Yasama, Yürütme Organları ve Bütçe Süreçleri Bağlamında İki Türk Devletinin Başkanlık Sistemlerinin Karşılaştırılması: Türkiye ve Kazakistan
Öz
Bu çalışma, Türkiye ve Kazakistan’ın Başkanlık Sistemlerini karşılaştırmalı bir perspektifle ele almaktadır. İki sistemin yasama, yürütme ile bütçe kabul ve onay süreçleri arasındaki benzerlikler ve farklılıklar ortaya konmaktadır. Farklı coğrafyalarda, farklı tarihsel altyapılarda ve farklı kültürel gerekliliklerle hükümet sisteminin oluşması incelenmektedir. Türkiye 2017 yılında yapılan anayasa değişikliğiyle başkanlık sistemine geçiş yaparken, Kazakistan 1991 yılında bağımsızlığını kazanmasıyla birlikte bu hükümet sistemini benimsemiştir. Türkiye 2017 yılında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni kabul ederek tek başlı bir yürütme sistemine geçiş yapmış ve başkanlık sisteminin temeli sayılan katı kuvvetler ayrılığı modelini uygulamaya koymuştur. Bu iki devlet, başkanlık sistemini kendi koşullarına göre şekillendirerek uygulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1982 T.C.Anayasası https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2709&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 (24.12.2024).
- 1995 Anayasası https://www.akorda.kz/en/constitution-of-the-republic-of-kazakhstan-50912#(25.12.2024).
- 5018 Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu md. 12.https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5018.pdf. (25.12.2024)
- Ağır, O., & Sayın, M. (2019). Kazakistan ve Kırgızistan Siyasal Sistemlerinin Karşılaştırılması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9 (1), 23-41.
- Al, H. (2020). Başkanlık Sistemi Üzerine: Cumhurbaşkanlığı Sisteminin Zayıf Halkası Parlamento. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 22 (1), 14-44.
- Alkan, H. (2011). Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinde Siyasal Hayat ve Kurumlar. Ankara: Usak Yayınları.
- Alkan, H. (2012). Türk Cumhuriyetlerinde Siyasal Kurumsallaşma Süreci: Geçen Yirmi Yılın Bir Bilançosu. Bilig Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, 12 (61), 1-30.
- Altıngöz Zarplı, S. (2021) The Evolution of the Power of the Purse Concept in Turkey, Studies on Interdisciplinary Economics and Business –Volume IV, Peter Lang, Berlin, 227-235.
- Aybarç, S., Özkubat, G., & Selim, S. (2019). Türkiye'de Merkezi Yönetim Bütçe Harcamalarının İllerin Gelişmişlik Düzeyi Açısından Etkinliği. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19 (1), 131-155. https://doi.org/10.11616/basbed.vi.532609
- Beazley, I., Downes, R. & Nicol, S. (2019), Budgeting in Kazakhstan A roadmap for continued for continued budgetary governance reform OECD Journal on Budgeting, 18 (3), OECD https://doi.org/10.1787/b08df8ad-en.