Teachers’ Perspectives on the Ideal Science and Art Center (SAC)

Öz

This study aims to examine the functioning of Science and Art Centers (SACs) based on teachers’ experiences. The purpose of the research is to conduct an in-depth analysis of the functioning of SACs from the perspective of teachers’ experiences and to identify areas for improvement in educational programs, instructional practices, and institutional processes. The study was conducted using a qualitative case study design. The study group consisted of 20 teachers from different subject areas working in SACs, selected through purposive sampling. Data were collected through face-to-face interviews using a semi-structured interview form developed by researchers. The data were analyzed using descriptive analysis, and direct quotations from participants were included to support the findings. The findings indicate that teachers generally have positive views regarding student-centered learning environments; however, they also report certain challenges related to workload, resource availability, and inter-institutional collaboration. Based on the findings, several suggestions are offered, including balancing workload, improving institutional resources, enhancing professional development opportunities, and supporting the development of learning environments.

Anahtar Kelimeler

• 1.Affective domain
• SAC teachers
• SAC problems
• Gifted students

Etik Beyan

The ethical approval for this study was granted by the Scientific Research and Publication Ethics Committee of Tokat Gaziosmanpaşa University with the decision dated 28/01/2025 and numbered 01-20. The participants included in this study were informed, and their voluntary informed consent was obtained prior to participation.

Teşekkür

We would like to express our sincere gratitude to all the teachers who voluntarily participated in this study.

BİLSEM’de Çalışan Öğretmenlerin Gözünden BİLSEM

Öz

Öz Bu araştırma, Bilim ve Sanat Merkezleri’nin (BİLSEM) işleyişini öğretmen deneyimleri doğrultusunda incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın amacı, BİLSEM’lerin işleyişini öğretmen deneyimlerine dayalı olarak derinlemesine analiz etmek ve bu doğrultuda eğitim programları, öğretim yöntemleri ile kurumsal süreçlere ilişkin geliştirmeye açık alanları ortaya koymaktır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseniyle yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen ve BİLSEM’lerde görev yapan farklı branşlardan 20 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yüz yüze gerçekleştirilen görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiş ve öğretmen ifadelerinden doğrudan alıntılara yer verilmiştir. Bulgular, öğretmenlerin öğrenci merkezli öğrenme ortamlarına yönelik olumlu değerlendirmeler yaptıklarını; bununla birlikte iş yükü, kaynak olanakları ve kurumlar arası iş birliği gibi konularda çeşitli güçlükler yaşadıklarını göstermektedir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, iş yükünün dengelenmesi, kurumsal olanakların geliştirilmesi, mesleki gelişim fırsatlarının artırılması ve eğitim ortamlarının desteklenmesine yönelik bazı öneriler sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Duyuşsal alan
• BİLSEM öğretmenleri
• BİLSEM sorunları
• Özel yetenekli öğrenci

Etik Beyan

Bu araştırmanın Etik Kurul İzni, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’nun 28/01/2025 tarih ve 01-20 sayılı kararı ile onaylanmıştır. Bu araştırmada yer alan katılımcılar bilgilendirilmiş ardından gönüllü onam beyanları alınmıştır.

Teşekkür

Bu çalışmada gönüllü olarak yer alan tüm öğretmenlere en içten teşekkürlerimizi sunuyoruz.

Kaynakça

1. Altın, E. B., Toprak, M. T., & Korkmaz, N. (2020). Özel yetenekli öğrencilerin okul yönetim algısı. Çocuk ve Medeniyet, 5(10), 223-237. https://izlik.org/JA86WJ43AU
2. Altun, T., & Vural, S. (2012). Bilim ve sanat merkezinde (bilsem) görev yapan öğretmen ve yöneticilerin mesleki gelişim ve okul gelişimine yönelik görüşlerinin değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(42), 152-177. https://izlik.org/JA77KR84JW
3. Amabile, T. M. (1996). Creativity in context. Westview Press.
4. Arslan, E. (2025). Öğretmenlere Yönelik Mesleki Gelişim Faaliyetleri: Bir Derleme Çalışması. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 177-196. https://doi.org/10.34086/rteusbe.1705455
5. Avalos, B. (2011). Teacher professional development in teaching and teacher education over ten years. Teaching and Teacher Education, 27(1), 10–20. https://doi.org/10.1016/j.tate.2010.08.007
6. Ayaydın, Y., ve Ün, D. (2018). Bilim ve Sanat Merkezi öğretmenlerinin BİLSEM ve üstün yetenekli öğrencilerin eğitimine yönelik görüşleri. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 121-155. http://dergi.amasya.edu.tr
7. Bakioğlu, A., & Levent, F. (2013). Türkiye’de üstün yetenekliler eğitimi için öneriler. Acar Index, 1–15. http://www.ajindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423937374.pdf
8. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368–388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299

9. Beghetto, R. A., & JKaufman, J. C. (2014). Classroom contexts for creativity. High Ability Studies, 25(1), 53–69. https://doi.org/10.1080/13598139.2014.905247
10. Bogdan, R. C., & Biklen, S. K. (1997). Qualitative research for education: An introduction to theory and methods (3rd ed.). Allyn & Bacon Inc.
11. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
12. Chan, D. W. (2001). Characteristics and competencies of teachers of gifted learners: The Hong Kong teacher perspective. Roeper Review, 23(4), 197–202. https://doi.org/10.1080/02783190109554112
13. Chmiliar, L. (2010). Multiple-case designs. In A. J. Mills, G. Durepos, & E. Wiebe (Eds.), Encyclopedia of case study research (pp. 582–583). SAGE Publications. https://dx.doi.org/10.4135/9781412957397.n218
14. Cramond, B. (2007). Reframing giftedness and talent. In K. A. Heller, F. J. Mönks, R. J. Sternberg, & R. F. Subotnik (Eds.), International handbook of giftedness and talent (2nd ed., pp. 21–30). Elsevier.
15. Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (2nd ed.). Sage Publications, Inc.
16. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications.
17. Dağlıoğlu, H. E. (2010). Üstün yetenekli çocuklar. In İ. H. Diken (Ed.), Erken çocukluk eğitimi. Pegem Akademi.
18. Dai, D. Y. (2010). The nature and nurture of giftedness: A new framework for understanding gifted education. Teachers College Press.
19. Darling-Hammond, L. (2017). Teacher education around the world: What can we learn from international practice? European Journal of Teacher Education, 40(3), 291–309. https://doi.org/10.1080/02619768.2017.1315399
20. Delcourt, M. A. B., Cornell, D. G., & Goldberg, M. D. (2007). Cognitive and affective learning outcomes of gifted elementary school students. Gifted Child Quarterly, 51(4), 359-381.
21. Feldhusen, J. F., & Jarwan, F. A. (2000). Identification of gifted and talented youth for educational programs. In K. A. Heller, F. J. Mönks, R. J. Sternberg, & R. F. Subotnik (Eds.), International handbook of giftedness and talent (2nd ed., pp. 271–282). Pergamon. https://doi.org/10.1016/B978-008043796-5/50020-6
22. Fidan, T. & Öztürk, İ. (2015). Perspectives and expectations of union member and non- union member teachers on teacher unions. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi - Journal of Educational Sciences Research, 5(2), 191-220.
23. Geake, J. G., & Gross, M. U. M. (2008). Teachers’ negative affect toward academically gifted students: An evolutionary psychological study. Gifted Child Quarterly, 52(3), 217–231. https://doi.org/10.1177/0016986208319704
24. Gökdere, M., & Çepni, M. (2003). Üstün yetenekli öğrencilerin fen öğretmenlerinin eğitimine yönelik bir model önerisi. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 2(3), 147-156.
25. Hattie, J. (2009). Visible learning: A synthesis of over 800 meta-analyses relating to achievement. Routledge.
26. Kaya, N. G., ve Ataman, A. (2017). Üstün yetenekli öğrencilerin istenmeyen davranışlarına yönelik öğretmenlerin eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(3), 835–853. https://doi.org/10.17152/gefad.332459
27. Kazu, İ. Y., & Şenol, C. (2012). Üstün yetenekliler eğitim programlarına ilişkin öğretmen görüşleri (bilsem örneği). e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(2), 13-35. https://izlik.org/JA86CU47UP
28. Kır, S., & Özdemir, M. (2022). Evaluation of gifted education teacher training policies: A document analysis study. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9, 1–15. https://doi.org/10.21666/muefd.1030652
29. Kontaş, H., ve Yağcı, E. (2016). BİLSEM öğretmenlerinin program geliştirme ihtiyaçlarına ilişkin geliştirilen programın etkililiği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(3), 902-923.
30. Koshy, V. (2002). Teaching gifted children 4-7: A guide for teachers. David Fulton Publishers.
31. Kyriacou, C. (2001). Teacher stress: Directions for future research. Educational Review, 53(1), 27–35. https://doi.org/10.1080/00131910120033628
32. Leithwood, K., & Jantzi, D. (2006). Transformational school leadership for large-scale reform: Effects on students, teachers, and their classroom practices. School Effectiveness and School Improvement, 17(2), 201–227. https://doi.org/10.1080/09243450600565829
33. Mason, E., & Mönks, F. (2000). Developmental Psychology and Giftedness: Theories and Research. In K. Heller, F. Mönks, R. Sternberg, & R. Subotnik (Eds.), International Handbook of Giftedness and Talent (pp. 141-156). Oxford: Pergamon Press.
34. Miedijensky, S. (2018). Learning environment for the gifted—What do outstanding teachers of the gifted think? Gifted Education International, 34(3), 222–244. https://doi.org/10.1177/0261429417754204
35. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (2016). Nitel veri analizi (S. Akbaba-Altun & A. Ersoy, Çev.). Pegem Akademi.
36. Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2019). Bilim ve Sanat Merkezleri öğrenci tanılama ve yerleştirme kılavuzu.
37. Morse, J. M., Mayan, M., Spiers, J., Barrett, M., & Olson, K. (2002). Strategies in qualitative research. International Journal of Qualitative Methods, 1(1), 1–19.
38. Parker, W. (1996). Psychological adjustment in mathematically gifted students. Gifted Child Quarterly, 40(3), 154–157.
39. Patton, M. Q. (1990). Qualitative evaluation and research methods (2nd ed.). Sage Publications, Inc.
40. Plunkett, M. & Kronborg L., (2011). Learning to be a teacher of the gifted: The importance of examining opinions and challenging misconceptions. Gifted and Talented International, 26(1–2), 31–46. https://doi.org/10.1080/15332276.2011.11673587
41. Quiroz, P. A. (2004). Who controls teachers’ work? Power and accountability in America’s schools. Contemporary Sociology: A Journal of Reviews, 33(3), 363–364. https://doi.org/10.1177/009430610403300363
42. Renzulli, J. S., & Reis, S. M. (2014). The Schoolwide Enrichment Model: A comprehensive plan for educational excellence (3rd ed.). Prufrock Press.
43. Renzulli, J. S., & Renzulli, S. R. (2010). The schoolwide enrichment model: A focus on student strengths and interests. Gifted Education International, 26(2–3), 140–156. https://doi.org/10.1177/026142941002600303
44. Robinson, A., & Jolly, J. (Eds.). (2013). A Century of Contributions to Gifted Education: Illuminating Lives (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203154489
45. Robinson, A., Shore, B.M., & Enersen, D. (2007). Best Practices in Gifted Education: An Evidence-Based Guide (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003233244
46. Sak, U. (2012). Üstün zekâlılar. Vize Yayıncılık.
47. Sak, U., Ayas, M. B., Sezerel, B., Öpengin, E., Özdemir, N. N., ve Gürbüz, S. (2015). Türkiye’de üstün yeteneklilerin eğitiminin eleştirel bir değerlendirmesi. Türk ÜstünZekâ ve Eğitim Dergisi, 5(2), 110–132. https://doi.org/10.16986/GTED.20125012055
48. Sarı, H. (2003). Eğitime yeni bakışlar: Üstün zekâlı ve üstün yetenekli öğrencilerin eğitimlerinde uygulanabilecek modeller (1. baskı). Mikro Yayıncılık.
49. Sarı, H., ve Öğülmüş, K. (2014). Bilim ve Sanat Merkezlerinde (BİLSEM) karşılaşılan sorunların öğretmen ve öğrenci görüşleri açısından değerlendirilmesi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 254-265.
50. Skaalvik, E. M., & Skaalvik, S. (2017). Motivated for teaching? Associations with school goal structure, teacher self-efficacy, job satisfaction and emotional exhaustion. Teaching and Teacher Education, 67, 152–160. https://doi.org/10.1016/j.tate.2017.06.006.
51. Smith, B. R. (2011). Gifted students’ perceptions of high school transition. Richmond, Virginia: Virginia Commonwealth University.
52. Sternberg, R. J., Jarvin, L., & Grigorenko, E. L. (2010). Explorations in giftedness. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511778049.
53. Su, Ş., Sağlam, A., ve Mutlu, Y. (2017). Bilim ve Sanat Merkezi öğrencilerinin “BİLSEM” ve “okul” kavramlarına ilişkin algı düzeylerinin metaforlarla karşılaştırılması. Üstün Zekâlılar Eğitimi ve Yaratıcılık Dergisi, 4(3), 91–108. https://jgedc.org
54. Subotnik, R. F., Olszewski-Kubilius, P., & Worrell, F. C. (2011). Rethinking giftedness and gifted education: A proposed direction forward based on psychological science. Psychological Science in the Public Interest, 12(1), 3–54. https://doi.org/10.1177/1529100611418056
55. Taştepe, F., & Sarı, H. (2022). Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) öğretmenlerinin özel yetenekliler alanına ilişkin mesleki yeterliklerine yönelik görüşlerinin incelenmesi. Turkish Special Education Journal: International, 4(1), 25–34. https://izlik.org/JA74KK24BM
56. Terman, L. M. (1925). Genetic studies of genius: Volume I. Mental and physical traits of a thousand gifted children. Stanford University Press.
57. Tomlinson, C. A. (2014). The differentiated classroom: Responding to the needs of all learners. ASCD. VanTassel-Baska, J. (2006). A content analysis of evaluation findings across 20 gifted programs: A clarion call for enhanced gifted program development. Gifted Child Quarterly, 50, 199-215.
58. VanTassel-Baska, J., & Brown, E. F. (2007). Toward best practice: An analysis of the efficacy of curriculum models in gifted education. Gifted Child Quarterly, 51(4), 342–358. https://doi.org/10.1177/0016986207306323
59. Wilson, V. (2014). Research Methods: Triangulation. Evidence Based Library and Information Practice, 9(1), 74–75. https://doi.org/10.18438/B8WW3X
60. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.