Suçun Ekrandaki Temsili ve Toplumsal Korkular: Yetiştirme Kuramı Bağlamında Gaziantep’te Kadın İzleyiciler

Toplumsal yaşamın temelinde yer alan iletişim, modern toplumlarda büyük ölçüde kitle iletişim araçları üzerinden sağlanmaktadır. Özellikle televizyon, bireylerin dünyayı algılama biçimlerini şekillendirmede önemli bir rol oynamaktadır. George Gerbner’in Yetiştirme Kuramı, televizyonun uzun vadeli etkilerle “acımasız bir dünya” algısı yarattığını savunmaktadır. Bu çalışma, kriminal reality programlarının (özellikle “Müge Anlı ile Tatlı Sert” ve “Esra Erol’da”) kadın izleyiciler üzerindeki etkilerini, güvenlik algısı ve suç mağduriyeti korkusu bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, söz konusu televizyon programlarının, kadınların suç mağduriyeti korkusunu ve kamusal alanlara dair güvensizlik duygularını artırıp artırmadığı sorusunu merkezine almaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemine dayanmakta olup Gaziantep’te yaşayan kadınlarla yapılan derinlemesine görüşmelerle gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, kriminal reality programlarını yalnızca suçun görünür kılındığı yayınlar olarak değil, aynı zamanda adalet ve toplumsal dayanışma gibi değerlerin temsil edildiği alanlar olarak görmektedir. Sunucular, eksik kalan kamusal otoritenin yerini alan karizmatik figürler olarak algılanmaktadır. Gerbner’in “acımasız dünya sendromu” çerçevesinde, bu programların kadınlarda suç mağduriyeti korkusunu artırdığı ve gündelik hayat alışkanlıklarını etkilediği tespit edilmiştir. Suç mağduriyeti korkusu; kadınların güvenlik stratejilerini, çocuk yetiştirme biçimlerini ve kamusal alandaki varlıklarını biçimlendiren, toplumsal cinsiyet temelli çok katmanlı bir olgu olarak öne çıkmaktadır.

It is evident that communication, which is intrinsic to social life, is predominantly mediated through mass communication tools in modern societies. Television, in particular, has been identified as a significant cultural influencer in shaping viewer perceptions of the world. As posited by George Gerbner in his seminal work on the subject, the so-called Cultivation Theory, the medium of television has the capacity to engender a pervasive sense of threat and anxiety in the viewer, through its long-term effects, as if the world were a hostile and menacing place. The present study aims to examine the impact of criminal reality programmes (particularly “Müge Anlı ile Tatlı Sert” and “Esra Erol’da”) on female viewers, in the context of perceptions of security and fear of crime victimisation. The primary research question posits whether television programmes engender an increased fear of victimisation among women and a heightened sense of insecurity regarding public spaces. The study is grounded in a qualitative research method and was conducted through in-depth interviews with women residing in Gaziantep. Participants perceive criminal reality programs not only as broadcasts that make crime visible, but also as platforms where values such as justice and social solidarity are represented. The presenters are regarded as charismatic figures who compensate for the absence of public authority. Within the theoretical framework of Gerbner's "mean world syndrome," it has been identified that such programs have the capacity to increase women's fear of victimization and influence their everyday life practices. The notion of fear of crime victimization has been identified as a gender-based, multilayered phenomenon that exerts a significant influence on women's security strategies, parenting practices, and their presence in public spaces.