HAKARET SUÇU VE AİHM KARARLARINDA İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLARI

Recep Doğan

doi:10.18771/mdergi.957900

HAKARET SUÇU VE AİHM KARARLARINDA İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLARI

Öz

Bu makalede, bireyin manevi varlığını, saygınlığını, şeref ve itibarını hedeflediği ve bu değerlere zarar verdiği için, genel tahkir suçu olarak kabul edilen ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 125 ve devamı maddelerinde şerefe karşı suçlar başlığı altında düzenlenen hakaret suçu ele alınıp tartışılacaktır. Hakaret suçunun hukuki konusu, suçun maddi ve manevi unsuru, suçun fail ve mağdurunun kimler olabileceği, suçun farklı işleniş biçimleri incelenecektir. Ardından, hakaret suçuna ilişkin hükümlerin yorumlanmasına ve uygulanmasına ilişkin Türkiye’deki mevcut durumun, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS)2 ifade özgürlüğünün sınırlarına ilişkin 10/2 maddesiyle uyumlu olup olmadığı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) temel içtihatları ve Türkiye aleyhine verdiği kararlar ışığında incelenip açıklanacaktır. Mevcut durumun AİHM içtihatlarıyla uyumlu hale getirilmesi için yapılması gereken düzenlemeler hakkında bazı değerlendirme ve önerilerde bulunulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

ARISOY Mine, “Hakaret”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, S.72, Ankara, 2007, s.152-205.
ARTUK M.Emin/GÖKCEN Ahmet/ALŞAHİN M.Emin/ÇAKIR Kerim, Ceza Hukuku Özel Hükümler, 16. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2017.
AYDIN Devrim, “Türk Ceza Kanunu’nda Hakaret Suçu”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan, Cilt.19, S.2, İstanbul, 2013, s.879-918.
BAYRAKTAR Köksal/KİZİROĞLU Serap Keskin/YILDIZ Ali Kemal/ ZAFER Hamide/RETORNAZ Eylem Aksoy/AKYÜREK Güçlü/EVİK Ali Hakan/SINAR Hasan/ALTUNÇ Sinan/İNCEOĞLU Asuman Aytekin/ ERMAN Barış/ ERMAN Fulya Eroğlu, Özel Ceza Hukuku, Cilt III, Hürriyete, Şerefe, Özel Hayata, Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar, On İki Levha, İstanbul, 2018.
COUNCIL OF EUROPE, Freedom of Expression and Defamation. A study of the case law of the European Court of Human Rights, Tarlach McGonagle, Marie McGonagle, Ronan Q Fathaigh, Edited by Onur AndreoĴi, Council of Europe Publishing, Strasbourg, 2016.
GÜNAYDIN Gizem, “İfade Özgürlüğü Kapsamında Maddi Olgular ve Değer Yargıları Ayrımı”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, C.25. S.1, İstanbul, 2019, s.129-149.
HAFIZOĞULLARI Zeki/ÖZEN Muharrem, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Kişilere Karşı Suçlar, 5. Baskı, U.S.A Yayıncılık, Ankara, 2016.
KATOĞLU Tuğrul, “Ceza Hukukunda Suçun Mağduru Kavramının Sınırları”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Yıl.61, Sayı.2, Ankara, 2012, s. 657-693.

KAYANÇİÇEK Murat, Şerefe Karşı Suçlar, Adalet Yayınevi, Ankara, 2008.
KOCA Mahmut/ÜZÜLMEZ İlhan, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 4. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2017.
KÖKEN Enes, “Şerefe Karşı Suçlar”, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi; S.6, Ankara, 2015, s.281-309.
ÖZBEK Veli Özer/KANBUR Mehmet Nihat/DOĞAN Koray/BACAKSIZ Pınar/TEPE İlker, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Genişletilmiş ve Güncelleştirilmiş, 5. Baskı, Seçkin Yayınları, Ankara, 2013.
ÖZBEY Özcan, “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Işığında İfade Özgürlüğü Kısıtlamaları”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, S.106, Ankara, 2013, s.41-92.
ÖZEN Mustafa, Ceza Hukuku Özel Hükümler Dersleri, Adalet Yayınevi, Ankara, 2017.
SAKARYA Utku Coşkuner, “Gıyapta Hakaret Suçunda İhtilat Unsuru”, Ankara Barosu Dergisi, S.2013/2, Ankara, 2013, s.409-424.
SOYASLAN Doğan, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Güncelleştirilmiş 10.Baskı, Yetkin, Ankara, 2014.
TEZCAN Durmuş/ERDEM Mustafa Ruhan/ÖNOK R. Murat, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, Güncellenmiş 16. Baskı, Seçkin, Ankara 2018.
TOROSLU Nevzat, Ceza Hukuku Özel Kısım, Savaş, Ankara, 2018.
TOROSLU Nevzat, Ceza Hukuku Genel Kısım, Savaş, Ankara, 2012.
YAŞAR Osman/GÖKCAN Hasan Tahsin/ARTUÇ Mustafa, YorumluUygulamalı Türk Ceza Kanunu, 3. Cilt, Tamamen Gözden Geçirilmiş 2. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2014.
YENİDÜNYA Ahmet Caner/ALŞAHİN Mehmet Emin “Bireyin Şerefi ne Karşı Suçlar”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, S.68, Ankara, 2007, s.43-93.
YURTCAN Erdener, Yargıtay Kararları Işığında Hakaret Suçları, 2.Bası, Türkiye Barolar Birliği Yayınları:286, Ankara, 2015.
COMMITTEE OF MINISTERS, Doc. 11640 ,17 June 2008, Towards decriminalisation of defamation. Reply to Recommendation: Recommendation 1814 (2007) 11 June 2008. Erişim adresi: hĴp://assembly. coe.int/nw/xml/XRef/Xref-XML2HTML-en.asp?fi leid=11944, Erişim tarihi: 05.02.2021.
COUNCIL OF EUROPE, SECRETARIAT GENERAL, Directorate General of Human Rights and Legal Aff airs, “Study on the alignment of laws and practices concerning defamation with the relevant case law of the European Court of Human Rights on freedom of expression, particularly with regard to the principle of proportionality”, CDMSI(2012)Misc11Rev2, 2012. Erişim adresi: hĴps://rm.coe.int/16804915c5, Erişim Tarihi: 05.02.2021.
DENGE DENETLEME AĞI, “İfade Özgürlüğünü Sınırlayan Hakaret Suçu Ceza Kanunundan Çıkmalı, Demokrasi Barometresi Politika Belgesi No:30”, 14 Şubat 2019, s.3. Erişim adresi: hĴps://dengedenetleme.org/somutoneriler/ifade-ozgurlugunu-sinirlayan-hakaret-sucu-ceza-kanunundancikmali/ Erişim tarihi: 05.02. 2021.
EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS STATISTICS, Violations by Article and by State 2020. Erişim adresi: hĴps://www.echr.coe.int/ Documents/Stats_violation_2020_ENG.pdf, Erişim tarihi: 05.02. 2021.
RECOMMENDATION 1814 (2007) Towards decriminalisation of defamation Erişim adresi hĴp://assembly.coe.int/nw/xml/XRef/XrefXML2HTML-en.asp?fi leid=17587, Erişim tarihi: 05.02.2021.
RESOLUTION 1577 (2007) adopted by the Assembly on 4 October 2007 (34th SiĴing). Erişim adresi: hĴp://assembly.coe.int/nw/xml/XRef/XrefXML2HTML-EN.asp?fi leid=17588, Erişim tarihi: 25.02.2021.
Ali Çetin / Türkiye (Başvuru no. 30905/09), 20 Haziran 2017.
Animal Defenders International v. the United Kingdom [GC], (Application no. 48876/08), 22 April 2013.
Aslı Güneş / Türkiye Kabul edilebilirlik hakkında karar, (Başvuru no. 53916/00), 13 Mayıs 2004.
Ataç / Türkiye (Başvuru no.70607/12), 17 Aralık 2019.
Axel Springer AG v. Germany [GC], (Application no. 39954/08), 7 February 2012.
Bédat v. Swiĵerland [GC], (Application no. 56925/08), 29 March 2016.
Belge / Türkiye (Başvuru no. 50171/09), 6 Aralık 2016.
Brasilier v. France, (Application no. 71343/01), 11 April 2006.
Büyükerşen / Türkiye (Başvuru no. 69975/12), 17 Aralık 2019
Cihan Öztürk / Türkiye (Başvuru no.17095/03), 9 Haziran 2009.
Couderc and HacheĴe Filipacchi Assocıés v. France [GC], (Application no. 40454/07), 10 November 2015.
Cumhuriyet Vakfı ve Diğerleri / Türkiye (Başvuru no. 28255/07), 8 Ekim 2013.
De Haes and Gijsels v. Belgium (Application no. 19983/92), 24 February 1997.
Demir / Türkiye (Başvuru no. 324/10), 7 Ocak 2020.
Dilipak / Türkiye (Başvuru no.29680/05), 15 Eylül 2015.
Dilipak ve Karakaya / Türkiye (Başvuru no. 7942/05 ve 24838/05), 4 Mart 2014.
Dink / Türkiye (Başvuru no. 2668/07, 6102/08, 30079/08, 7072/09 ve 7124/09), 14 Eylül 2010.
Dupuis and Others v. France (Application no. 1914/02), 7 June 2007.
Erdener / Türkiye (Başvuru no. 23497/05), 2 Şubat 2016.
Erdoğdu / Türkiye (Başvuru no.25723/94), 15 Haziran 2000.
Ergündoğan / Türkiye (Başvuru no. 48979/10), 17 Nisan 2018.
Gerger / Türkiye (Başvuru no:24919/94), 8 Temmuz 1999.
Handyside v. the United Kingdom (Application no. 5493/72), 7 December 1976.
İlknur Birol / Türkiye (Başvuru no. 44104/98), 1 Mart 2005.
Kayasu / Türkiye (Başvuru no.64119/00 ve 76292/01), 13 Kasım 2008.
Kılıç ve Eren / Türkiye (Başvuru no. 43807/07), 29 Kasım 2011.
Kılıçdaroğlu v. Turkey (Application no.16558/18), 27 October 2020.
Kuliś v. Poland (Application no. 15601/02), 18 March 2008.
Lindon, Otchakovsky-Laurens and July v. France [GC], (Application nos. 21279/02 and 36448/02), 22 October 2007.
Lingens v. Austria (Application no. 9815/82), 8 July 1986.
Morice v. France [GC], (Application no. 29369/10), 23 April 2015
Mouvement Raëlien Suısse v. Swiĵerland [GC], (Application no. 16354/06), 13 July 2012.
Murat Vural / Türkiye (Başvuru no.9540/07), 21 Ekim 2014.
Mustafa Erdoğan ve diğerleri / Türkiye (Başvuru no.346/04 ve 39779/04), 27 Mayıs 2014.
Oberschlick v. Austria (Application no. 11662/85), 23 May 1991.
Oberschlick v. Austria (No. 2) (Application no. 20834/92), 1 July 1997.
Odabaşı ve Koçak / Türkiye (Başvuru no.50959/99), 21 Şubat 2006.
Özçelebi / Türkiye (Başvuru no. 34823/05), 23 Haziran 2015.
Pakdemirli / Türkiye (Başvuru no.35839/97), 22 Şubat 2005.
Paturel v. France (Application no. 54968/00), 22 December 2005.
Reznik v. Russia (Application no. 4977/05), 4 April 2013.
Salumäki v. Finland (Application no.23605/09), 29 April 2014.
Saygılı ve diğerleri / Türkiye (Başvuru no. 19353/03), 8 Ocak 2008.
Seğmen / Türkiye (Başvuru no.11314/10), 17 Mart 2020.
SelahaĴin Demirtaş / Türkiye (No.3) (Başvuru no.8732/11), 9 Temmuz 2019.
Sevinç / Türkiye (Başvuru no. 57878/10), 24 Mart 2020.
Stoll v. Swiĵerland [GC], (Application no. 69698/01), 10 December 2007.
Surat / Türkiye (Başvuru no. 50930/06), 10 Ekim 2017.
Sürek / Türkiye (No.1) (Başvuru no. 26682/95), 8 Temmuz 1999.
Sürek / Türkiye (No.4) [BD], (Başvuru no. 24762/94), 8 Temmuz 1999.
Şık / Türkiye (No.2), (Başvuru no. 36493/17), 24 Kasım 2020.
Tarman / Türkiye (Başvuru no. 63903/10), 21 Kasım 2017.
Turhan / Türkiye (Başvuru no.48176/199), 19 Mayıs 2005.
Tuşalp / Türkiye (Başvuru no.32131/08 ve 41617/08), 21 Şubat 2012.
Wingrove v. The United Kingdom (Application no. 17419/90), 25 November 1996.
Yalçınkaya ve diğerleri / Türkiye (Başvuru no. 25764/09, 25773/09, 25786/09, 25793/09, 25804/09, 25811/09, 25815/09, 25928/09, 25936/09, 25944/09, 26233/09, 26242/09, 26245/09, 26249/09, 26252/09, 26254/09, 26719/09, 26726/09 ve 27222/09), 1 Ekim 2013.
Yaşar Kaplan / Türkiye (Başvuru no. 56566/00), 24 Ocak 2006.
Yılmaz ve Kılıç / Türkiye (Başvuru no. 68514/01), 17 Temmuz 2008
Adnan Oktar (3), B. No: 2013/1123, 2/10/2013.
Ali Karatay, B. No: 2012/990, 10/12/2014.
Emin Aydın, B. No: 2013/2602, 23/1/2014, R. G.Tarih- Sayı:13/3/2014 -28940.
Fatih Taş [GK], B. No: 2013/1461, 12/11/2014.
Mehmet Ali Aydın [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, R.G. Tarih- Sayı: 1/7/2015-29403.
Nilgün Halloran, B. No: 2012/1184, 16/7/2014.
Ramazan Fatih Uğurlu (2), B. No: 2015/2461, 30/10/2018.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Recep Doğan ^* Bu kişi benim
0000-0002-7739-3071
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

4 Mart 2021

Kabul Tarihi

21 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 17

DOI

https://doi.org/10.18771/mdergi.957900

IZ

https://izlik.org/JA89KJ36PF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Doğan, R. (2021). HAKARET SUÇU VE AİHM KARARLARINDA İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLARI. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, 17, 191-239. https://doi.org/10.18771/mdergi.957900

AMA

1.Doğan R. HAKARET SUÇU VE AİHM KARARLARINDA İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLARI. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi. 2021;(17):191-239. doi:10.18771/mdergi.957900

Chicago

Doğan, Recep. 2021. “HAKARET SUÇU VE AİHM KARARLARINDA İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLARI”. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, sy 17: 191-239. https://doi.org/10.18771/mdergi.957900.

EndNote

Doğan R (01 Haziran 2021) HAKARET SUÇU VE AİHM KARARLARINDA İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLARI. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi 17 191–239.

IEEE

[1]R. Doğan, “HAKARET SUÇU VE AİHM KARARLARINDA İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLARI”, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, sy 17, ss. 191–239, Haz. 2021, doi: 10.18771/mdergi.957900.

ISNAD

Doğan, Recep. “HAKARET SUÇU VE AİHM KARARLARINDA İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLARI”. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi. 17 (01 Haziran 2021): 191-239. https://doi.org/10.18771/mdergi.957900.

JAMA

1.Doğan R. HAKARET SUÇU VE AİHM KARARLARINDA İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLARI. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi. 2021;:191–239.

MLA

Doğan, Recep. “HAKARET SUÇU VE AİHM KARARLARINDA İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLARI”. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, sy 17, Haziran 2021, ss. 191-39, doi:10.18771/mdergi.957900.

Vancouver

1.Recep Doğan. HAKARET SUÇU VE AİHM KARARLARINDA İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLARI. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi. 01 Haziran 2021;(17):191-239. doi:10.18771/mdergi.957900

HAKARET SUÇU VE AİHM KARARLARINDA İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLARI

HAKARET SUÇU VE AİHM KARARLARINDA İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLARI

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Hakaret Suçu Çerçevesinde Tanzimat Sonrası Osmanlı Hukuku ve Türk Pozitif Hukuku Mukayesesi

YARGI KARARLARINDA KULLANILAN SİNKAFLI SÖZLERLE HAKARET İBARESİNİN HAKARET SUÇU BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Hakaret Suçu Yönünden Önödeme