K12 Fen Bilimleri Alan Becerileri Eğitimi Kapsamında Hipotez Oluşturma Becerisinin Öğretimi ve Etkisinin Değerlendirilmesi: Kimya Dersinden Uygulamalar

Filiz Kabapınar; Destan Tekin; Sevgi Tetik

doi:10.37669/milliegitim.1309215

K12 Fen Bilimleri Alan Becerileri Eğitimi Kapsamında Hipotez Oluşturma Becerisinin Öğretimi ve Etkisinin Değerlendirilmesi: Kimya Dersinden Uygulamalar

Öz

Bu çalışmanın amacı, hipotez oluşturma becerisine yönelik hazırlanan etkinlikleri sınıf ortamında uygulamaya koyarak uygulayıcılar için önerilerde bulunmak ve etkinliğin öğrencilerin hipotez oluşturma becerisini edinimine olan etkisini belirlemektir. Zayıf deneysel desenlerden tek grup ön test- son test deneysel model olarak tasarlanan çalışma 9. Sınıf öğrencileri (n=29) ve 11. Sınıf öğrencileri (n=26) ile 2022-2023 eğitim öğretim yılı bahar döneminde, toplam üç ders saatini kapsayacak şekilde yürütülmüştür. Çalışmada veri toplama aracı olarak ön test-son test başarı testi ve etkinlik yaprağı kullanılmıştır. Çalışmada, hipotez oluşturma becerisinin alt becerileri olan süreç bileşenlerinin (problemi tanımlamak, neden-sonuç ilişkilerini belirlemek, değişkenleri belirlemek, değişkenleri kontrol etmek ve önerme sunmak) öğrenciler tarafından kullanım durumları incelenerek bireysel ve grup analizleri yapılmıştır. Araştırma bulguları, yapılan öğretim etkinliğinin öğrencilerde hipotez oluşturma becerisine ait tüm süreç bileşenlerini açığa çıkardığını göstermektedir. Öğrencilerin değişkenleri belirleme ve kontrol etme süreç bileşenlerini yeterli düzeyde kullandıkları ancak problemi tanımlama ve neden-sonuç ilişkilerini belirleme süreç bileşenlerini kısmen yeterli düzeyde kullanabildikleri görülmüştür. Önerme sunma süreç bileşeninin kullanımına ilişkin bulgular öğrencilerin önerme sunabildiklerini ancak önermelerini bilimsel ilke, yasa ve kuramlarla destekleyemediklerini göstermiştir. Ayrıca önerme sunma becerisini ölçen son test sorularına öğrencilerin büyük çoğunluğunun yanıt verebildiği görülmüştür. Sonuç olarak hipotez oluşturma becerisinin öğretimini hedefleyen etkinliğin öğrencilerin hipotez oluşturma becerisini harekete geçirebildiği, becerilerin kullanılma düzeylerini açığa çıkarabildiği ve süreç bileşenlerini geliştirmede etkili olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aktamış, H., ve Ergin, Ö. (2007). Bilimsel süreç becerileri ile bilimsel yaratıcılık arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33 (33), 11-23. https://dergipark.org.tr/tr/pub/hunefd/issue/7805/102336
Applefield, J. M., Huber, R., and Moallem, M. (2000). Constructivism in theory and practice: Toward a better understanding. The High School Journal, 84(2), 35-53.
Aslan, S., Ertaş Kılıc, H., ve Kılıc, D. (2016). Bilimsel süreç becerileri. Pegem Akademik Yayıncılık.
Bayır, E., ve Kahveci, S. (2022). Ortaokul fen bilimleri ders kitaplarının bilimsel süreç becerileri açısından incelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 11(1), 253-262. https://doi.org/10.30703/cije.1026825
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Erkan Akgün, Ö., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2021). Bilimsel araştırma yöntemleri (30. baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
Creswell, J. W. (2012). Educational research: planning. Conducting, and evaluating, 260(1), 375-382. Derilo, R. C. (2019). Basic and integrated science process skills acquisition and science achievement of seventh-grade learners. European Journal of Education Studies. https://doi.org/ 10.5281/zenodo.2652545
Dökme, İ. (2019). Bilimsel muhakeme becerileri ile düşünme sanatı (s. 1-6). Anı Yayıncılık.
Driver, R. and Erickson, G. (1983). Theories-in-action: Some theoretical and empirical issues in the study of students’ conceptual frameworks in science. Studies in Science Education, 10, 37-60. https://doi.org/10.1080/03057268308559904

Ennis, R.H. (2015) Critical thinking: A streamlined conception. Davies M., Barnett R. (Eds.), In The palgrave handbook of critical thinking in higher education. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1057/97811373780572
Facione, P. A. (2011). Critical thinking: What it is and why it counts. Insigh Assessment, 1(1), 1-23.
Gabel, D. L. (1993). Introductory science skills. Waveland Press, Inc., PO Box 400, Prospect Heights, IL 60070.
Gabel, D.L. (1993). Handbook of research on science teaching and learning a project of the national science teachers association. Macmillan and Shuster and Prentice Hall International.
Gagne, R. M. (1985). The conditions of learning and theory of instruction. Holt, Rinehart and Winston.
Glesne, C. and Peshkin, A. (1992). Becoming qualitative researchers: An Introduction. Longman.
Green, F. (2011). What is skill? an interdisciplinary synthesis. Centre for Learning and Life Chances in Knowledge Economies and Societies.
Hovardaoğlu, S. (2000). Davranış bilimleri için araştırma teknikleri. Vega Yayınları.
Jack, G. U. (2013). The influence of identified student and school variables on students’ science process skills acquisition. Journal of Education and Practice, 4(5), 16-22.
Kabapınar, F. (2021a) “Pozitivist ve yorumlamacı felsefeyle ilişkisi bağlamında eğitim araştırmalarına bakmak”, kuramdan uygulamaya sosyal bilgiler ve tarih öğretiminde eylem araştırmaları, (Edt. Y. Kabapınar), PegemA.
Kerlinger, F. N. (1973). Multiple regression in behavioral research (No. 04; HA31. 3, K4.).
Kılınç, B., ve Yazıcı, M. (2022). Türkiye’de fen eğitimi alanında tga tekniği kullanılarak yapılan lisansüstü tez çalışmalarının analizi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 276-300. https://doi.org/ 10.17860/mersinefd.1137261
MEB (2023a) K12 Beceriler çerçevesi Türkiye bütüncül modeli. MEB Yayınevi.
MEB (2023b) K12 Beceriler çerçevesi Türkiye bütüncül modeli öğretmen kılavuzu. MEB Yayınevi.
Miles, M.B. and Hubermann, M.A. (1994). Qualitative data analysis: An expand source book. 2nd. Ed. Thousand Oaks.
Mizrahi, M. (2020). Hypothesis testing in scientific practice: An empirical study. International Studies in the Philosophy of Science, 33(1), 1-21. https://doi.org/10.1080/02698595.2020.1788348
Ngozi, P. O. (2021). Enhancing Science Process Skills Acquisition in Chemistry among Secondary School Students through Context-Based Learning. Science Education International, 32(4), 323-330. https://doi.org/10.33828/sei.v32.i4.7
Paul, R., ve Elder, L. (2013). Eleştirel düşünme (Çev.: E. Aslan ve G. Sart). Nobel.
Poincaré, H. (2022). The foundations of science: Science and hypothesis, the value of science, science and method. DigiCat.
Schafersman, S. D. (1991). An introduction to critical thinking.
Sternberg, R. J. (2019). Teaching and assessing gifted students in STEM disciplines through the augmented theory of successful intelligence. High Ability Studies, 30(1-2), 103-126. https://doi.org/10.1080/13598139.2018.1528847
Stevens, C., and Witkow, M. R. (2014). Training scientific thinking skills: Evidence from an MCAT2015-aligned classroom module. Teaching of Psychology, 41(2), 115-121. https://doi.org/10.1177/0098628314530
Sultan, Ş. A. N., ve İlhan, N. A. İ. L. (2022). Fen bilimleri dersi beceri temelli sorulara (yeni nesil) yönelik kuramsal ve kavramsal çerçeve. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(17), 17-36. https://doi.org/10.29129/inujgse.1089655
Taibu, R., Mataka, L., and Shekoyan, V. (2021). Using PhET simulations to improve scientific skills and attitudes of community college students. https://doi.org/10.46328/ijemst.1214
Tatar, N. (2006). İlköğretim fen eğitiminde araştırmaya dayalı öğrenme yaklaşımının bilimsel süreç becerilerine, akademik başarıya ve tutuma etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi, Ankara. Temiz, B. K., ve Tan, M. (2003). İlköğretim fen öğretiminde temel bilimsel süreç becerileri. Eğitim ve Bilim, 28(127).
Temiz, B. K. (2020). Assessing skills of identifying variables and formulating hypotheses using scenario-based multiple-choice questions. International Journal of Assessment Tools in Education, (7)1, 1–17. https://doi.org/10.21449/ijate.561895
Temiz, B. K., ve Tan, M. (2009). Lise 1. sınıf öğrencilerinin değişkenleri belirleme ve hipotez kurma becerileri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 17(1), 195-202. https://dergipark.org.tr/en/pub/kefdergi/issue/49070/626110
Türk Dil Kurumu, (2019). Türkçe sözlük. Türk Dil Kurumu Yayınları.
Vangundy, A. B. (1987). Creative problem solving a guide for trainers and management. New York Quorum Books.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2000). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık. Zimmerman, C. (2007). The development of scientific thinking skills in elementary and middle school. Developmental Review, 27(2), 172-223. https://doi.org/10.1016/j.dr.2006.12.001

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kimya Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Filiz Kabapınar
0000-0001-5937-0880
Türkiye

Destan Tekin ^*
0000-0001-5031-3548
Türkiye

Sevgi Tetik
0009-0003-6983-2964
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

2 Haziran 2023

Kabul Tarihi

22 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 52 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.37669/milliegitim.1309215

IZ

https://izlik.org/JA73UU67JU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kabapınar, F., Tekin, D., & Tetik, S. (2023). K12 Fen Bilimleri Alan Becerileri Eğitimi Kapsamında Hipotez Oluşturma Becerisinin Öğretimi ve Etkisinin Değerlendirilmesi: Kimya Dersinden Uygulamalar. Milli Eğitim Dergisi, 52(1), 287-322. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1309215

AMA

1.Kabapınar F, Tekin D, Tetik S. K12 Fen Bilimleri Alan Becerileri Eğitimi Kapsamında Hipotez Oluşturma Becerisinin Öğretimi ve Etkisinin Değerlendirilmesi: Kimya Dersinden Uygulamalar. Millî Eğitim. 2023;52(1):287-322. doi:10.37669/milliegitim.1309215

Chicago

Kabapınar, Filiz, Destan Tekin, ve Sevgi Tetik. 2023. “K12 Fen Bilimleri Alan Becerileri Eğitimi Kapsamında Hipotez Oluşturma Becerisinin Öğretimi ve Etkisinin Değerlendirilmesi: Kimya Dersinden Uygulamalar”. Milli Eğitim Dergisi 52 (1): 287-322. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1309215.

EndNote

Kabapınar F, Tekin D, Tetik S (01 Aralık 2023) K12 Fen Bilimleri Alan Becerileri Eğitimi Kapsamında Hipotez Oluşturma Becerisinin Öğretimi ve Etkisinin Değerlendirilmesi: Kimya Dersinden Uygulamalar. Milli Eğitim Dergisi 52 1 287–322.

IEEE

[1]F. Kabapınar, D. Tekin, ve S. Tetik, “K12 Fen Bilimleri Alan Becerileri Eğitimi Kapsamında Hipotez Oluşturma Becerisinin Öğretimi ve Etkisinin Değerlendirilmesi: Kimya Dersinden Uygulamalar”, Millî Eğitim, c. 52, sy 1, ss. 287–322, Ara. 2023, doi: 10.37669/milliegitim.1309215.

ISNAD

Kabapınar, Filiz - Tekin, Destan - Tetik, Sevgi. “K12 Fen Bilimleri Alan Becerileri Eğitimi Kapsamında Hipotez Oluşturma Becerisinin Öğretimi ve Etkisinin Değerlendirilmesi: Kimya Dersinden Uygulamalar”. Milli Eğitim Dergisi 52/1 (01 Aralık 2023): 287-322. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1309215.

JAMA

1.Kabapınar F, Tekin D, Tetik S. K12 Fen Bilimleri Alan Becerileri Eğitimi Kapsamında Hipotez Oluşturma Becerisinin Öğretimi ve Etkisinin Değerlendirilmesi: Kimya Dersinden Uygulamalar. Millî Eğitim. 2023;52:287–322.

MLA

Kabapınar, Filiz, vd. “K12 Fen Bilimleri Alan Becerileri Eğitimi Kapsamında Hipotez Oluşturma Becerisinin Öğretimi ve Etkisinin Değerlendirilmesi: Kimya Dersinden Uygulamalar”. Milli Eğitim Dergisi, c. 52, sy 1, Aralık 2023, ss. 287-22, doi:10.37669/milliegitim.1309215.

Vancouver

1.Filiz Kabapınar, Destan Tekin, Sevgi Tetik. K12 Fen Bilimleri Alan Becerileri Eğitimi Kapsamında Hipotez Oluşturma Becerisinin Öğretimi ve Etkisinin Değerlendirilmesi: Kimya Dersinden Uygulamalar. Millî Eğitim. 01 Aralık 2023;52(1):287-322. doi:10.37669/milliegitim.1309215

Cited By

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile Hazırlanan 5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabındaki “Araştırma İstasyonu” Metinlerinin İncelenmesi

Uluslararası Temel Eğitim Çalışmaları Dergisi

https://doi.org/10.59062/ijpes.1830090