BAĞIMSIZ DENETİM RAPORLARINDA KİLİT DENETİM KONUSU AÇIKLAMALARI: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışmada, Borsa İstanbul (BİST)’da işlem gören şirketlerin 31.12.2018 tarihi denetim raporunda açıklanan kilit denetim konularının sektörler, denetim firmaları ve denetim görüş türü itibariyle karşılaştırılması yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, incelenen 374 denetim raporunda toplam 707 tane kilit denetim konusu açıklanmıştır. Açıklanan kilit denetim konuları sayıları sektörlere ve denetçi görüşüne göre farklılık göstermektedir. Dört büyük bağımsız denetim firmasının belirlediği kilit denetim konusu sayısı ile diğer bağımsız denetim firmalarının belirlediği kilit denetim konu sayıları arasında anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma ile farklı sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin oluşturduğu bir örneklem üzerinden kilit denetim konuları analiz edilerek, yatırımcı açısında sektörel olarak riskli alanlar ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Bağımsız Denetim
• Kilit Denetim Konuları
• Denetim Raporu
• Dört Büyükler

EXPLANATIONS OF KEY AUDIT MATTERS IN INDEPENDENT AUDIT REPORTS: THE CASE OF TURKEY

Öz

The key audit matters of companies traded in İstanbul Stock Exchange explained in the audit report dated 31.12.2018 were compared regarding sectors, auditing companies and auditing opinion within the scope of the analysis. According to the result of the study, a total of 707 key audit matters in 374 audit reports were explained. The number of the explained key audit matters vary according to the sectors and auditor’s viewpoint. It was concluded that there was a significant difference between the number of key audit matters determined by four major independent auditing companies and the key audit matters determined by other independent auditing companies. Key audit matters were analyzed through a sample formed by active companies in different sectors and the risky fields in terms of the investors in the sectors were revealed.

Anahtar Kelimeler

• Independent Audit
• Key Audit Matters
• Audit Reporting
• Big Four

Kaynakça

1. Akdoğan, N. ve Bülbül, S. 2019. “Bağımsız Denetçi Raporlarında Kilit Denetim Konularının Bildirilmesinde BIST 100 Şirketlerindeki İlk Uygulama Sonuçlarının Değerlendirmesine Yönelik Bir Araştırma”, Muhasebe ve Denetime Bakış, 18(56), 1-24.
2. Aktaş, R. ve Merve, A. 2020. “Bağımsız Denetimde Önemlilik Perspektifinden Kilit Denetim Konuları: BIST 100 Uygulaması”, Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 38(2), 185-214.
3. Arzova, S.B. ve Şahin, B.Ş. 2020. “ISA 701 (BDS) Kilit Denetim Konuları: BIST 30, BIST 50 ve BIST 100 Endekslerinde Yer Alan Finans Kurumlarına Yönelik Analiz”, Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, 20(60), 75-94.
4. BDS 701 Kilit Denetim Konularının Bağımsız Denetçi. Raporunda Bildirilmesi.
5. Bedard, J., Gonthier-Besacier, N. ve Schatt, A. 2014. “Analysis of the Consequences of the Disclosure of Key Audit Matters in the Audit Report”, http://www. hec. unil. ch/documents/seminars/dcc/1946. (Erişim Tarihi: 25.04.2020)
6. Cordoş, G. ve Fülöp, M. 2015. “Understanding Audit Reporting Changes: Introduction of Key Audit Matters”. Accounting and Management Information Systems, 14(1), 128-152.
7. Çağıran, F.K. ve Varıcı, İ. 2019. “Bağımsız Denetim Standardı (BDS) 701 Çerçevesinde Kilit Denetim Konuları: Borsa İstanbul’daki İşletmelerin Denetim Raporları Üzerine Bir Analiz”, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 22(1), 193-208.
8. Doğan, A. 2018. “Bağımsız Denetimde Yeni Bir Yaklaşım: Kilit Denetim Konuları”, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 20(1), 65-89.

9. Gökgöz, A. 2018. “Kilit Denetim Konularının Bağımsız Denetçi Raporunda Bildirilmesi ve Borsa İstanbul'da İşlem Gören İşletmeler Üzerine Bir Araştırma”, Journal of Accounting, Finance and Auditing Studies, 4(2), 126-138.
10. International Auditing and Assurance Standards Board (IAASB). 2011. Enhancing the Value of Auditor Reporting: Exploring Options for Change.
11. İşseveroğlu, G. 2019. “Bağımsız Denetim Raporunda Kilit Denetim Konuları: BİST Sigorta Şirketlerinin 2017-2018 Yılları Analizi”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 84(1), 49-64.
12. Kavut, F. L. ve Güngör, N. 2018. “Bağımsız Denetimde Kilit Denetim Konuları: BİST-100 Şirketlerinin 2017 Yılı Analizi”, Muhasebe Enstitüsü Dergisi, 16(59), 59-70.
13. Koehler, A., Ratzinger-Sakel, N.V. ve Theis, J. 2016. “The Effects of Key Audit Matters on the Auditor's Report's Communicative Value: Experimental Evidence from Investment Professionals and Non-Professional Investors”, Graduate Theses and Dissertations, University of South Florida Scholar Commons, Florida.
14. Li, H. 2017. The Benefit of Adding Key Audit Matters to the Auditing Report, 2nd International Conference on Education, Management Science and Economics, Atlantis Press.
15. Li, H., Hay, D. ve Lau, D. 2019. “Assessing the Impact of the New Auditor’s Report”, Pacific Accounting Review, 31(1), 110-132.
16. Masdor, N. ve Shamsuddin, A. 2018. “The Implementation of ISA 701-Key Audit Matters: A Review”, Global Business and Management Research, 10(3), 1007-1115.
17. Pinto, I. ve Morais, A.I. 2018. “What Matters in Disclosures of Key Audit Matters: Evidence from Europe”, Journal of International Financial Management and Accounting, 30(2), 1-18.
18. Public Company Accounting Oversight Board. 2013. Proposed Auditing Standards.
19. Public Company Accounting Oversight Board. 2017. AS3101: The Auditor’s Report on an Audit of Financial Statements When the Auditor Expresses an Unqualified Opinion.
20. Sierra-Garcia, L., Gambetta, N., Garcia-Benau, M.A. ve Orta-Perez, M. 2019. “Understanding the Determinants of the Magnitude of Entity-Level Risk and Account-Level Risk Key Audit Matters: The Case Of The United Kingdom”, The British Accounting Review, 51(3), 227-240.
21. Sirois, L.P., Bédard, J. ve Bera, P. 2018. “The Informational Value of Key Audit Matters in the Auditor's Report: Evidence from an Eye-Tracking Study”, Accounting Horizons, 32(2), 141-162.
22. Sneller, L., Bode, R. ve Klerkx, A. 2017. “Do IT Matters Matter? IT-related Key Audit Matters in Dutch Annual Reports”, International Journal of Disclosure and Governance, 14(2), 139-151.
23. Uzay, Ş. ve Köylü, Ç. 2018. “Kilit Denetim Konuları: Borsa İstanbul Üzerine Bir Araştırma”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 52(1), 47-70.
24. Vik, C. ve Walter, M. C. 2017. “The Reporting Practices of Key Audit Matters in the Big Five Audit Firms in Norway”, Master's Thesis, BI Norwegian Business School, Oslo.