Denetim Uygulamalarının Mesleki ve Etik İlkelere Uygunluğunun İncelenmesi

Serkan Demir; Mustafa Kale

doi:10.37669/milliegitim.1130950

Denetim Uygulamalarının Mesleki ve Etik İlkelere Uygunluğunun İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın genel amacı öğretmen ve okul yöneticilerinin görüşlerine göre denetim uygulamalarının mesleki ve etik ilkelere uygunluğunun incelenmesidir. Araştırma tarama modellerinden durum çalışması (örnek olay tarama modeli) ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada çalışma grubu, Ankara-Çubuk ilçesinde bulunan resmi okullarda görevli ve araştırmaya gönüllü katılan 18 yönetici ve 48 öğretmen olmak üzere 66 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Toplanan veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Görüşme sorularına verilen cevaplardan tema ve kodlar oluşturulmuş, frekans dağılımları belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, yönetici ve öğretmenlerin çoğunluğunun görüşüne göre; denetim görevlilerinin “tarafsızlık ve nesnellik, eşitlik, dürüstlük, gizlilik, yetkinlik ve meslekî özen” ilkelerine uygun hareket ettiği tespit edilmiştir. Fakat “çıkar çatışmasından kaçınma, nezaket ve saygı” ilkelerine uygun davranışlar sergilemediği bulunmuştur. Denetim görevlilerinin özellikle onur kırıcı, küçük düşürücü, baskıcı, hakaret ve tehdit edici tavırlarda bulunmamaları, etkili rehberlik hizmetlerine katkı sunacaktır. Ayrıca denetim görevlilerine “etkili iletişim” konusunda eğitimler verilebilir. Denetim görevlilerinin etik dışı davranışlarda bulunmalarını engellemek amacıyla “Denetim Görevlilerinin Uyacakları Meslekî Etik Davranış İlkeleri Hakkında Yönetmelik” kapsamında daha hassas davranmaları ve ilgi yönetmelik maddelerini göz önünde bulundurarak denetim sürecini gerçekleştirmeleri önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aksoy, A. H. (1998). Eğitim denetiminde etik. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İnönü Üniversitesi.
Aydın, İ. (2006). Eğitim ve öğretimde etik. Pegem A Yayıncılık.
Aydın, İ. (2013). Öğretimde denetim (4. baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
Aydın, İ. (2016). Öğretimde denetim. Pegem Akademi Yayıncılık.
Aydın, M. (2007). Çağdaş eğitim denetimi. Hatiboğlu Yayınevi.
Aydın, M. (2011). Çağdaş eğitim denetimi (6. baskı). Hatipoğlu Yayıncılık.
Beck, L.G, Murphy, J (1994), Ethics in educational leadership programs: An expanding role. Corwin Press.
Ceylan, M. & Can, S. (2019). Evaluation of teachers’ views on school managers’ classroom supervision. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 10 (4), 490-510. https://doi.org/10.17569/tojqi.624748

Cirhinlioğlu, Z. (1996). Meslekler ve sosyoloji. Gündoğan Yayınları.
Cornforth, S., & Claiborne, L. B. (2008) When educational supervision meets clinical supervision: what can we learn from the discrepancies? British Journal of Guidance &Counselling, 36(2), 155 – 163. https://doi.org/10.1080/03069880801926426
Çetin, R. B. (2020). Türk eğitim sisteminde denetim alt sisteminin analizi ve bir model önerisi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. İnönü Üniversitesi.
Deniz, Ü. & Erdener, M. A. (2020). Levels of school administrators exhibiting instructional supervision behaviors: Teachers’ perspectives. Research in Educational Administration and Leadership, 5(4), 1038-1081. https://doi.org/10.30828/real/2020.4.3
Erdem, A. R. & Eroğlu, M.G. (2012). Sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre ders denetiminde eğitim müfettişlerin öğretmene ilişkin tutumları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(I), 13-26. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/114555
Eyi, T. F. (2006). Adana ili ilköğretim müfettişlerinin araştırma görevlerini gerçekleştirmelerine ilişkin görüşleri. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
Glanz, J. (1997). The Tao of supervision: Taoist insights into the theory and practice of educational supervision. Journal of Curriculum and Supervision, 12(3), 193-211.
Göl, İ. (2021). Okul yöneticilerinin ders denetim sürecinin incelenmesi. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi (ULED), II(II), 59-79. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2097522
Gönülaçar, Ş. (2018). Eğitim denetiminde dönüşüm sancısı. Eğitime Bakış, 43, 88-97.
Greene, L. M. (1992). Teacher supervision as professional development: Does it work? Journal of Curriculum and Supervision, 7(2), 131-148. https://5y1.org/download/660fb221a08f7ba9d37123e057c0bea4.pdf
Kahraman, N. (2003). İlköğretim müfettişlerinin mesleki etik ilkeleri ve bu etik ilkelere uyma düzeyleri. [Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi.
Kalkan, İ. & Atmaca, T. (2022). Öğretmen denetimlerinin öğretmen, okul müdürü ve eğitim müfettişi görüşlerine göre değerlendirilmesi. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 9(2), 35-59. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2534494
Karasar, N. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Nobel Yayınları.
Kartal, E. S., Karaköse, T., Özdemir, T. Y., & Yirci, R. (2011). Öğretmen görüşlerine göre eğitim müfettişlerinin sahip olması gereken mesleki etik ilkeler. III. Uluslararası katılımlı Eğitim Denetimi Kongresi, 22, 24 Haziran, Mersin.
Kayıkçı, K., Özdemir, İ. & Özyıldırım, G. (2018). Denetim anlayışı ve uygulamalarındaki değişimler hakkında okul müdürlerinin görüşleri. İlköğretim Online, 17(4), 2170-2187. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.506995
Kel, M. A. & Akın, U. (2021). Değişim sürecindeki eğitim denetimi: Müfettişler, okul yöneticileri ve öğretmenlerin görüşleri. TEBD, 19(1), 219-243. https://doi.org/10.37217/tebd.851827
Koçberber, S. (2008). Dünyada ve Türkiye’de denetim etiği. Sayıştay Dergisi, 68, 65-89. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1713685
Marshall, K. (2005). It’s time to rethink teacher supervision and evaluation. Phı Delta Kappan, 86(10), 727-735. https://doi.org/10.1177/003172170508601004
MEB. (2014). İlkokul ortaokul rehberlik ve denetim rehberi. Rehberlik ve Denetim Başkanlığı. [Online]: http://rdb.meb.gov.tr/www/yayinlarimiz/icerik/13.
MEB. (2016). Teftiş ve denetimde köklü değişiklik. https://www.meb.gov.tr/teftis-ve-denetimde-koklu-degisiklik/haber/12550/tr.
MEB. (2022). Millî eğitim bakanlığı eğitim müfettişleri yönetmeliği. Resmi Gazete, sayı: 31765.
Memduhoğlu, H. B. (2012). The issue of education supervision in Turkey in the views of teachers, administrators, supervisors and lecturers. Educational sciences: Theory and Practice, 12(1), 149-156. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ978437.pdf
Memişoğlu, S. P. & Tabak, I. (2021). Maarif müfettişlerin görüşlerine göre eğitim denetiminde yaşanan sorunlar. Ege Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 4(1), 34-61. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2148729
Özcan, M. (2020). Teachers' evaluation on school principals' supervision. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 15(2), 303-321. https://doi.org/10.29329/epasr.2020.251.17
Özmen, F. & Güngör, A. (2008) Eğitim denetiminde etik. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(15),137–155. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/92326
Paris, C., & Gespass, S. (2001). Examining the mismatch between learner-centered teaching and teacher-centered supervision. Journal of Teacher Education, 52(5), 398–412. https://doi.org/10.1177/0022487101052005006
Reiman, A. J. & Thies-Sprinthall, L. (1998). Mentoring and supervision for teacher development. Longman.
Resmi Gazete. (2010). Denetim görevlilerinin uyacakları meslekî etik davranış ilkeleri hakkında yönetmelik. Sayı, 27699.
Resmi Gazete. (2014). MEB rehberlik ve denetim başkanlığı ile maarif müfettişleri başkanlıkları yönetmeliği (24.05.2014). Sayı, 29009.
Resmi Gazete. (2016a). MEB rehberlik ve denetim başkanlığı ile maarif müfettişlikleri başkanlıkları yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına dair yönetmelik (16.03.2016). Sayı, 29655.
Resmi Gazete. (2016b). MEB rehberlik ve denetim başkanlığı ile maarif müfettişlikleri başkanlıkları yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına dair kanun (09.12.2016). Sayı, 6764.
Resmi Gazete. (2017). MEB teftiş kurulu yönetmeliği (20.08.2017). Sayı, 30160.
Resmi Gazete. (2018). Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (10.07.2018). Sayı, 30474.
Richards, C. (2001). School inspection: A re-appraisal. Journal of Philosophy of Education. 35(4), 655-666. https://doi.org/10.1111/1467-9752.00251
Sabancı, A., & Yücel, B. U. E. (2014). Öğretmenlerin görüşlerine göre denetmenlerin etik dışı davranma düzeyleri. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 1-19. http://www.e-ijer.com/en/download/article-file/89807
Shakuna, S. K., Mohamad, N. & Ali, A. B. (2016). The effect of school administration and educational supervision on teachers teaching performance: Training programs as a mediator variable. Asian Social Science, 12(10), 257-272. http://dx.doi.org/10.5539/ass.v12n10p257
Şık, E. & Demirtaş, H. (2022). Okul yöneticilerinin ders denetimine ilişkin öğretmen görüşleri. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(18), 43-64. https://doi.org/10.29129/inujgse.1122329
Taşdan, M. (2008). Çağdaş eğitim denetiminde meslektaş yardımlaşması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 41(1), 69-92. https://kitaplar.ankara.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.12575/46861/1142.pdf?sequence=1&isAllowed=y
Toprakçı, E., Çakırer, İ., Bilbay, B., Bagcivan, E. & Bayraktutan, İ. (2010). Kuram ve uygulamada eğitim denetmenleri meslek etiği. Eğitimde Politika Analizleri ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 5(1), 14-23. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/161877
Tyagi, R. S. (2010) School‐based instructional supervision and the effective professional development of teachers. Compare: A Journal of Comparative and International Education, (40)1, 111-125. https://doi.org/10.1080/03057920902909485
Uğurlu, Y. T. (2010). Öğretmenlerin eğitim müfettişlerinin etik davranışlarına ilişkin görüşleri. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 66-78. http://www.e-ijer.com/tr/download/article-file/89717
Usman, Y. D. (2015). The impact of instructional supervision on academic performance of secondary school students in Nasarawa State, Nigeria. Journal of Education and Practice, 6(10), 160-167. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1081647.pdf
Usta, M. E. & Özyurt, D. (2021). Yönetici ve öğretmen görüşlerine göre okul denetiminde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(7), 35-61. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkuefder/issue/63331/874213

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Serkan Demir ^*
0000-0002-0478-1831
Türkiye

Mustafa Kale
0000-0002-3727-1475
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

10 Mayıs 2023

Gönderilme Tarihi

14 Haziran 2022

Kabul Tarihi

10 Ocak 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 52 Sayı: 238

DOI

https://doi.org/10.37669/milliegitim.1130950

IZ

https://izlik.org/JA45GH25SU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Demir, S., & Kale, M. (2023). Denetim Uygulamalarının Mesleki ve Etik İlkelere Uygunluğunun İncelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 52(238), 1219-1258. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1130950

AMA

1.Demir S, Kale M. Denetim Uygulamalarının Mesleki ve Etik İlkelere Uygunluğunun İncelenmesi. Millî Eğitim. 2023;52(238):1219-1258. doi:10.37669/milliegitim.1130950

Chicago

Demir, Serkan, ve Mustafa Kale. 2023. “Denetim Uygulamalarının Mesleki ve Etik İlkelere Uygunluğunun İncelenmesi”. Milli Eğitim Dergisi 52 (238): 1219-58. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1130950.

EndNote

Demir S, Kale M (01 Mayıs 2023) Denetim Uygulamalarının Mesleki ve Etik İlkelere Uygunluğunun İncelenmesi. Milli Eğitim Dergisi 52 238 1219–1258.

IEEE

[1]S. Demir ve M. Kale, “Denetim Uygulamalarının Mesleki ve Etik İlkelere Uygunluğunun İncelenmesi”, Millî Eğitim, c. 52, sy 238, ss. 1219–1258, May. 2023, doi: 10.37669/milliegitim.1130950.

ISNAD

Demir, Serkan - Kale, Mustafa. “Denetim Uygulamalarının Mesleki ve Etik İlkelere Uygunluğunun İncelenmesi”. Milli Eğitim Dergisi 52/238 (01 Mayıs 2023): 1219-1258. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1130950.

JAMA

1.Demir S, Kale M. Denetim Uygulamalarının Mesleki ve Etik İlkelere Uygunluğunun İncelenmesi. Millî Eğitim. 2023;52:1219–1258.

MLA

Demir, Serkan, ve Mustafa Kale. “Denetim Uygulamalarının Mesleki ve Etik İlkelere Uygunluğunun İncelenmesi”. Milli Eğitim Dergisi, c. 52, sy 238, Mayıs 2023, ss. 1219-58, doi:10.37669/milliegitim.1130950.

Vancouver

1.Serkan Demir, Mustafa Kale. Denetim Uygulamalarının Mesleki ve Etik İlkelere Uygunluğunun İncelenmesi. Millî Eğitim. 01 Mayıs 2023;52(238):1219-58. doi:10.37669/milliegitim.1130950

Cited By

The Effect of Attitude Towards Supervision on Organizational Commitment: A Sample of Provincial Education Inspectors

Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.30561/sinopusd.1582364