İlköğretim Matematik Öğretmen Adaylarının Matematiksel Muhakeme Öz-Yeterlikleri ve Matematik Öğretmeye Hazır Olma İnançlarının İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada ilköğretim matematik öğretmen adaylarının matematiksel muhakeme öz yeterlikleri [MMÖY] ve matematik öğretmeye hazırbulunuşluk inançlarını belirlemek ve çeşitli değişkenler açısından nasıl farklılık gösterdiğini incelemek amaçlanmıştır. Bu araştırma Türkiye’de Ege Bölgesindeki bir devlet üniversitesinde okuyan 202 ilköğretim matematik öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Yavuz Mumcu (2019) tarafından geliştirilen “Matematiksel Muhakeme Öz-Yeterlik Ölçeği” ve Aydın & Çelik (2016) tarafından Türkçeye uyarlanan “Matematik Öğretmeye Hazır Olma Hakkında İnançlar Ölçeği” kullanılmıştır. Bu ölçekler sonucunda her iki ölçek için de cinsiyete göre anlamlı farklılık bulunmamaktadır. Öğretmen adaylarının MMÖY ile matematik öğretmeye hazır olma inançları arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır (r = .527, p = .0 < .05). Bu çalışmanın bulgularını daha genelleştirilebilir hale getirmek için, farklı üniversitelerden daha geniş ve heterojen bir örneklem grubu ile araştırma yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• ilköğretim matematik öğretmen adayları
• matematiksel muhakeme öz-yeterliği
• mateamtik öğretmeye hazır olma
• matematik öğretimi

An Investigation of Preservice Elementary Mathematics Teachers' Mathematical Reasoning Self-Efficacy and Their Beliefs About Readiness to Teach Mathematics

Öz

The aim of this study was to determine the mathematical reasoning self-efficacy and beliefs about readiness to teach mathematics of prospective primary school mathematics teachers, and to examine how these variables differ in terms of various factors. The research was conducted with 202 prospective primary school mathematics teachers studying at a public university in the Aegean Region of Turkey. The relational survey model, one of the quantitative research methods, was employed in the study. As data collection tools, the “Mathematical Reasoning Self-Efficacy Scale” developed by Yavuz Mumcu (2019) and the “Beliefs About Readiness to Teach Mathematics Scale” adapted into Turkish by Aydın & Çelik (2016) were used. The results showed that there were no significant differences in either scale according to gender. It was concluded that there is a statistically significant, moderately positive correlation between prospective teachers’ mathematical reasoning self-efficacy and their beliefs about readiness to teach mathematics (r = .527, p = .0 < .05). To make the findings of this study more generalizable, it is recommended that further research be conducted with a larger and more heterogeneous sample group from different universities.

Anahtar Kelimeler

• Presevice elementary mathematics teachers
• matematical reasoning sel-efficacy
• readiness to teach mathematics
• mathematics teaching

Kaynakça

1. Aksu, Z. (2019). Ortaokul öğretmen adaylarının matematik öğretime yönelik öz-yeterlik, kaygı ve inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 9(54), 841–856.
2. Arslan, S., & Özpınar, İ. (2008). Öğretmen nitelikleri: İlköğretim programlarının beklentileri ve eğitim fakültelerinin kazandırdıkları. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education, 2(1), 38–63.
3. Aydın, S., & Çelik, D. (2016). Preservice elementary mathematics teachers’ beliefs about preparedness to teach mathematics: Scale adaptation and validation study. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education, 10(2), 469– 510. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.280052
4. Azar, B. (2010). A reason to believe. Monitor on Psychology, 41, 52–56.
5. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman and Company.
6. Belcheir, M. (1998). Assessing readiness for employment in the field of education (Research Rep. No. 98-06). Boise State University.
7. Black, M. W. (2003). A study of first-year teachers and their principals: Perceptions of readiness among participants from traditional and non-traditional teacher preparation programs (Unpublished doctoral dissertation). Fayetteville State University.
8. Can, S. (2023). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının matematiksel muhakeme öz-yeterlikleri ile problem çözme becerilerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi.

9. Çiçek-Sağlam, A. (2008). Müzik öğretmenliği bölümü öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 59–69.
10. Darling-Hammond, L., Eiler, M., & Marcus, A. (2002). Perceptions of preparation: Using survey data to assess teacher education outcomes. Issues in Teacher Education, 11(1), 65– 84.
11. Demirtaş, H., Cömert, M., & Özer, N. (2011). Pre-Service Teachers’ Self-Efficacy Beliefs and Attitudes towards Profession. Education and Science, 36(159), 96-111. https://doi.org/10.15390/ES.2011.910
12. George, D., & Mallery, M. (2001). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference 10.0 update (3rd ed.). Allyn and Bacon.
13. Gibson, S., & Dembo, M. (1984). Teacher efficacy: A construct validation. Journal of Educational Psychology, 76(4), 569–582. https://doi.org/10.1037/0022-0663.76.4.569
14. Işıksal, M., & Çakıroğlu, E. (2006). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının matematiğe ve matematik öğretimine yönelik yeterlik algıları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(31), 74–84.
15. Karasar, N. (2000). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
16. Leech, N. L., Barrett, K. C., & Morgan, G. A. (2005). SPSS for intermediate statistics: Use and interpretation (2nd ed.). Taylor and Francis. https://doi.org/10.4324/9781410611420
17. Lent, R. W., Brown, S. D., & Larkin, K. C. (1986). Self-efficacy in the prediction of academic performance and perceived career options. Journal of Counseling Psychology, 33(3), 265– 269. https://doi.org/10.1037/0022-0167.33.3.265
18. Li, X. (1999). Preparedness to teach: A comparison between consecutive and concurrent education students. Alberta Journal of Educational Research, 45(2), 184–197. https://doi.org/10.55016/ojs/ajer.v45i2.54667
19. Mehmetlioğlu, D., & Haser, Ç. (2013). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının mesleğe hazır bulunuşlukları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(34), 91–102. https://doi.org/10.9779/PUJE531
20. Milli Eğitim Bakanlığı. (2008). Öğretmen yeterlikleri: Öğretmenlik mesleği genel ve özel alan yeterlikleri. Milli Eğitim Bakanlığı.
21. Milli Eğitim Bakanlığı. (2018). Matematik dersi öğretim programı. Milli Eğitim Bakanlığı.
22. National Council of Teachers of Mathematics. (2000). Principles and standards for school mathematics. National Council of Teachers of Mathematics.
23. Pajares, F. (1996). Self-efficacy beliefs in academic settings. Review of Educational Research, 66(4), 543–578. https://doi.org/10.3102/00346543066004543
24. Schunk, D. H. (1991). Self-efficacy and academic motivation. Educational Psychologist, 26(3–4), 207–231. https://doi.org/10.1080/00461520.1991.9653133
25. Sönmez Çakır, F. (2019). Sosyal bilimler için parametrik veri analizi. Gazi Kitabevi.
26. Stanulis, R. N., Fallona, C. A., & Pearson, C. A. (2002). Am I doing what I am supposed to be doing?: Mentoring novice teachers through the uncertainties and challenges of their first year of teaching. Mentoring and Tutoring, 10(1), 71–81. https://doi.org/10.1080/13611260220133162
27. Taş, İ. D., & Yöndemli, E. N. (2018). Zekâ oyunlarının ortaokul düzeyindeki öğrencilerde matematiksel muhakeme yeteneğine olan etkisi. Turkish Journal of Primary Education, 3(2), 46–62.
28. Taşpınar, M. (2017). Sosyal bilimlerde SPSS uygulamalı nicel veri analizi. Pegem Akademi. https://doi.org/10.14527/9786052410585
29. Tatlıoğlu, S. S. (2021). Öğrenmeye sosyal-bilişsel bir bakış: Albert Bandura. Sosyoloji Notları, 5(1), 15-30.
30. Tschannen-Moran, M., & Woolfolk Hoy, A. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and Teacher Education, 17, 783–805. https://doi.org/10.1016/S0742- 051X(01)00036-1
31. Tuncer, M. (2020). Nicel araştırma desenleri. B. Oral & A. Çoban (Eds.), Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (pp. 205–227). Pegem Akademi. https://doi.org/10.14527/9786257880176.08
32. Woolfolk-Hoy, A. E. (2000). Changes in teacher efficacy during the early years of teaching. Paper presented at the Annual Meeting of the American Educational Research Association, New Orleans, LA.
33. Yavuz Mumcu, H. (2019). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının matematiksel muhakeme öz-yeterlik inançlarının incelenmesi: Bir ölçek geliştirme ve uygulama çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 1239–1280. https://doi.org/10.29299/kefad.2019.20.03.007
34. Yenilmez, K. (2016). Öğretmen adaylarının akademik öz-yeterlikleri ve matematik öğretimine yönelik öz-yeterliklerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 316–323. https://doi.org/10.14582/DUZGEF.746
35. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin Yayıncılık.
36. Zimmerman, B. J. (2000). Self-efficacy: An essential motive to learn. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 82–91. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1016