Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (m.6/3-c) Kapsamında Müdafi Yardımından Yararlanma Hakkı

Öz

Savunma hakkı ve silahların eşitliği ilkesi ile yakın ilişki içerisinde olan müdafi yardımından yararlanma hakkı, adil yargılamanın bir unsuru olarak kar- şımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’yle teminat altına alınan müdafi yardımından yararlanma hakkına değinilecektir. Çalışma üç kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda adil yargılamada müdafi yardımını zo- runlu kılan nedenler üzerinde durulacaktır. İkinci olarak, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde (m.6/3-c) düzenlenen müdafi yardımından yararlanma hakkı- nın içeriğine değinilecek, bu kapsamda müdafi seçme ve müdafi yardımından yararlanma hakkı ile ücretsiz müdafi görevlendirme yükümlülüğü ele alınacak- tır. Nihayet son kısımda Türk ceza muhakemesine ilişkin bazı değerlendirme- lerde bulunulacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Adil Yargılama,Müdafi,Zorunlu Müdafi,Savunma Hakkı,Ücretsiz Müdafi

Kaynakça

1. Ambos, Kai, “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Yargılama Hakları- Silahların Eşitliği, Çekişmeli Önsoruşturma ve AİHS m.6-”, (Çev: Yener Ünver), Karşılaştırmalı Güncel Ceza Hukuku Serisi 3, Adil Yargılanma Hakkı ve Ceza Hukuku, Ankara 2004, s. 15-64.
2. Bayıllıoğlu, Uğur, “Savunma Hakkının Etkin Kullanımı Bakımından Müdafi Yar- dımının Önemi”, Ankara Barosu Dergisi, 2004/2, s. 39-52.
3. Bıçak, Vahit, Suç Muhakemesi Hukuku, 2. Baskı, Ankara 2011.
4. Cengiz, Serkan/Demirdağ, Fahrettin/Ergül, Teoman/McBride, Jeremy/Tezcan, Durmuş, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları Işığında Ceza Yargıla- ması Kurum ve Kavramları, Ankara 2008.
5. Centel, Nur Başar, Ceza Muhakemesi Hukukunda Müdafi, İstanbul 1984.
6. Centel, Nur/Zafer, Hamide, Ceza Muhakemesi Hukuku, 9. Baskı, Ankara 2012.
7. Çula, Rıfat, “Müdafiinin İnsan Haklarını Koruma Görevi”, TBBD, 2002/1, s. 129-155.
8. Demirbaş, Timur, Sanığın Hazırlık Soruşturmasında İfadesinin Alınması, İzmir 1996.

9. Derdiman, Ramazan Cengiz, “Hazırlık Soruşturmasında Müdafiden Yararlanma Hakkı”, Amme İdaresi Dergisi, Cilt: 29, Sayı: 3, Yıl:1996, s. 117-139.
10. Dinç, Güney, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne Göre Adil Yargılanma Hakkı, İzmir Barosu Yayınları, İzmir 2006.
11. Dursun, Selman, “5271 Sayılı CMK’da Müdafi”, Hukuki Perspektifler Dergisi, Sayı: 3, 2005, s. 125-130.
12. Erdem, Mustafa Ruhan, “AİHM Kararları Işığında Tutuklu Sanık Bakımından Ha- zırlık Soruşturması Dosyasını İnceleme Hakkı”, DEÜHFD, C:6, S:1, 2004, s. 67-110.
13. Erem, Faruk, Ceza Usulü Hukuku, 5. Baskı, Ankara 1978.
14. Eser, Albin, “Alman ve Türk Ceza Muhakemesi Hukukunda Sanığın Hukuki Durumu”, (Çev: Nur Centel), YD, S: 3, 1990, s. 313-338.
15. Gomien, Dona, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi El Kitabı, (Çev: Serkan Cengiz- Utku Kılınç), İzmir Barosu Yayınları, İzmir 2008.
16. Gölcüklü, Feyyaz, “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde Adil Yargılanma”, İlhan Öztrak ’a Armağan, AÜSBF, Ankara 1994, s. 199-234.
17. Gözübüyük, Şeref/Gölcüklü, Feyyaz, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Uygula- ması, 9. Bası, Ankara 2011.
18. Grabenwarter, Christoph, “Yargılama Güvenceleri-Adil Yargılama Hakkı (İHAS md.6)”, (Çev: Osman Can), Karşılaştırmalı Güncel Ceza Hukuku Serisi 3, Adil Yargılanma Hakkı ve Ceza Hukuku, Ankara 2004, s. 181-244.
19. Hafızoğulları, Zeki, “Genel Çizgileriyle Savunma Hakkı”, Ankara Barosu Dergisi, 1994/1, s. 20-33.
20. Harris, DJ./ O’Boyle, M./Warbrick, C., Law of The Human Convention on Human Rights, London, 1995.
21. Karakehya, Hakan, “Türk Ceza Muhakemesinde Sanığın Dosya İnceleme Hakkı”, EÜHFD, C. XI, S. 3–4 (2007), s. 131-147.
22. Kocaoğlu, Sinan, Müdafi, Ankara 2011.
23. Kunter, Nurullah, Ceza Muhakemesi Hukuku, İstanbul 1989.
24. Kunter, Nurullah/Yenisey, Feridun/ Nuhoğlu, Ayşe, Muhakeme Hukuku Dalı Olarak Ceza Muhakemesi Hukuku, 17. Bası, Kasım 2009.
25. Mahmutoğlu, Fatih Selami/Dursun, Selman, Türk Hukukunda Müdafiin Görev- den Yasaklılık Halleri, Ankara 2004.
26. Mahoney, Paul, “Right to A Fair Trial In Criminal Matters Under Article 6 E.C.H.R”, Judicial Studies Institute Journal, Vol. 2:4, 2004, s. 107-129.
27. Merrills, J. G./Robertson A.H., Human Rights In Europe, Astudy of The Europe- an Convention on Human Rights, 4.Edition, 2001.
28. Mole, Nuala/Harby, Catharina, The Right to Fair Trial, Human Right Handbo- oks, No:3, 2. Edition, Belgium, 2006.
29. Nester, Daniel C., “Distinguishing Fifth and Sixth Amendment Rights to Counsel during Police Questioning”, Southern Illinois University Law Journal, Vol. 16, Issue 1 (Fall 1991), s. 101-132.
30. Neuhard, Jim, “Free Counsel: A Right, Not a Charity”, New York University Review of Law & Social Change, Vol. 14, Issue 1 (1986), s. 109-118.
31. Özbek, Veli Özer/Kanbur, M. Nihat/Doğan, Koray/Bacaksız, Pınar/Tepe, İlker, Ceza Muhakemesi Hukuku, 3. Baskı, Ankara 2012.
32. Öztürk, Bahri/Tezcan, Durmuş/Erdem, Mustafa Ruhan/Sırma, Özge/Kırıt, Yasemin F. Saygılar/Özaydın, Özdem/Akcan, Esra Alan/Erdem, Efser, Nazari ve Uygulamalı Ceza Muhakemesi Hukuku. 4. Baskı, Ankara 2012.
33. Samaha, Joel, Criminal Procedure, 7. Edition, 2008.
34. Simeneh, Kiros Assefa, Criminal Procedural Law, Principles, Rules and Procedures, 2010.
35. Soyaslan, Doğan, Ceza Muhakemesi Hukuku, 3. Baskı, Ankara 2007. Şahin, Cumhur, Ceza Muhakemesi Hukuku I, Ankara 2007.
36. Taşkın, Ş. Cankat, “Müdafiin ve Vekilin Hukuki Yardımı, Sınırları İle Uygulamada Karşılaşılan Sorunların AİHM İçtihatları Işığında Değerlendirilmesi”, TBBD, Sayı: 69, 2007, s. 211-240.
37. Tezcan, Durmuş/Erdem, Mustafa Ruhan/Sancakdar, Oğuz, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Işığında Türkiye’nin İnsan Hakları Sorunu, 2. Baskı, Ankara 2004.
38. Toroslu, Nevzat/Feyzioğlu, Metin, Ceza Muhakemesi Hukuku, Ankara 2006.
39. Tosun, Öztekin, Türk Suç Muhakemesi Hukuku Dersleri I, Genel Kısım, İstanbul 1981.
40. Ünver, Yener/Hakeri, Hakan, Ceza Muhakemesi Hukuku, 5. Baskı, Ankara 2012.
41. Viering, Marc, Right to A Fair and Public Hearing, (section 5-10), Theory and Practice of the European Convention on Human Rights, 4. Edition, 2006.
42. Yokuş-Sevük, Handan, “Tutuklu ve Hükümlünün Avukatla Görüşme Hakkı”, Hukuk ve Adalet Eleştirel Hukuk Dergisi, Sayı: 9, Yıl: 2007, s. 63-78.
43. Yokuş-Sevük, Handan, “Soruşturma Evresine Hakim Olan İlkeler”, Fasikül, CEHAMER Aylık Hukuk Dergisi, Yıl: 3, Sayı: 21, 2011, (Yokuş-Sevük, İlkeler).
44. Yurtcan, Erdener, “Ceza Yargılamasında Müdafi Kimdir Vekil Kimdir”, İstanbul Barosu Dergisi, 1-3, 1999, s. 73-74.
45. Yurtcan, Erdener, Ceza Yargılaması Hukuku, 11. Baskı, İstanbul 2005.
46. Zafer, Hamide, Faile Yardım Suçu ve Müdafiin Bu Suçtan Sorumluluğu, İstanbul 2004.
47. www.echr.coe.int
48. Artico v. Italy, 13.05.1980, Ap. No: 6694/74.
49. Averill v. United Kingdom, 06.09.2000, Ap. No: 36408/97.
50. Benham v. United Kingdom, Ap. No: 10.06.1996, 19380/92.
51. Boner v. United Kingdom, 28.10.1994, Ap. No: 18711/91.
52. Brennan v. United Kingdom, 16.10.2001, Ap. No: 39846/98.
53. Croissant v. Germany, 25.09.1992, Ap. No: 13611/88.
54. Czekalla v. Portugal, 10.10.2002, Ap. No: 38830/97.
55. Daud v. Portugal, 21.04.1998, Ap. No: 22600/93.
56. Granger v. United Kingdom, 28.03.1990, Ap. No: 11932/86.
57. Imbrioscia v. Switzerland, 24.12.1993, Ap. No: 13972/88.
58. John Murray v. United Kingdom, 08.02.1996, Ap. No: 18731/91.
59. Kamasinski v. Austria, 19.12.1989, Ap. No: 9783/82.
60. Maksimenko v. Ukraine, 20.12.2011, Ap. No: 39488/07.
61. Öcalan v. Turkey, 12.05.2005, Ap. No: 46221/99.
62. Pakelli v. Federal Republic of Germany, 25.04.1983, Ap. No: 8398/78.
63. Perks and Others v. United Kingdom, 12.10.1999, Ap. No: 25277/94, 25279/94, 25280/94, 25282/94, 25285/94, 28048/95, 28192/95, 28456/95.
64. Poitrimol v. France, 23.11.1993, Ap. No: 14032/88.
65. Quaranta v. Switzerland, 24.04.1992, Ap. No: 12744/87.
66. S. v. Switzerland, 28.11.1991, Ap. No: 12629/87 13965/88.
67. Sakhnovskiy v. Russia, 31.12.2010, Ap. No: 21272/03.
68. Salduz v. Turkey, 27.11.2008, Ap. No: 36391/02.
69. Van Geyseghem v. Belgium, 21.01.1999, Ap. No: 26103/95.