Araştırma Makalesi

Kategorik Veride Faktör Analizi İçin Kullanılabilecek Alternatif Bir Korelasyon Matrisi: Goodman-Kruskal Gamma

Cilt: 54 Sayı: 54 30 Haziran 2021
PDF İndir
TR EN

Kategorik Veride Faktör Analizi İçin Kullanılabilecek Alternatif Bir Korelasyon Matrisi: Goodman-Kruskal Gamma

Öz

Açımlayıcı faktör analizi (AFA) sosyal bilimler alanında ölçeklerden elde edilen verilerin yapı geçerliğine yönelik kanıt toplama sürecinde sıklıkla kullanılmaktadır. Veriler kategorik olduğunda polikorik/tetrakorik korelasyon matrisiyle analizler gerçekleştirilirken veriler sürekli olduğunda Pearson korelasyon matrisiyle analizler gerçekleştirilmektedir. Ancak bazı durumlarda polikorik korelasyon matrisi kullanıldığında modelde yakınsama sağlanamamakta Pearson korelasyon matrisi kullanıldığında ise faktör yükleri olması gerekenden daha düşük kestirilmektedir. Bu nedenle polikorik ve Pearson korelasyon matrisine alternatif olarak Goodman-Kruskal Gamma ve Lambda katsayılarıyla gerçekleştirilen AFA sonuçlarının karşılaştırılması çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu amaçla gerçekleştirilen Monte Carlo simülasyon çalışmasında; kategori sayısı, ortalama faktör yükü, örneklem büyüklüğü ve verilerin dağılımı değişkenleri simülasyon koşulu olarak belirlenmiştir. Araştırma sonucunda bazı koşullarda polikorik korelasyon matrisiyle gerçekleştirilemeyen AFA kestirimlerinin Goodman-Kruskal Gamma katsayısıyla oluşturulan matrisle yapılabildiği gözlenmiştir. Lambda katsayısı kullanıldığında ise bazı koşullarda kestirim yapılamamıştır. Kestirim yapılan koşullarda ise genellikle faktör yükleri olduğundan düşük kestirilmiştir. Kategori sayısının artmasıyla Goodman-Kruskal Gamma katsayısından elde edilen sonuçların daha az yanlı olduğu gözlenmiştir. Araştırmacılara kategorik veriyle AFA gerçekleştirilirken Goodman-Kruskal Gamma katsayısından elde edilecek sonuçların da incelemesi önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bandalos, D. L. ve Leite, W. (2013). Use of Monte Carlo studies in structural equation modeling research. G. R. Hancock ve R. O. Mueller (Ed.), Structural equation modeling: A second course içinde (2nd ed.). Charlotte, NC: Information Age.
  2. Baykul, Y. (2010). Eğitimde ve psikolojide ölçme: Klasik test teorisi ve uygulaması (2. Baskı.). Ankara: Pegem Akademi.
  3. Beauducel, A. ve Herzberg, P. Y. (2006). On the performance of maximum likelihood versus means and variance adjusted weighted least squares estimation in CFA. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 13(2), 186–203. doi:10.1207/s15328007sem1302_2
  4. Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research (2nd ed.). New York: The Guilford.
  5. Büyüköztürk, Ş. (2013). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (18. Baskı.). Ankara: Pegem Akademi.
  6. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları (2. Baskı.). Ankara: Pegem Akademi.
  7. Cooper, C. (2019). Psychological testing: Theory and practice. Abingdon, Oxon: Routledge.
  8. Costello, A. B. ve Osborne, J. W. (2005). Best practices in exploratory factor analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis. Practical Assessment, Research & Evaluation, 10(7), 27–29. doi:10.1.1.110.9154

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

4 Ocak 2021

Kabul Tarihi

21 Mayıs 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 54 Sayı: 54

Kaynak Göster

APA
Kılıç, A. F. (2021). Kategorik Veride Faktör Analizi İçin Kullanılabilecek Alternatif Bir Korelasyon Matrisi: Goodman-Kruskal Gamma. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 54(54), 151-168. https://doi.org/10.15285/maruaebd.853905
AMA
1.Kılıç AF. Kategorik Veride Faktör Analizi İçin Kullanılabilecek Alternatif Bir Korelasyon Matrisi: Goodman-Kruskal Gamma. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 2021;54(54):151-168. doi:10.15285/maruaebd.853905
Chicago
Kılıç, Abdullah Faruk. 2021. “Kategorik Veride Faktör Analizi İçin Kullanılabilecek Alternatif Bir Korelasyon Matrisi: Goodman-Kruskal Gamma”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 54 (54): 151-68. https://doi.org/10.15285/maruaebd.853905.
EndNote
Kılıç AF (01 Haziran 2021) Kategorik Veride Faktör Analizi İçin Kullanılabilecek Alternatif Bir Korelasyon Matrisi: Goodman-Kruskal Gamma. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 54 54 151–168.
IEEE
[1]A. F. Kılıç, “Kategorik Veride Faktör Analizi İçin Kullanılabilecek Alternatif Bir Korelasyon Matrisi: Goodman-Kruskal Gamma”, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 54, sy 54, ss. 151–168, Haz. 2021, doi: 10.15285/maruaebd.853905.
ISNAD
Kılıç, Abdullah Faruk. “Kategorik Veride Faktör Analizi İçin Kullanılabilecek Alternatif Bir Korelasyon Matrisi: Goodman-Kruskal Gamma”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 54/54 (01 Haziran 2021): 151-168. https://doi.org/10.15285/maruaebd.853905.
JAMA
1.Kılıç AF. Kategorik Veride Faktör Analizi İçin Kullanılabilecek Alternatif Bir Korelasyon Matrisi: Goodman-Kruskal Gamma. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 2021;54:151–168.
MLA
Kılıç, Abdullah Faruk. “Kategorik Veride Faktör Analizi İçin Kullanılabilecek Alternatif Bir Korelasyon Matrisi: Goodman-Kruskal Gamma”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 54, sy 54, Haziran 2021, ss. 151-68, doi:10.15285/maruaebd.853905.
Vancouver
1.Abdullah Faruk Kılıç. Kategorik Veride Faktör Analizi İçin Kullanılabilecek Alternatif Bir Korelasyon Matrisi: Goodman-Kruskal Gamma. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2021;54(54):151-68. doi:10.15285/maruaebd.853905