Akademik Cimrilik Düzeyi Ölçeği

Yıl 2025, Cilt: 21 Sayı: 2, 444 - 461, 20.08.2025

Mehmet Kara , Buse Yılmaz , Ferhat Caner Açikbaş

https://doi.org/10.17860/mersinefd.1555641

Öz

Bu araştırmanın amacı akademisyenlerin bilgi edinirken ve paylaşırken hangi özellikleri göz önünde bulundurduklarını tespit eden geçerli ve güvenilir bir ölçme amacı geliştirmektir. Lawshe tekniği ile hazırlanan ölçeğin aday formunda; “niteliksel adımlar’’ olarak odak grup görüşmeleri, “niceliksel adımlar’’ kapsamında ise sayıltı analizleri ile geçerlik ve güvenirlik analizleri uygulanmıştır. Uzman dönütleri sonrası 34 maddelik madde havuzu 37 maddeye ulaşmış olup, 5’li Likert yapıdaki (5=Kesinlikle Katılıyorum, … 1=Kesinlikle Katılmıyorum) deneme formu 367 akademisyene uygulanmıştır. Gerçekleştirilen Keşfedici Faktör Analizi (KFA) sonucu, 3 faktörlü 19 maddelik yapı ile tekrar veri toplanmış ve 406 gözlem ile Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. Faktör isimlendirmesi sonrası; Cronbach Alfa iç tutarlık katsayıları; “Taktik-Strateji” (n=5) alt boyutu için .86.2, “İletişim” (n=8) alt boyutu için .84.4, “Bilişsel-Sosyopatik” (n=6) alt boyutu için .89.3 ve ölçeğin tamamı için ise .92.2 olarak hesaplanmıştır. Açıklanan varyans oranı %61’dir. Akademisyenler üzerine birçok çalışma gerçekleştirilmiş olsa da cimrilik konusunda hangi faktörlerin önemli olduğunu ölçen bir çalışmaya rastlanılmamış olması çalışmanın motivasyonunu oluşturmuştur. Mevcut çalışma gözlenen bu eksikliği gidermeyi ve akademisyenlerin bilgi paylaşırken hangi özelliklere dikkat ettiklerine dikkat çekmektedir. Araştırma sonuçları, Akademik Cimrilik Düzeyi Ölçeğinin (ACDÖ), geçerli ve güvenilir olduğu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

akademisyen , bilişsel-sosyopatik , cimri , geçerlik , güvenirlik

Academic Stinginess Level Scale

Öz

This study aimed to develop a valid and reliable measurement tool that determines which characteristics academics take into consideration when acquiring and sharing knowledge. In the candidate form of the scale prepared with the Lawshe technique; focus group interviews were applied as ‘qualitative steps’ and validity and reliability analyses were applied with assumption analyses within the scope of ‘quantitative steps’. After the expert feedbacks, the 34-item item pool reached 37 items, and the trial form with a 5-point Likert structure (5=Strongly Agree, ... 1=Strongly Disagree) was applied to 367 academicians. As a result of the Exploratory Factor Analysis (EFA), data were collected again with a 3-factor 19-item structure and Confirmatory Factor Analysis (CFA) was performed with 406 observations. After factor nomenclature; Cronbach's Alpha internal consistency coefficients were calculated as .86.2 for the ‘Tactics-Strategy’ (n=5) sub-dimension, .84.4 for the ‘Communication’ (n=8) sub-dimension, .89.3 for the ‘Cognitive-Sociopathic’ (n=6) sub-dimension and .92.2 for the whole scale. The explained variance ratio is 61%. Although many studies have been carried out on academicians, the motivation of this study is that there is no study that measures which factors are important for stinginess. The current study aims to fill this gap and draw attention to the characteristics that academics pay attention to when sharing information. The results of the study revealed that the Academic Stinginess Level Scale (ASLS) is valid and reliable.

Anahtar Kelimeler

academician , cognitive-sociopathic , reliability , stingy , validity

Kaynakça

• Alakurt, T. & Keser, H. (2016). Bilgi paylaşma davranışları ölçeği: Ölçek geliştirme çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(3), 1033-1054.
• Andrade, C. (2021). The inconvenient truth about convenience and purposive samples. Indian Journal of Psychological Medicine, 43(1), 86-88. https://doi: 10.1177/0253717620977000.
• Arıkan, S. (2018). Türkçede ikili karşıtlık kavramları olarak “Erdem ve Kusur”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 7(1), 592-606.
• Ay, F. (2017). Öğretim üyesinin etik sorumluluğu. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 4(3), 267-271.https://doi.org/10.17681/hsp.281915.
• Ayre, C., & Scally, A. J. (2014). Critical values for Lawshe’s content validity ratio: revisiting the original methods of calculation. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 47(1), 79-86. https://doi: 10.1177/0748175613513808.
• Bernstein, I. (2000, April). Some consequences of violating SEM’s assumptions. In Annual Meeting of Southwestern Psychological Association, Dallas, TX.
• Bove, L. L., Nagpal, A., & Dorsett, A. D. S. (2009). Exploring the determinants of the frugal shopper. Journal of Retailing and Consumer Services, 16(4), 291-297.https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2009.02.004.
• Büken, N. Ö. (2006). Türkiye örneğinde akademik dünya ve akademik etik. Hacettepe Tıp Dergisi, 37(3), 164-170. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Atıf İndeksi, 001-214.
• Can, A. (2018). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi (12. Baskı). Pegem Atıf İndeksi.
• Chen, G., Adleman, N. E., Saad, Z. S., Leibenluft, E., & Cox, R. W. (2014). Applications of multivariate modeling to neuroimaging group analysis: a comprehensive alternative to univariate general linear model. Neuroimage, 99, 571-588. https://doı: 10.1016/j.neuroimage.2014.06.027.
• Chetry, K. K. (2024). Formal vs. Informal Education: Impacts on Cognitive Development and Learning Outcomes. Int. J. Res. Anal. Rev, 11(1), 659-667.
• Coşkun, H. (2020). İnsan yetiştirmenin önemine ve akademik etiğe bir bakış. Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi/Journal of Halal and Ethical Research. https://hdl.handle.net/20.500.12436/1640.
• Creswell, J. W., & Clark, V. L. P. (2017). Designing and conducting mixed methods research. Sage publications. Crocker, L. (2012). Introduction to measurement theory (3. Baskı). In Handbook of complementary methods in education research.
• Çetin, Y. C., & Ünsal, S. (2020). Öğretmenlerin kişisel-mesleki yetkinlik algıları ile mesleki dayanıklılık inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (63), 1-15.
• Çiftçioğlu, H., Polat, Ö.A., & Eren, E. (2016). Kişilik gelişimi. International Journal of Social Humanities Sciences Research, 3(7), 166-177.
• Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları (2. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
• Dağlı, A. (2015). Örgütsel muhalefet ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(53), 198-218.
• Darmiany, D., Widiada, I. K., Nisa, K., Maulyda, M. A., & Nurmawanti, I. (2021). Strengthening character value based on experiential learning to reduce student academic cheating behavior. Premiere Educandum: Jurnal Pendidikan Dasar dan Pembelajaran, 11(1), 135.
• Demir, Ü. (2023). Scale development study: Students' school satisfaction scale. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 9(1), 25-39.
• Direktör, C., & Nuri, C. (2019). Personality beliefs as a predictor of smartphone addiction. Archives of Clinical Psychiatry (São Paulo), 46(3), 61-65.
• Echeverria, N., Hemmerechts, K., & Kavadias, D. (2019). The legacy of country-level experience of armed conflict on emancipative value preferences: A global cross-national study. International Journal of Comparative Sociology, 60(5), 342-370.
• Eisenbruch, A. B., & Roney, J. R. (2017). The skillful and the stingy: Partner choice decisions and fairness intuitions suggest human adaptation for a biological market of cooperators. Evolutionary Psychological Science, 3, 364-378.
• Etikan, I., Musa, S. A., & Alkassim, R. S. (2016). Comparison of convenience sampling and purposive sampling. American Journal of Theoretical and Applied Statistics, 5(1), 1-4.
• Field, A. (2024). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. Sage publications limited.
• Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of marketing research, 18(1), 39-50.
• Göldağ, B. (2019). Lise öğrencilerinin okul kültürü algıları ve okula yabancılaşmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 813-830.
• Gürbüz, S., & Şahin, F. (2014). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (2. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Gürses, İ., & Kılavuz, M.A. (2011). Erikson’un psiko-sosyal gelişim dönemleri teorisi açısından kuşaklararası din eğitimi ve iletişiminin önemi. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 20(2), 153-166.
• Hair Jr, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis. In Multivariate data analysis (pp. 785-785).
• Hooper, D., Coughlan, J., & Mullen, MR. (2008). Evaluating model fit: a synthesis of the structural equation modelling literature. In 7th European Conference on research methodology for business and management studies, 195-200.
• Horn, J. L. (1965). A rationale and test for the number of factors in factor analysis. Psychometrika, 30, 179-185.
• Hu, W., Bao, J., Yang, X., & Ye, M. (2024). Psychometric evaluation of the chinese version of the stressors in breast cancer scale: a translation and validation study. BMC Public Health, 24(1), 425.
• Jenson, W. R., Clark, E., Kircher, J. C., & Kristjansson, S. D. (2007). Statistical reform: Evidence‐based practice, meta‐analyses, and single subject designs. Psychology in the Schools, 44(5), 483-493.
• Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (1993). LISREL 8: Structural equation modeling with the SIMPLIS command language. Scientific Software International, 226.
• Kaçar, T., & Beycioğlu, K. (2017). İlköğretim öğretmenlerinin öz yeterlik inançları. İlköğretim Online, 16(4), 1753-1767.
• Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri (9. Baskı). Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
• Kaplan, F. (2022). Pintilik mi fakirlik mi: Mihaliçli bedrî’nin cimrilik gazeli ve gazeldeki cimrilik kavramı. Söylem Filoloji Dergisi, 7(1), 181-191.
• Kara, M., Kara, N. Ş., & Uzun, N. B. (2023). Level of competition forgiveness scale in sport (fclss): Validity and reliability study. International Innovative Education Researcher (IEdRes), 3(3), 130-161.
• Karatay, M. (2022). Akademik etik. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 196-214.
• Kline, P. (2014). An easy guide to factor analysis (1. Baskı). Routledge.
• Kuzu, E.D. (2022). Kişilerarası İlişkilerin Makyavelizm ve Kişilik Özellikleri Açısından İncelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü]. Konya.
• Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28(4), 563-575.
• Lenz, E. R. (2010). Measurement in nursing and health research (4. Baskı). Springer Publishing Company.
• Masroom, M. N., Yunus, W. M. A. W. M., & Huda, M. (2020). Understanding of significance of zakat (islamic charity) for psychological well-being. Journal of Critical Reviews, 7(2), 693-697.
• Mullainathan, S., & Shafir, E. (2013). Scarcity: Why having too little means so much. Macmillan.
• Munro, B. H. (2005). Statistical methods for health care research (1. Baskı). Lippincott Williams & Wilkins.
• Nunnally, J., & Bernstein, I. (1994). Psychometric Theory 3rd edition (MacGraw-Hill, New York).
• Pedersen, E. J., McAuliffe, W. H., & McCullough, M. E. (2018). The unresponsive avenger: More evidence that disinterested third parties do not punish altruistically. Journal of Experimental Psychology: General, 147(4), 514-544.
• Purnamasari, U., Surawidarto, M., Andrian, D., Hadi, S., & Istiyono, E. (2019). Exploratory factor analysis: Motivation for learning. Kne Social Sciences, 3(15), 58.
• Quaal, A., Passante, G., Pollock, S. J., & Sadaghiani, H. R. (2020). Exploratory factor analysis of the QMCA. In 2020 Physics Education Research Conference (PERC), 406-411.
• Rindfuss, R. R., Choe, M. K., Tsuya, N. O., Bumpass, L. L., & Tamaki, E. (2015). Do low survey response rates bias results? Evidence from Japan. Demographic Research, 32 (26), 797-828.
• Sackey, M. B. (2002). Faith healing and women's reproductive health. Institute of African Studies Research Review, 18(1), 5-11.
• Schreiber, J. B., Nora, A., Stage, F. K., Barlow, E. A., & King, J. (2006). Reporting structural equation modeling and confirmatory factor analysis results: A review. The Journal of Educational Research, 99(6), 323-338.
• Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2004). A beginner's guide to structural equation modeling. psychology press (3. Baskı). Routledge.
• Sofroniou, N., & Hutcheson, G. (1999). The multivariate social scientist: Introductory statistics using generalized linear models. Sage Publications.
• Sümer, N. (2000). Yapısal Eşitlik Modelleri: Temel Kavramlar ve Örnek Uygulamalar. Türk Psikoloji Yazilari, 3 (6), 49-74.
• Şentürk, F.K., & Carman, Y. (2019). Örgüt kültürünün ve örgütsel adaletin bilgi paylaşımı üzerine etkisi: Bir devlet üniversitesi örneği. Alanya Akademik Bakış, 3(1), 1-18.
• Şimşek, Ö. F. (2020). Yapısal eşitlik modellemesine giriş: Temel ilkeler ve LISREL uygulamaları (1. Baskı). Yapısal Eşitlik Yayınları.
• Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2015). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı. Nobel.
• VanNatta, M. (2005). Constructing the battered woman. Feminist Studies, 31(2), 416-443.
• Vielma-Aguilera, A., Grandón, P., Bustos, C., & Fernández, D. (2024). Development and Psychometric Properties of Associative Stigma in Mental Healthcare Providers Scale (ESA-MHP). International Journal of Mental Health and Addiction, 1-17.
• Wang, J., & Wang, X. (2019). Structural equation modeling: Applications using Mplus (1. Baskı). WILEY Publishers.
• Watkins, M. W. (2018). Exploratory factor analysis: A guide to best practice. Journal of black psychology, 44(3), 219-246.
• Wilson, F. R., Pan, W., & Schumsky, D. A. (2012). Recalculation of the critical values for Lawshe’s content validity ratio. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 45(3), 197-210.
• Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Sosyal bilimlerde faktör analizi ve geçerlilik: Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizlerinin kullanılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46, 74-85.
• Zhang, K. (2022, December). Assess the Relationship Between People’s Big Five Figures and Their Parents and Parenting Styles. Verbal declaration, In 2022 5th International Conference on Humanities Education and Social Sciences (ICHESS 2022) (pp. 1575-1584). Atlantis Press.