., & Gök, S. (2024). Sınıf öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerileri bağlamında teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) yeterlilik algılarının incelenmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 10(2), 112-129. https://doi.org/10.29065/usakead.1464806
74. Koç, B., Kılıç, Y., & Gül, A. (2015). Üniversite öğrencilerinin iletişim becerileri ile kişilerarası problem çözme becerileri arasındaki ilişki. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 4(1), 369-390. https://doi.org/10.7884/teke.430
75. Korkmaz, Ö., & Yeşil, R. (2009). Öğretim kademelerine göre öğrencilerin eleştirel düşünme düzeyleri. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(2), 19-28.
76. Köksal, N., & Çöğmen, S. (2018). Ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme ve iletişim becerileri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44, 278-296. https://doi.org/10.9779/pauefd.422244
77. Köseoğlu, E., & Şahin, K. (2024). İlkokul Hayat Bilgisi dersi öğretim programlarının (2018-2024) karşılaştırmalı analizi: HBDÖP (2018-2024) karşılaştırmalı analizi. Journal of Social Perspective Studies, 1(2), 51-65. https://doi.org/10.5281/zenodo.13988232
78. Kurt, A., & Kürüm, D. (2010). Medya okuryazarlığı ve eleştirel düşünme arasındaki ilişki: Kavramsal bir bakış. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(2), 20-34.
79. Laal, M., & Ghodsi, S. M. (2012). Benefits of collaborative learning. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 31, 486-490. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.12.091
80. Lipman, M. (1984). Thinking in education. Cambridge University Press.
81. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis (2nd ed.). Sage Publishers.
82. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programları ortak metni. https://tymm.meb.gov.tr/upload/brosur/ortak_metin.pdf
83. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2024b). Hayat Bilgisi Öğretim Programı. https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programhay123Onayli.pdf
84. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2024c). Hayat bilgisi ders kitabı 1. sınıf (1. kitap). https://tymm.meb.gov.tr/upload/kitap/hayat_bilgisi_1_1.pdf
85. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2024ç). Hayat bilgisi ders kitabı 1. sınıf (2. kitap). https://tymm.meb.gov.tr/upload/kitap/hayat_bilgisi_1_2.pdf
86. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2025a). Hayat bilgisi ders kitabı 2. sınıf (1. kitap). https://tymm.meb.gov.tr/upload/kitap/hayat_bilgisi_2_1.pdf
87. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2025b). Hayat bilgisi ders kitabı 2. sınıf (2. kitap). https://tymm.meb.gov.tr/upload/kitap/hayat_bilgisi_2_2.pdf
88. Moore, D. W., Moore, S. A., Cunningham, P., & Cunningham, J. (2006). Developing readers and writers in the content areas (5th ed.). Pearson/Allyn and Bacon.
89. Mugabekazi, J. C., Mukanziza, J., Nizeyimana, P., & Manirahari, P. (2025). Integrating collaborative learning strategies in the curriculum: Enhancing critical thinking and communication skills in primary education. European Journal of Education Studies, 12(3), 14-39. http://dx.doi.org/10.46827/ejes.v12i3.5848
90. Mutlu Bayraktar, D., & Camnalbur, M. (2018). İşbirlikli öğrenmenin akademik başarı üzerine etkisi: Bir meta-analiz çalışması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(2), 1149-1172. https://doi.org/10.15869/itobiad.378623
91. Ningrum, A. W., & Murti, R. C. (2023). Contextual learning models in improving elementary school critical thinking skills. Jurnal Penelitian Pendidikan IPA, 9(5), 48-53. https://doi.org/10.29303/jppipa.v9i5.2360
92. Nizam, Ö. A., & Yavuz, E. A. (2024). Okul öncesi öğretmen adaylarının 21. yüzyıl beceri öz yeterliklerinin incelenmesi; öğrenme kavramı ve küçük çocukların yaşam başarısı. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 1-16. https://doi.org/10.55008/te-ad.1348299
93. Nurmala, V., Firdaus, F. M., & Sunyono. (2023). Can the SiMaYang Learning Model improve elementary school students’ critical thinking skills? MIMBAR PGSD Undiksha, 11(3), 344-354. https://doi.org/10.23887/jjpgsd.v11i3.65486
94. Okeeffe, L. (2013). A framework for textbook analysis. International Review of Contemporary Learning Research, 2(1), 1-13.
95. Öngören, H., & Yılmaz, A. (2024). Investigation of secondary school students’ social-emotional learning and friendship-making skills in terms of various variables. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (60), 1135-1153. https://doi.org/10.53444/deubefd.1391617
96. Önür, Z., & Kozikoğlu, İ. (2019). Ortaokul öğrencilerinin 21. yüzyıl öğrenme becerileri. Trakya Eğitim Dergisi, 9(3), 627-648.
97. Özdil, A., & Beyhan, Ö. (2023). Eleştirel, yansıtıcı ve yaratıcı düşünme becerilerinin matematik dersi tutum ve başarısına etkisi. Milli Eğitim Dergisi, 52(240), 2705-2740. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1165615
98. Özenç, E., & Akbaş, S. U. (2025). Sınıf öğretmenleri 21. yüzyıl yetkinlikleri açısından kendilerini nasıl görüyorlar? Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(1), 60-78. https://doi.org/10.71272/debder.1678003
99. Özerbaş, M. A. (2011). Yaratıcı düşünme öğrenme ortamının akademik başarı ve bilgilerin kalıcılığa etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(3), 675-705.
100. Özhan, M. B., Taşgın, A., & Kandırmaz, M. (2023). K12 beceriler çerçevesi: Türkiye bütüncül modeli bağlamında sosyal duygusal öğrenme becerileri. Millî Eğitim, 52(Özel Sayı), 1027-1054. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1308964
101. Öztunç, M. (1999). Yaratıcı düşünce üzerinde ailenin etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
102. Partnership for 21st Century Skills. (2009). P21 framework definitions. https://www.oecd.org/site/educeri21st/40756908.pdf
103. Rahman, R., Sopandi, W., Widya, R. N., & Yugafiati, R. (2019). Literacy in the context of communication skills for the 21st century teacher education in primary school students. International Journal of Science and Applied Science: Conference Series, 3(1), 101-108. http://doi.org/10.20961/ijsascs.v3i1.32462
104. Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-250. http://doi.org/10.33400/kuje.843306
105. Satılmış, S., & Kurudayıoğlu, M. (2024). Türkçe öğretmen adaylarının meslek öncesi kimliklerinin 21. yüzyıl becerileri öz yeterliğine etkisinin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 12(4), 770-782. https://doi.org/10.16916/aded.1517365
106. Seferoğlu, S. S., & Akbıyık, C. (2006). Eleştirel düşünme ve öğretimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(30), 193-200.
107. Seyhan, A. (2024). 21. yüzyıl becerileri çerçevesinde sosyal bilgiler programının öğrenme çıktıları ve süreç bileşenlerinin değerlendirilmesi. Journal of Social Science and Values Education, 5(1), 57-81. https://doi.org/10.29329/jsve.2024.1097.3
108. Soruklu, E., & Şentürk, Ş. (2024). Öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerileri ile yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin incelenmesi. The Journal of International Educational Sciences, 10(35), 167-192. http://dx.doi.org/10.29228/INESJOURNAL.66178
109. Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2016). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Anı.
110. Söylemez, Y. (2016). İçerik analizi: Eleştirel düşünme. Ekev Akademi Dergisi, 20(66), 671-696. https://doi.org/10.17753/ekev629
111. Şahin, S., & Aral, N. (2012). Aile içi iletişim. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(3), 55-66. https://doi.org/10.1501/Asbd_0000000029
112. Şenşekerci, E., & Bilgin, A. (2008). Eleştirel düşünme ve öğretimi. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(14), 15-43.
113. Şimşek, U., Şimşek, Ü., & Doymuş, K. (2006). İşbirlikçi öğrenme yöntemi üzerine derleme çalışması III: İşbirlikçi öğrenme yönteminin eğitim ortamındaki faydaları. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (13), 414-430.
114. Takak Kartal, H. M., Uzunkol, E., Kılıç, G. E., & Aydın, F. N. (2024). İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler ve insan hakları, yurttaşlık demokrasi ders kitaplarının 21. yüzyıl becerileri açısından incelenmesi. Uluslararası Ders Kitapları ve Eğitim Materyalleri Dergisi, 7(1), 73-101. https://doi.org/10.53046/ijotem.1467138
115. Tekin, M., & Taşğın, Ö. (2008). Orta öğretimde öğrenim gören spor yapan ve yapmayan öğrencilerin yaratıcılık ve çoklu zekâ alanları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2(3), 206-214.
116. Teyfur, M., & Teyfur, E. (2021). Ortaöğretim öğretmenlerinin işbirlikli öğrenme uygulamaları sürecinde karşılaştıkları sorunlar (İzmir/Bornova örneği). Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 1(51), 133-150. https://doi.org/10.17498/kdeniz.960189
117. Tozduman Yaralı, K. (2020). Gelişimsel açıdan eleştirel düşünme ve çocuklarda eleştirel düşünmenin desteklenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 454-479. https://doi.org/10.9779/pauefd.536546
118. Töman, Ö. G. U., Çimer, A., & Çimer, S. O. (2012). İşbirlikçi öğrenme modeli ile işlenen bilgisayar destekli öğretim konularının öğrenimine yönelik öğrenci görüşlerinin incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 1(3), 357-366.
119. Tutar, H. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik: Bir model önerisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 117-140. https://doi.org/10.18037/ausbd.1227323
120. Tüfekçi Aslım, S., Tanrıkulu, İ., Dağ, Ö. F., & Ataş, L. O. (2024). 21. yüzyıl becerileri ışığında 2018 Coğrafya Dersi Öğretim Programı’nın incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(2), 1314-1348. https://doi.org/10.37217/tebd.1500718
121. Uğurlu, C. T. (2013). Öğretmenlerin iletişim becerisi ve empatik eğilim davranışlarının çocuk sevme düzeyleri üzerine etkisi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 3(2), 51-61.
122. Uyar, A., & Çiçek, B. (2021). Farklı branşlardaki öğretmenlerin 21. yüzyıl becerileri. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (9), 1-11.
123. Ülçay, O. (2024). Türkiye yüzyılı maarif modeli değerlendirmesi. Ulusal Eğitim Toplum ve Dünya Dergisi, 1(2), 70-75. https://doi.org/10.5281/zenodo.11097248
124. Ünsal, H. (2018). Yeni Hayat Bilgisi dersi 1. sınıf öğretim programının uygulanmasına ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşleri. Social Mentality and Researcher Thinkers Journal (Smart Journal), 4(14), 1082-1092. http://dx.doi.org/10.31576/smryj.158
125. Üstün, B. (2005). Çünkü iletişim çok şeyi değiştirir! Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 8(2), 88-94.
126. Warsah, I., Morganna, R., Uyun, M., Afandi, M., & Hamengkubuwono, H. (2021). The impact of collaborative learning on learners’ critical thinking skills. International Journal of Instruction, 14(2), 443-460.
127. Vargel, İ., Karaoğlu, H. B., Özdemir, M. A., & Aslan, Ö. (2024). Eğitimde yaratıcı düşünce geliştirme yöntemleri. International QMX Journal, 3(2), 1008-1017. https://doi.org/10.5281/zenodo.10792254
128. Yenilmez, K., & Yolcu, B. (2007). Öğretmen davranışlarının yaratıcı düşünme becerilerinin gelişimine katkısı. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(18), 95-105.
129. Yeşilyurt, E. (2020). Yaratıcılık ve yaratıcı düşünme: Tüm boyut ve paydaşlarıyla kapsayıcı bir derleme çalışması. OPUS International Journal of Society Researches, 15(25), 3874-3915. https://doi.org/10.26466/opus.662721
130. Yılar, M. B., & Şimşek, U. (2016). Sosyal Bilgiler dersinde farklı işbirlikli öğrenme yöntemlerinin uygulamalarına ilişkin öğrenci görüşleri. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (29), 357-373.
131. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
132. Yıldırım, Y., & Çalışkan, A. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin 21. yüzyıl insan profili açısından değerlendirilmesi. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(26), 204-220. https://doi.org/10.55605/ejedus.1548121
133. Yılmaz, B., & Yiğit, E. Ö. (2024). 21. yüzyıl becerileri kapsamında 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme ile dijital okuryazarlık becerileri arasındaki ilişki. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 14(3), 903-922. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1428634
134. Yusupova, A., & Ünlü, Z. K. (2025). Sınıf öğretmen adaylarının hazırlamış oldukları dijital hikâyelerin 21. yüzyıl becerilerine etkisinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(1), 154-172. https://doi.org/10.17679/inuefd.1524773
135. Zeybek, G. (2019). Lise öğrencilerinin 21. yüzyıl öğrenme becerileri kullanım düzeylerinin belirlenmesi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 5(2), 142-156.