P4C Temelli Türkçe Öğretiminin Alıcı Dil Becerileri ile Soru Sorma Becerilerine Etkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı çocuklar için felsefe (P4C) temelli Türkçe öğretiminin ortaokul 5.sınıfa giden öğrencilerin alıcı dil becerileri olan dinleme ve okuma becerileri ile soru sorma becerilerine olan etkisini belirlemektir. Bu araştırma iç içe karma deseni ile oluşturulmuştur. Örneklem 2021-2022 eğitim öğretim yılında 5. sınıfa giden 80 öğrencidir. Nicel verilerin elde edilmesinde araştırmacılar tarafından geliştirilen okuduğunu anlama, dinlediğini anlama becerileri ölçekleri ile okuduğunu anlama ve dinlediğini anlamaya yönelik soru sorma ölçme araçlarından yararlanılmıştır. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış öğrenci görüşmeleriyle elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde SPSS 22’den, nitel verilerin analizinde ise içerik analizinden yararlanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre P4C temelli Türkçe öğretimi öğrencilerin alıcı dil becerileri ile soru sorma becerilerinin gelişiminde etkilidir.

Anahtar Kelimeler

• P4C
• Türkçe Öğretimi
• dinleme becerisi
• okuma becerisi
• soru sorma

The Effect of Based Turkish Teaching on Receptive Language Skills and Questioning Skills

Öz

The aim of this research is to determine the effect of philosophy (P4C)-based Turkish teaching for children on listening and reading skills, which are receptive language skills, and questioning skills of secondary school 5th grade students. This research was created with nested mixed pattern. The sample is 80 students going to the 5th grade in the 2021-2022 academic year. In order to obtain quantitative data, the scale of reading comprehension, listening comprehension skills and questioning measurement tools for reading comprehension and listening comprehension were used. Qualitative data were obtained through semi-structured student interviews. SPSS 22 was used in the analysis of quantitative data, and content analysis was used in the analysis of qualitative data. According to the results obtained, P4C-based Turkish teaching is effective in the development of students' receptive language skills and questioning skills.

Anahtar Kelimeler

• P4C
• teaching Turkish
• listening skills
• reading skills
• asking questions

Kaynakça

1. AKKOCAOĞLU ÇAYIR, N. (2015). Çocuklar için felsefe eğitimi üzerine nitel bir araştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
2. AKKOCAOĞLU ÇAYIR, N. & AKKOYUNLU, B. (2016). Çocuklar için felsefe eğitimi üzerine nitel bir araştırma. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry. 7(2), 97- 133.
3. ARICI, A. F. (2015). Türkçe öğretmenleri / öğretmen adayları ne okumalı? -bir “okuma listesi” önerisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 30(3), 1-15.
4. BAMBERGER, R. (1990). Okuma alışkanlığını geliştirme (B. Çapar, Çev.). Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
5. BAYRAK, E. (2010). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama sürecinde kullandıkları zihinsel beceri düzeyleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
6. BULUT, B. & KARASAKALOĞLU, N. (2018). Etkin dinleme eğitiminin dinlediğini ve okuduğunu anlama üzerine etkisi. Kastamonu Education Journal, 26(5).
7. CERAN, D. (2015). Seçici dinleme ile not alarak dinleme yöntemlerinin altıncı sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama becerisine etkisi. Journal of World of Turks, 7(1).
8. CLEARY, J. P. (2011). The role of philosophy for children’s community of philosophical inquiry in critical media literacy. Unpublished Doctoral dissertation. Montclair State Universty.

9. COŞKUN, E. (2002). Okumanın hayatımızdaki yeri ve okuma sürecinin oluşumu. TÜBAR-XI.
10. CRESWELL, J. W. (2012). Educational research: planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research. 4. baskı. Boston, MA: Pearson Education, Inc.
11. CULLEN, J. (2016). Using philosophy for children as a means of fostering high quality learning and teaching: Can using a question quadrant help children at key stage 1 ask higherorder questions?. The SteP Journal: Student Teacher Perspectives. 3(2), 24-34.
12. ÇİFÇİ, M. (2001). Dinleme eğitimi ve dinlemeyi etkileyen faktörler. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2(2), 165-177.
13. EMIROĞLU, S. P. & F. NUR. 2013. Dinleme becerisinin diğer beceri alanlarıyla ilişkisi. Turkish Studies, 8(4), 769-782.
14. EPÇAÇAN, C. (2013). Temel bir dil becerisi olarak dinleme ve dinleme eğitimi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Türkçenin Eğitimi Öğretimi Özel Sayısı. 6(11), 331- 352.
15. GEORGE, D. & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 Update. Boston: Pearson
16. GÜNEŞ, F. (2003). Okuma–yazma öğretiminde cümlenin önemi. TÜBAR-XIII.
17. GÜNEŞ, F. & SUSAR KIRMIZI, F. (2014). E-Kitap okumaya yönelik tutum ölçeğinin (EKOT) geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 196 – 212.
18. HIZIR, B. (2014). İlköğretimde yaratıcı okumanın yaratıcı düşünme becerisine etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Muğla.
19. KANMAZ, A. (2012). Okuduğunu anlama stratejisi kullanımının okuduğunu anlama becerisi, bilişsel farkındalık, okumaya yönelik tutum ve kalıcılığa etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
20. KAPLAN, A. (2016). Türkçe derslerinde anlama stratejileri kullanımının öğrencilerin okuduğunu ve dinlediğini anlama düzeylerine etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
21. KARAKAYA, Z. (2006). Çocuk felsefesi ve çocuk eğitimi. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 6(4), 23 – 37.
22. KARGIN, T., GÜLDENOĞLU, B. & ERGÜL, C. (2017). Dinlediğini anlama becerisinin okuduğunu anlama üzerindeki yordayıcılığının incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(6), 2369-2384.
23. KEFELİ, İ. & KARA, U. (2008). Çocukta felsefi ve eleştirel düşüncenin gelişimi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 41(1), 339-357.
24. KILINÇ, K. (2015). Aktif öğrenme tekniklerinin 4. sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama becerisine ve dinlemeye yönelik tutumlarına etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
25. MERTKAN, Ş. (2015). Karma araştırma tasarımı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
26. MONETLE, D. R., SULLIVAN, T., & DE JONG, C. R. (1990). Applied social research. New York: Harcourt Broce Jovanovich, Inc
27. MURPHY, P. K., SOTER, A. O., WİLKİNSON, I. A., HENNESSEY, M. N. & ALEXSANDER, J. F. (2009). Examining the effect of classroom discussion on students’ comprehension of text: A meta-analysis. Journal of Educational Psychology. (101), 740-764.
28. MURRİS, K. S. (2008). Philosophy with children, the stringay and the educative value of disequilibrium. Jornoul of Philsophy of Education, 42(3-4), 667-685.
29. OKUR, M. (2008). Çocuklar için felsefe eğitim programının altı yaş grubu çocuklarının atılganlık, işbirliği ve kendini kontrol sosyal becerileri üzerindeki etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
30. PATTON, M. Q. (2002). Sampling, qualitative (Purposeful). Utilization-Focused Evaluation, USA
31. PENELL, C. (2012). Epistemic beliefs underpinning discourse within a critical literacy ıntervention: A multi-case study. Unpublished Doctoral dissertation. Cardinal Stritch University.
32. SALLABAŞ, M. E. (2008). İlköğretiim 8. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(16), 141–155.
33. SEVİMLİ, F. (2015). Katılımlı dinlemenin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama becerisi üzerindeki etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Kütahya.
34. STAMBAUGH, T. (2007). Effects of the jacob’s ladder reading comprehension program on reading comprehension and critical thinking skills of third, fourth and fifth grade students in rural, title ı schools. Unpublished doctoral Thesis. The School of William and Mary.
35. TOPPİNG, K. J. & Trickey, S. (2007). Impact of philosophical enquiry on school students’ ınteractive behaviour. Thinking Skills and Creativity. 2, 3-84.
36. UZUN, G. L. (2009). Yaratıcı bir süreç olarak okuma. Dil Dergisi, s.143.
37. YEKELER, A. D. & Ulusoy, M. (2021). Dinlediğini anlama ve dinlemeye etki eden faktörler arasındaki ilişkiler. Eğitim ve Bilim, 46(205), 1-17.
38. YILDIRIM, A. & ŞİMŞEK, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
39. YILDIRIM, K., YILDIZ, M., ATES, S. & RASINSKI, T. (2010). İlköğretim beşinci sınıf Türk öğrencilerin metin türlerine göre okuduğunu ve dinlediğini anlama düzeyleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 10(3).
40. YILDIZ, N. (2015). Dinleme stratejileri öğretiminin beşinci sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama becerilerine etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
41. YILMAZ, M. (2008). Türkçede Okuduğunu anlama becerilerini geliştirme yolları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(9).
42. YUSSOF, Y. M., JAMİAN, A. R., HAMZAH, Z. A. & ROSLAN, S. (2013). Students’ reading comprehension performance with emotional literacy-based strategy intervention. International Journal of Education & Literacy Studies, 1(1), 82-88.