Mikhail Bahtin’in İletişim ve Retoriğe Katkıları: Diyaloji, Söylem ve Karnaval

The concepts of dialogism, discourse, and carnival introduced by Mikhail M. Bakhtin have not only provided a new theoretical perspective to modern rhetorical studies but have also offered an original viewpoint to contemporary communication studies. Bakhtin’s linguistic work and the concepts he developed have played a significant role in the advancement of the fields of rhetoric and communication. In this context, the present study engages in a theoretical discussion of Bakhtin’s concepts of discourse, dialogism, and carnival within the frameworks of rhetoric and communication. Relying on a literature-based theoretical approach, the study analyzes the kinds of innovations these concepts have introduced into the fields of rhetoric and communication. Bakhtin’s theoretical approach, particularly in relation to literature, language, and discourse, demonstrates that language is not merely a tool of communication but also a carrier of ideological and cultural structures. Thus, by emphasizing the inherently ideological nature of discourse, Bakhtin underscores the ideological dimensions of communication and challenges the notion of rhetoric as merely the art of persuasion. In this regard, Bakhtin has opened up new debates in both communication and rhetoric, paving the way for a paradigmatic transformation in these fields.

Mikhail M. Bahtin’in iletişim ve retorik alanlarına kazandırdığı diyaloji, söylem ve karnaval kavramları, modern retorik çalışmalarına yeni bir kuramsal perspektif sunmakla kalmamış, aynı zamanda günümüz iletişim çalışmalarına da özgün bir bakış açısı kazandırmıştır. Bahtin’in dil bilimsel açıdan yapmış olduğu çalışmalar ve ortaya koyduğu kavramlar, retorik ve iletişim sahasının gelişmesinde etkili olmuştur. Bu bağlamda, bu çalışma Bahtin’in söylem, diyaloji ve karnaval kavramları üzerinden teorik bir tartışmayı retorik ve iletişim açısından ele almaktadır. Literatüre dayalı teorik bir tartışma sunan bu çalışma söz konusu kavramların retorik ve iletişim alanına ne tür yenilikler getirdiğini analiz etmektedir. Bahtin’in özellikle edebiyat başta olmak üzere dil ve söyleme dair ortaya koyduğu teorik yaklaşım, dilin salt bir iletişim aracı olmadığını, aynı zamanda onun ideolojik ve kültürel yapılar taşıdığını göstermektedir. Dolayısıyla Bahtin, söylemin özünde ideolojik bir doğaya sahip olduğunu vurgularken, aslında iletişimin ideolojik yapısına ve retoriğin sadece ikna sanatı olmadığına da vurgu yapmaktadır. Bu bağlamda Bahtin, hem iletişim hem de retorik disiplinlerinde yeni tartışmaların önünü açmış ve bu alanlarda paradigmatik bir dönüşümün zeminini hazırlamıştır.