Araştırma Makalesi

Biyoloji Öğretmenlerinin Sözel Soru-Cevap Sürecine İlişkin Özelliklerinin İncelenmesi

Cilt: 54 Sayı: 54 30 Haziran 2021
PDF İndir
EN TR

Biyoloji Öğretmenlerinin Sözel Soru-Cevap Sürecine İlişkin Özelliklerinin İncelenmesi

Öz

Bilim soru sormakla ve sonra cevapları aramakla başladığından, soru sorma ve cevaplamanın fen öğrenimi ve öğretiminde her zaman önemli bir rolü olmuştur. Bu çalışmanın amacı, biyoloji öğretmenlerinin soru-cevap sürecinin beş boyutuna (soruların kaynağı, soruların taksonomisi ve soruları cevaplayanlar, öğretmen geribildirimi ve cevap yetkisi) ilişkin özelliklerini incelemektir. Araştırmaya Türkiye’nin batısında bulunan bir ildeki farklı liselerde görev yapan yirmi bir biyoloji öğretmeni katılmıştır. Veriler, Soru-Cevap Süreci Aracı (SCSA) kullanılarak yapılan yapılandırılmış görüşmeler ve gözlemler yoluyla toplanmıştır. Bulgular, katılımcıların çoğunluğunun soruların kaynağının öğrenciler olduğunu düşündüğünü göstermiştir. Soruların taksonomisine ilişkin olarak ise, “hatırlama” ve “anlama” boyutlarının frekansları diğer soru türlerinden çok daha yüksek olarak bulunmuştur. Biyoloji öğretmenleri çoğunlukla gönüllü öğrencilerin sorularını cevaplamasına karar verdiklerini belirtmiş; ancak, bazen utangaç davranabileceklerini düşünerek gönüllü olmayan öğrencileri de seçmeye çalıştıklarını eklemişlerdir. Öğretmen geribildirimi ile ilgili olarak ise, biyoloji öğretmenleri öğrencilere geribildirim verirken cevaplarının doğru mu yanlış mı olduğunu söylemeyi anında söylemeyi tercih etmişlerdir; ancak, diğer öğrencileri yeni fikirler eklemeye teşvik ettiklerini de belirtmişlerdir. Cevap yetkisine ilişkin olarak ise, katılımcılar öğretmenin veya öğretmen ve öğrencilerin birlikte doğru cevaba ya da en iyi çözüme karar verdiğini belirtmişlerdir. Bu çalışma, biyoloji dersinde sözel soru sorma ve cevaplama sürecinin bir portresini elde etmeyi sağlayabilir. Sonuçları daha ayrıntılı yorumlayabilmek için daha fazla biyoloji öğretmeninin sınıfında gözlem yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Albergaria-Almeida, P. (2010). Classroom questioning: Teachers’ perceptions and practices. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 2(2), 305–309. doi: 10.1016/j.sbspro.2010.03.015
  2. Bektaş, E. & Şahin, A. E. (2007). An analysis of fifth grade elementary school teachers’ questioning behaviors. Eurasian Journal of Educational Research, 28(7), 19-29. doi: 10.17051/ilkonline.2018.466389
  3. Black, P., & William, D. (1998). Inside the black box: Raising standards through classroom assessment. Phi Delta Kappan, 80(2), 139–148. doi: 10.1177/003172171009200119
  4. Bloom, B.S., Engelhart, M.D., Furst, E.J., Hill, W.H., & Krathwohl, D.R. (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook 1: Cognitive domain. New York: David McKay.
  5. Blosser, P.E. (1995). How to ask the right questions. Arlington, VA: National Science Teachers Association.
  6. Çalık, B., & Aksu, M. (2018). A Systematic Review of Teachers’ Questioning in Turkey between 2000-2018. Elementary Education Online, 17(3). http://ilkogretim-online.org.tr/index.php/io/article/view/2801 adresinden erişilmiştir.
  7. Chappius, S., & Stiggins, R. J. (2002). Classroom assessment for learning. Educational Leadership, 60(1), 40–43. http://hssdnewteachers.pbworks.com/w/file/fetch/50394085/classroom.assessment.for.learning.chappuis.pdf adresinden erişilmiştir.
  8. Chin, C. (2006) Classroom Interaction in Science: Teacher questioning and feedback to students’ responses, International Journal of Science Education, 28(11), 1315-1346, doi: 10.1080/09500690600621100, 907–928

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

22 Ocak 2021

Kabul Tarihi

21 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 54 Sayı: 54

Kaynak Göster

APA
Taşkın, N. R. (2021). Biyoloji Öğretmenlerinin Sözel Soru-Cevap Sürecine İlişkin Özelliklerinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 54(54), 207-232. https://doi.org/10.15285/maruaebd.866563
AMA
1.Taşkın NR. Biyoloji Öğretmenlerinin Sözel Soru-Cevap Sürecine İlişkin Özelliklerinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 2021;54(54):207-232. doi:10.15285/maruaebd.866563
Chicago
Taşkın, Nazli Ruya. 2021. “Biyoloji Öğretmenlerinin Sözel Soru-Cevap Sürecine İlişkin Özelliklerinin İncelenmesi”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 54 (54): 207-32. https://doi.org/10.15285/maruaebd.866563.
EndNote
Taşkın NR (01 Haziran 2021) Biyoloji Öğretmenlerinin Sözel Soru-Cevap Sürecine İlişkin Özelliklerinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 54 54 207–232.
IEEE
[1]N. R. Taşkın, “Biyoloji Öğretmenlerinin Sözel Soru-Cevap Sürecine İlişkin Özelliklerinin İncelenmesi”, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 54, sy 54, ss. 207–232, Haz. 2021, doi: 10.15285/maruaebd.866563.
ISNAD
Taşkın, Nazli Ruya. “Biyoloji Öğretmenlerinin Sözel Soru-Cevap Sürecine İlişkin Özelliklerinin İncelenmesi”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 54/54 (01 Haziran 2021): 207-232. https://doi.org/10.15285/maruaebd.866563.
JAMA
1.Taşkın NR. Biyoloji Öğretmenlerinin Sözel Soru-Cevap Sürecine İlişkin Özelliklerinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 2021;54:207–232.
MLA
Taşkın, Nazli Ruya. “Biyoloji Öğretmenlerinin Sözel Soru-Cevap Sürecine İlişkin Özelliklerinin İncelenmesi”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 54, sy 54, Haziran 2021, ss. 207-32, doi:10.15285/maruaebd.866563.
Vancouver
1.Nazli Ruya Taşkın. Biyoloji Öğretmenlerinin Sözel Soru-Cevap Sürecine İlişkin Özelliklerinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2021;54(54):207-32. doi:10.15285/maruaebd.866563