Öğretmenlik Mesleği ve Yaşam Boyu Öğrenme: Öğretmen Adayları Penceresinden

Öz

Eğitim programı, yöneticiler, eğitim uzmanları, eğitim teknolojisi, fiziki olanaklar, finans kaynakları, öğrenci ve öğretmen, eğitim sistemini oluşturan öğelerdir ve eğitim programının uygulayıcısı olan öğretmenler, önemli bir öğedir. Bundan dolayı, günümüz öğretmenlerinin özverili çalışabilmeleri için öğretmenlik mesleğine yönelik olumlu bir tutuma sahip olmaları ve güncel gelişmeleri takip edebilecekleri, değişimlere uyum sağlayabilecekleri ve kendilerini sürekli geliştirebilecekleri, ayrıca bu değişimleri sınıfa yansıtabilecekleri yaşam boyu öğrenme becerilerine sahip olmaları büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, pedagojik formasyon eğitimi alan öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarını ve yaşam boyu öğrenmeye ilişkin eğilimleri çeşitli değişkenlere göre belirlenmiş ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ile yaşam boyu öğrenmeye ilişkin eğilimleri arasında herhangi bir ilişkisinin olup olmadığı incelenmiştir. Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik olumlu tutum içinde oldukları saptanmıştır. Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimlerine bakıldığında, yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının “yaşam boyu öğrenme eğilimleri” ile “öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları” arasında, doğru (pozitif) yönlü orta düzeyde bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Ayrıca, öğretmen adaylarının açık uçlu sorulara verdikleri cevaplardan öğretmenliği nasıl gördükleri üç tema altında, yaşam boyu öğrenmeyi nasıl gördükleri de iki tema altında toplanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• pedagojik formasyon,öğretmenlik mesleği,yaşamboyu öğrenme

Teaching Profession and Lifelong Learning: From the Perspective of Teacher Candidates

Öz

Curriculum, administrators, educationists, education technologies, physical facilities, financial sources, students and teachers constitute the education systems and the teachers are important ones.  For this reason, in order to be able to work devotedly and attentively, it is mandatory that today’s teachers have positive attitude towards teaching profession and have high lifelong learning tendencies. In this study, the attitudes towards teaching profession and the lifelong learning tendencies of the teacher candidates attending to pedagogical formation certificate program were outlined according to various variables and whether there was any relationship between the attitudes towards teaching profession and the lifelong learning tendencies was investigated. It can be found that the teacher candidates had positive attitudes towards the teaching profession. Moreover, teacher candidates’ lifelong learning tendencies were said to be high. It can also be underlined that there was a positive medium-level relationship between the attitudes towards teaching profession and lifelong learning tendencies of the teacher candidates. Besides, the responses to how they saw the teaching profession were grouped under three themes and those to how they perceived lifelong learning under two themes.

Anahtar Kelimeler

• pedagogical formation,teaching profession

Kaynakça

1. Akkaya, N. (2009). Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumlarının Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 35 – 42.
2. Akpınar, E, Yıldız, E & Ergin, Ö. (2006). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 19, 56 – 62.
3. Aksoy, M. E. (2010). Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2, 197 – 212.
4. Ayık, A & Ataş, Ö. (2014). Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları İle Öğretme Motivasyonları Arasındaki İlişki [The Relationship Between Pre-Service Teachers’ Attitudes Towards The Teaching Profession And Their Motivation To Teach]. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi - Journal Of Educational Sciences Research, 4(1), 25-43. DOI Number: http://dx.doi.org/10.12973/jesr.2014.41.2
5. Başbay, M., Ünver, G. & Bümen, N. T. (2009) Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Öğrencilerinin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları: Boylamsal Bir Çalışma. Kuram Ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 59, 345-366.
6. Başçiftçi, F., Yanpınar, O. & Ergül, M. (2011, Mayıs). Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumlarının İncelenmesi: Selçuk Üniversitesi Örneği, Paper presented at the International Educational Technology Conference “Ietc”, 25-27 Mayıs 2011, İstanbul. Retrieved from https://www.iet-c.net/publication_folder/ietc/ietc2011-2.pdf
7. Bedel, E. F. (2008). Okulöncesi Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları Ve Bazı Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişkiler. Eğitimde Kuram Ve Uygulama, 4 (1): 31-48.
8. Bozdoğan, A. E., Aydın, D. & Yıldırım, K. (2007). Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları. Ahi Evran Üniversitesi, Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 8(2), 83-97.

9. Bulut, H., & Doğar, Ç. (2006). Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Karşı Tutumlarının İncelenmesi. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 8 (2), 13-27.
10. Bulut, İ. (2009). Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumlarının Değerlendirilmesi. Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 14, 13-24.
11. Can, Ş. (2010). Tezsiz Yüksek Lisans Öğrencilerinin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24, 13-28.
12. Coşkun Diker, Yelkin (2009). Üniversite Öğrencilerinin Yaşamboyu Öğrenme Eğilimlerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Bölümü, Eğitim Programları Ve Öğretim Anabilim Dalı. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Ankara.
13. Coşkun, Y.D. & Demirel, M. (2012). Üniversite Öğrencilerinin Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 42. 108-120.
14. Çağlar, Ç. (2013). The Relationship Between The Levels of Alienation of The Education Faculty Students and Their Attitudes Towards the Teaching Profession. Educational Sciences: Theory & Practice, 13 (3), 1507-1513.
15. Çam, E. & Üstün, A. (2016). Öğretmenlerin Mesleki Tutumları İle Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri Arasındaki İlişki. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 459 – 475. Doi: Http://Dx.Doi.Org/10.17218/Husbed.58800
16. Çapri, B. & Çelikkaleli, Ö. (2008). Öğretmen Adaylarının Öğretmenliğe İlişkin Tutum ve Mesleki Yeterlik İnançlarının Cinsiyet, Program ve Fakültelerine Göre İncelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9 (15), 33-53.
17. Demirel, M. & Akkoyunlu, B. (2010). Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleri ve bilgi okuryazarlığı öz-yeterlilik algıları. 10th International Educational Technology Conference, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul, Kongre Kitabı, 2, 1126-1133.
18. Demirtaş, H., Cömert, M. & Özer, N. (2011). Öğretmen Adaylarının Öz-yeterlilik İnançları ve Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları. Eğitim ve Bilim. 36 (159), 96 - 111.
19. Doğan, T. & Çoban, A. E. (2009). Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları İle Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Eğitim ve Bilim, 34 (153), 157-168.
20. Eraslan, L. & Çakıcı, D. (2011). Pedagojik Formasyon Programı Öğrencilerinin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19(2), 427-438.
21. Erdem, A. R., Gezer, K. & Çokadar, H. (2005). Ortaöğretim Fen-Matematik Ve Sosyal Alanlar Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Öğrencilerinin Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Denizli. 28-30 Eylül, Kongre Kitabı I, 471-477.
22. Erkuş, A. (2011). Davranış Bilimleri İçin Bilimsel Araştırma Süreci. (3. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
23. Gencel, İ. E. (2013). Öğretmen Adaylarının Yaşam Boyu Öğrenme Yeterliklerine Yönelik Algıları. Eğitim ve Bilim. 38 (170), 237- 252
24. Gürbüz, H.& Kışoğlu, M. (2007). Tezsiz Yüksek Lisans Programına Devam Eden Fen-Edebiyat Ve Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları (Atatürk Üniversitesi Örneği). Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 71-83.
25. Hacıömeroğlu, G. & Taşkın, Ç. Ş. (2010). Fen Bilgisi Öğretmenliği Ve Ortaöğretim Fen Ve Matematik Alanları Eğitimi Bölümü Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1), 77-90.
26. İzci, E. & Koç, S. (2012). Öğretmen Adaylarının Yaşam Boyu Öğrenmeye İlişkin Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5 (9). 101-114.
27. Kahyaoğlu, M., Tan, Ç. & Kaya, M. F. (2013). İlköğretim Öğretmen Adaylarının Öğrenme Stilleri Ve Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10 (21), 225-236.
28. Karakuş, C. (2013). Meslek Yüksek Okulu Öğrencilerinin Yaşam Boyu Öğrenme Yeterlikleri. Journal Of Research in Education and Teaching, 2(3), 26-35.
29. Karasar, N. (2010). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
30. Kılıç, Ç. (2014). Öğretmen Adaylarının Yaşam Boyu Öğrenmeye Yönelik Algıları. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(4), 79-87.
31. Kılıç, D. & Bektaş, F. (2008). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumlarının Değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 15-25.
32. Kılıç, H. & Tuncel, A. Z. (2014). İlköğretim Branş Öğretmenlerinin Bireysel Yenilikçilik Düzeyleri ve Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri. Uluslararası Eğitim Programları Ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 4(7), 25-37.
33. Kurt, İ., (2000). Yetişkin Eğitimi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
34. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) (2016), Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri, Http://Otmg.Meb. Gov.Tr/Yetgenel.Html. Erişim Tarihi: 10/09/2016.
35. Milli Eğitim Mevzuat (1973). Milli Eğitim Temel Kanunu, Http://Mevzuat.Meb.Gov.Tr/Html /Temkanun_0/Temelkanun_0.Html. Erişim Tarihi: 10/09/2016. Ocak, G. & Demirdelen, C. (2008). Eğitim Fakültesi Öğrencileri İle Tezsiz Yüksek Lisans Öğrencilerinin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumlarının Karşılaştırılması. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 10 (2), 151-171.
36. Oktay, A. (1991). Öğretmenlik Mesleği Ve Öğretmenin Nitelikleri. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 3, 187-193.
37. Oral, B. & Yazar, T (2015). Öğretmen Adaylarının Yaşam Boyu Öğrenmeye İlişkin Algılarının Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 14 (52) (001-011). Issn:1304-0278
38. Osunde, A. U. & Izevbigie, T. I. (2006). An Assessment Of Teachers’ Attitude Towards Teaching Profession İn Midwestern Nigeria. Education, 126 (3), 462-467.
39. Özben, Ş. (2010). Tezsiz Yüksek Lisans Öğrencilerinin Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumlarının İncelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 37-43.
40. Pehlivan, K. B. (2008). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Sosyo-Kültürel Özellikleri Ve Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları Üzerine Bir Çalışma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4 (2), 151-168.
41. Pektaş, M. & Kamer, T. (2011). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9 (4), 892-850.
42. Semerci, N. & Semerci, Ç. (2004). Türkiye’de Öğretmenlik Tutumları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 137-146.
43. Şahin, M., Akbaşlı, S. & Yanpar Yelken, T. (2010). Key Competences For Lifelong Learning: The Case Of Prospective Teachers. Educational Research And Review. 5(10), 545-556.
44. Şimşek, H. (2005). Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programına Devam Eden Öğrencilerin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2 (1), 1-26.
45. Tanel, R., Şengören, K. S. & Tanel, Z. (2007). Fizik Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumlarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2 (22), 1-9.
46. Terzi, A. R. & Tezci E. (2007) Necatibey Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 52, 593-614. Uğurlu, C. T. & Polat, S. (2011). Sınıf Öğretmenliği Öğrencilerinin Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları, Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 35 (1), 68-74.
47. Üstüner, M. (2006). Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeğinin Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi. 45, 109-127.
48. Üstüner, M., Demirtas, H. & Cömert, M.(2009). The Attitudes Of Prospective Teachers Towards The Profession Of Teaching (The Case Of İnonu, Faculty Of Education). Eğitim ve Bilim Dergisi, 34 (151), 140 – 155.
49. Yaman, F. (2014). Öğretmenlerin Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimlerinin İncelenmesi (Diyarbakır İli Örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dicle Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Diyarbakır.
50. Yamaner, F. & Kartal, A. (2001). İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Beden Eğitimi Ve Spor Bölümü’nde Okuyan Öğrencilerin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları. Atatürk Üniversitesi, Besyo Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 1 (4), 121-132.
51. Yaşar Ekici, F. (2014). Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumlarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi (İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Örneği). Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(35), 658-665.
52. Yavuz Konokman, G. & Yanpar Yelken, T. (2014). Eğitim Fakültesi Öğretim Elemanlarının Yaşam Boyu Öğrenme Yeterliklerine İlişkin Algıları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(2), 267-281.
53. Yüksek Öğretim Kurulu (2014). Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin Usul ve Esaslar, http://Www.Yok.Gov.Tr/Web/Guest/İcerik/-/Journal_Content/56_Instance_Rehf8bısfy rx/10279/7052802 . Erişim Tarihi: 09/10/2016.