Evaluation of Metacognitive Reading and Reading Comprehension Skills of Secondary School 8th Grade Students (Diyarbakir Province Example)

Yıl 2026, Cilt: 55 Sayı: 249, 585 - 630, 01.02.2026

Yunus Emre Çiftçi , İlhami Bulut

https://doi.org/10.37669/milliegitim.1636216

Öz

In this study, quantitative research method was used in the predictive relational screening model
to determine the relationship between metacognitive reading and reading comprehension skills of
eighth-grade secondary school students.The research was conducted with 630 eighth grade students
studying in official public middle schools affiliated to the Ministry of National Education in the
Bağlar, Sur, Kayapınar and Yenişehir districts of Diyarbakır center in the 2023-2024 academic
year. Reading Strategies Metacognitive Awareness Inventory and Reading Comprehension
Achievement Test were used as data collection tools in the research. As a result of the research,
it was determined that the students’ metacognitive reading skills were at a moderate level. It was
found that the students’ metacognitive reading skills showed a significant difference according to
the variables of the number of books read in a year and the time allocated for daily reading. It was
found that the students’ reading comprehension skills showed a significant difference according
to the variables of gender, mother and father’s education status, daily time allocated for reading,
and reading hours applied at school. In addition, it was determined that there was a positive and
significant relationship between the metacognitive reading skills of 8th grade students and their
reading comprehension skills. It has been determined that metacognitive reading skills predict
reading comprehension skills by 3%. The use of activities that develop metacognitive reading skills
in teaching processes can contribute to the development of students’ reading comprehension skills.

Anahtar Kelimeler

Reading , metacognitive reading , reading comprehension

Ortaokul 8. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Okuma ve Okuduğunu Anlama Becerilerinin Değerlendirilmesi (Diyarbakır İli Örneği)

Öz

Bu araştırmada ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma ve okuduğunu anlama
becerileri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yordayıcı ilişkisel tarama modelinde nicel
araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma 2023-2024 eğitim öğretim yılında Diyarbakır merkez
Bağlar, Sur, Kayapınar ve Yenişehir ilçelerinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ortaokullarda
okuyan 630 sekizinci sınıf öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Okuma Stratejileri
Üstbilişsel Farkındalık Envanteri ve Okuduğunu Anlama Başarı Testi veri toplama araçları
kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin üstbilişsel okuma becerilerinin orta düzey olduğu
tespit edilmiştir. Öğrencilerin üstbilişsel okuma becerileri ile bir yılda okunan kitap sayısının,
okumaya ayrılan günlük süre değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.
Öğrencilerin okuduğunu anlama becerileri ile cinsiyet, anne ve baba eğitim düzeyi, okumaya
ayrılan günlük süre, okulda uygulanan okuma saati değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği
tespit edilmiştir. Ayrıca 8. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma becerileri ile okuduğunu anlama
becerileri arasında pozitif yönde ve anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Üstbilişsel okuma
becerilerinin okuduğunu anlama becerilerini %3 oranında yordadığı belirlenmiştir. Üstbilişsel
okuma becerilerini geliştiren etkinliklerin öğretim süreçlerinde kullanılması öğrencilerin
okuduğunu anlama becerilerinin gelişmesine katkı sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

Okuma , üstbilişsel okuma , okuduğunu anlama

Kaynakça

• Aghabalazadeh, E. (2014). Assessing YDS test takers’ metacognitive awareness levels of reading strategies and their attitudes towards reading. [Unbuplished master thesis]. Çağ Üniversitesi.
• Ağın-Haykır, H. (2012). İlköğretim 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerisi ile yazılı anlatım becerisi arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ahi Evran Üniversitesi
• Akbabaoğlu, M., & Yıldız Duban, N. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının üst bilişsel okuma stratejileri, okuma motivasyonları ve kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumları. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 9(4), 1720-1740. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ teke/issue/59561/857038
• Akkaya, N., & Özdemir, S. (2013). Ortaöğretim öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi: İzmir-Buca örneği. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 75-96. https://dergipark.org.tr/en/pub/buefad/ issue/3812/51102
• Akkuş, Y. (2019). Farklı öğrenim düzeylerindeki öğrencilerin üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma durumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
• Aktaş, A. (2013). Türkçe öğretimi dersi başarı düzeyi ile tutum ve üstbilişsel becerilerin etkileşimi [Yüksek lisans tezi] Trakya Üniversitesi.
• Altun, D. (2022). Türkçe öğretmen adaylarının üst bilişsel okuma stratejileri ile duygusal zekâları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ahi Evran Üniversitesi.
• Ardiansyah, W., Ujihanti, M., & Aryanti, N. (2021). Analyzing the effect of gender differences, and education of parents towards students’ reading comprehension achievement. International Online Journal of Education & Teaching, 8(1), 346. https://iojet.org/index.php/IOJET/article/view/898
• Aybek, B., & Aslan, S. (2016). Öğretmen adaylarının üstbilişsel okuma stratejilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. International Journal of Social Science, 49, 533-546. http://dx.doi.org/10.9761/ JASSS3539
• Aziz, N. A., Rahim, S. A., Harun, E. H. B., Adzmi, N. A., Ahmat, H., Bidin, S., & Shaharudin, M. R. (2011). The reading strategies awareness among English as a second language (ESL) learners in Malaysia’s University. Theory and Practice in Language Studies, 1(7), 778-784. 10.4304/ tpls.1.7.778-784
• Bahar, M. A. (2017). 4MAT Öğretim düzenine göre gerçekleştirilen üstbilişsel okuma eğitiminin üstbilişsel okuma stratejisini kullanma ve olgusal bilgilendirici metinleri anlama düzeyine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Baker, L., Scher, D., & Mackler, K. (1997). Home and family influences on motivations for reading. Educational Psychologist, 32(2), 69-82. https:// doi.org/10.1207/s15326985ep3202_2
• Balcı, A., Uyar, Y., & Büyükikiz, K. (2012). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlıkları, kütüphane kullanma sıklıkları ve okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Turkish Studies, 7(4), 965-985. https://www. ajindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423933380.pdf
• Bars, M. (2016). Öğretmen adaylarının üstbilişsel farkındalıkları, öğretmenlik mesleğine yönelik öz yeterlikleri ve problem çözme becerilerine ilişkin algılarının incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Dicle Üniversitesi.
• Baş, E. (2014). Ders kitaplarında yer alan okuma metinlerinin yazı karakterlerinin okuduğunu anlamaya etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Uşak Üniversitesi.
• Bayraktar, İ. (2017). Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin okuma tutumları ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 5(4), 582-594. https://dergipark. org.tr/tr/pub/ijlet/issue/82539/1425873
• Bayram, K. (2021). 8. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma düzeyleri ile okuduğunu anlama başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
• Bayram, S. (2023). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma stratejileri üst bilişsel farkındalığı, okuduğunu anlama öz yeterliliği ve okuma motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hasan Kalyoncu Üniversitesi.
• Bektaş-Bedir, S. (2018). Üstbilişsel okuma stratejileri öğretiminin öğrencilerin üstbilişsel farkındalığı, İngilizce okuma başarısı ve öz yeterliliklerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
• Bentahar, A. (2012). Can ESL teachers teach reading metacognitive strategies. [Unbuplished master thesis]. Boise State University.
• Black, A., & Young, J. (2005). Attitudes to reading: An investigation across the primary years. Paper presented at the AATE/ALEA National Conference, Melbourne.
• Büyüköztürk, Ş. (2015). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi Yayıncılık.
• Can, A. (2014). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Pegem Akademi
• Can, R., Türkyılmaz, M., & Karadeniz, A. (2010). Ergenlik dönemi öğrencilerinin okuma alışkanlıkları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 1-21. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefad/ issue/59502/855330
• Cha, S. E. (2024). Families read together: Exploring the relationship between family dynamics and children’s reading time. Journal of Family Relations, 29(2), 3-21. 10.21321/jfr.29.2.3
• Coe, R. (2002). It’s the effect size, stupid what effect size is and why it is important. Paper presented at the Annual Conference of the British Educational Research Association, University of Exeter, England.
• Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education. London: Routledge-Falmer.
• Çetinkaya-Edizer, Z. (2014). Türkçe öğretmen adaylarının kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumları ile üst bilişsel okuma stratejilerini kullanım düzeyleri arasındaki ilişki. K. Ü. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(2), 645- 658, http://dergipark. gov.tr/kefdergi/issue/22599 /241438.
• Çolak, F. (2019). Role of metacognitive reading strategies on English reading comprehension: A meta-analysis study [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Atatürk Üniversitesi.
• Çöğmen, S. (2008). Eğitim fakültesi öğrencilerinin kullandıkları okuduğunu anlama stratejileri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Adnan Menderes Üniversitesi.
• Dardjito, H. (2019). students’ metacognitive reading awareness and academic English reading comprehension in efl context. International Journal of Instruction, 12(4), 611-624. https://doi.org/10.29333/iji.2019.12439a
• Demir, N., Kızılay, E., & Bektaş, O. (2016). 7. sınıf çözeltiler konusunda başarı testi geliştirme: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 10(1), 209-237. https://doi.org/10.17522/nefefmed.52947
• Demir, T. (2022). Beden eğitimi ve spor öğretmen adaylarının üstbilişsel okuma stratejileri ile çoklu zekâ alanları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Anadolu Üniversitesi.
• Demircan, U., & Aydın, İ. S. (2020). Okuduğunu anlama becerisini etkileyen faktörler üzerine bir alan yazını incelemesi. Turkish Studies- Educational Sciences, 15(6), 4057-4090. http://dx.doi.org/10.47423/ TurkishStudies.43300
• Deveci, C. (2019). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bu sürece ilişkin öğretmen görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Trabzon Üniversitesi.
• Emre, P. (2019). İngilizce öğretmen adaylarının okuduğunu anlama stratejileri ile üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma düzeyleri arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ahi Evran Üniversitesi.
• Epçaçan, C., & Erzen, M. (2010). Okuduğunu anlama becerileri ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması.Millî Eğitim, 40(185), 22-32.
• Epçaçan, C. (2018). Okuduğunu anlama becerisinin gelişiminde özetleme tekniğinin etkisi üzerine bir değerlendirme. EKEV Akademi Dergisi, 22(74), 11-30.
• Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive–developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906– 911. https://doi.org/10.1037/0003-066X.34.10.906
• Francisco, L. D., & Madrazo, C. A. (2019). Reading habits, reading comprehension and academic performance of grade V pupils. Asian ESP, 15(2), 138-165.
• Gökşen, M. E. (2019). İngilizce öğretmen adaylarının üst bilişsel okuma stratejilerini kullanma düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi (Erciyes Üniversitesi Örneği) [Yüksek lisans tezi] Erciyes Üniversitesi.
• Göktaş, Ö. (2010). Okuduğunu anlama becerisinin ilköğretim ikinci kademe matematik dersindeki akademik başarıya etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İnönü Üniversitesi.
• Gül, S. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin üstbilişsel okuma stratejilerine ilişkin görüşleri üzerine bir araştırma [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
• Günday, F. İ. (2023). Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin üst bilişsel okuma stratejileri ve öğrenme stilleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi.
• Güneş, F. (2014). Anlama modelleri. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, 9, 59-74.
• Kana, F. (2014). Ortaokul öğrencilerinin üstbiliş okuma stratejileri farkındalık düzeyleri. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 100- 120. http://dergipark.gov.tr/ erziefd/article/80459
• Kanmaz, A. (2012). Okuduğunu anlama stratejisi kullanımının, okuduğunu anlama becerisi, bilişsel farkındalık, okumaya yönelik tutum ve kalıcılığa etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Adnan Menderes Üniversitesi.
• Karasakaoğlu, N., Saracaloğlu S. A., & Özelçi, Y. S. (2012). Türkçe öğretmeni adaylarının okuma stratejileri, eleştirel düşünme tutumları ve üst bilişsel yeterlilikleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 13(1), 207-221.
• Karasar, N. (2020). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar, ilkeler, yöntemler. Pegem Akademi.
• Karatay, H. (2007). İlköğretim Türkçe öğretmeni adaylarının okuduğunu anlama becerileri üzerine alan araştırması [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Karayazgan, B. (2024). Comparing the effects of comprehension-based speed reading strategies on L2 reading comprehension, reading rate, motivation for reading and metacognitive reading strategies [Unpublished master’s thesis]. Bahçeşehir Üniversitesi.
• Keskin-Deniz, M. (2013). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinde okuduğunu anlama becerisi ile matematik dersindeki akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi [ Yayımlanmamış üksek lisans tezi] Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi.
• Kılıç, E. (2019). Okuduğunu anlama öz yeterlik algısının ve üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığının okuduğunu anlamaya etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
• Kızgın, A. (2019). Okuma motivasyonu ve okuduğunu anlamanın akademik başarıya etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi.
• Köksal, K., & Değirmenci, H. (2015). İlköğretim okullarında uygulanan okuma saatlerinin değerlendirilmesine ilişkin öğretmen görüşleri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 19(2), 11-28. https://doi.org/10.20296/tsad.39094
• Köse, N. (2016). Üniversite öğrencilerinin okuma sürecinde üstbilişsel stratejileri kullanma durumları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] Bartın Üniversitesi.
• Kristiani, N., Susilo, H., Rohman, F., & Corebima, D. (2015). The contribution of students‟ metacognitive skills and scientific attitude towards their academic achievements in biology learning implementing Thinking Empowerment by Questioning (TEQ) learning integrated with inquiry learning (TEQI). International Journal of Educational Policy Research and Review, 2(9), 113-120. 10.15739/IJEPRR.020
• Kumlu, G. (2012). Alternatif kavramlara sahip fen ve teknoloji öğretmen adaylarından fen metinlerini okurlarken aktif hale gelen bilişsel ve üstbilişsel staretejiler [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] Gazi Üniversitesi.
• Kush, J. C.. & Watkins, M. W. (1996). Long-term stability of children’s attitudes toward reading. The Journal of Educational Research, 89(5), 315-319.
• Mahdavi, M.. & Mehrabi, M. (2014). Metacognitive awareness of reading strategies among Iranian EFL learners in an “input-poor” environment. International Journal of Innovation and Applied Studies, 5(4), 360-366.
• MEB (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı. Meniado, J. C. (2016). Metacognitive reading strategies, motivation, and reading comprehension performance of Saudi EFL students. English Language Teaching, 9(3), 117-129. 10.5539/elt.v9n3p117
• Mokhtari, K., & Reichard, C. A. (2002). Assesing students’ metacognitive awareness of reading strategies, Journal of Educational Psychology, 94, 249-259. 10.1037/0022-0663.94.2.249
• Muhid, A., Amalia, E. R., Hilaliyah, H., Budiana, N., & Wajdi, M. B. N. (2020). The Effect of Metacognitive Strategies Implementation on Students’ Reading Comprehension Achievement. International Journal of Instruction, 13(2), 847-862. https://doi.org/10.29333/iji.2020.13257a
• Noor, N. M. (2011). Reading habits and preferences of EFL post graduates: A case study. Indonesian. Journal of Applied Linguistics, 1(1), 1-9. 10.17509/ ijal.v1i1.95
• O’Malley, J. M., & Chamot, A. U. (1990). Learning strategies in second language acquisition. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
• Osuji, C. J. (2017). Cognitive and metacognitive strategy use in first and second language reading comprehension. A thesis submitted for the degree of PhD in Applied Linguistics Department of Language and Linguistics University of Essex, UK
• Ökcü, M. (2019). Beşinci sınıf olağan gelişim gösteren ve özel yetenekli öğrencilerin okuma tutumları ve okuduğunu anlama becerilerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Biruni Üniversitesi.
• Özbilgin, E. (2018). 8. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma becerileri üzerine bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] İstanbul Üniversitesi.
• Özcan, S. (2018). 5. sınıf normal ve üstün zekalı öğrencilerin üstbilişsel düşünme, üstbilişsel okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
• Özdemir, S., & Şerbetçi, H. N. (2018). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları (Bartın Örneklemi). İlköğretim Online, 17(4), 2110-2123. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.506973
• Özdemir, S. (2018). Öğretmen adaylarının okuma stratejilerini kullanma düzeyleri. Bartın University Journal of Faculty of Education, 7(1), 296- 315. https://doi.org/10.14686/buefad.381007
• Özdemir, Y., & Kıroğlu, K. (2019). Okuduğunu anlama becerilerinin gelişimine boylamsal bir bakış. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 85-124.
• Öztürk, E. (2012). Okuma stratejileri üstbilişsel farkındalık envanterinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 11(2), 292- 305. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ilkonline/issue/8589/106734
• Phakiti, A. (2003). A closer look at gender and strategy use in L2 reading. Journal of Language Learning, 53(4), 649-702. https://doi. org/10.1191/0265532203lt243
• Price, J., & Kalil, A. (2019). The effect of mother–child reading time on children’s reading skills: Evidence from natural within‐family variation. Child Development, 90(6), 688-702. 10.1111/cdev.13137
• Rajab, A., Rahman, H. A., Wahab, S. R. A., Nor, F. M., Zakaria, W. Z. W., & Rajim, W. Z. (2017). Metacognitive reading strategies among undergraduates. International Journal of Information and Education Technology, 7(7), 548-551. 10.18178/ijiet.2017.7.7.928
• Ray Reutzel, D., & Hollingsworth, P. M. (1991). Reading time in school: Effect on fourth graders’ performance on a criterion-referenced comprehension test. The Journal of Educational Research, 84(3), 170-176. https://doi.or g/10.1080/00220671.1991.10886011
• Razı, S. (2014). Metacognitive reading strategy training of advanced level EFL learners in Turkey. The Reading Matrix,14(2), 337-360
• Ross, M. J. (2020). Exploring the Effectiveness of Collaborative Strategic Reading for K12 Students through an Integrative Review [Unpublished doctoral thesis]. Regent University.
• Rüzgar, M. E. (2014). Beşinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama düzeylerinin öğrenme stilleri bağlamında incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
• Schraw, G., & Dennison, R. S. (1994). Assessing metacognitive awareness. Contemporary Educational Psychology, 19, 460-475. http://dx.doi. org/10.1006/ceps.1994.1033
• Semizoğlu, R. (2013). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama ve görsel okuma düzeyi ile problem kurma becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Sert, A. (2010). İlköğretim altıncı sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi.
• Sheorey, R., & Mokhtari, K. (2001). Differences in the metacognitive awareness of reading strategies among native and non-native readers. System: An International Journal of Educational Technology and Applied Linguistics, 29, 431-449. 10.1016/S0346- 251X(01)00039-2.
• Solmaz, D. Y. (2015). Öğrencilerin üstbilişsel okuma stratejileri: Anadolu Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulunda bir araştırma. Pamukkale Journal of Sport Sciences, 6(1), 25-38. https://dergipark.org. tr/en/pub/psbd/issue/20586/219367
• Sontay, G., & Karamustafaoğlu, S. (2017). 5. Sınıf Fen Bilimleri Dersi “Yer Kabuğunun Gizemi” ünitesine yönelik başarı testi geliştirme. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 5(1), 62-86. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ fbod/issue/71987/1157996
• Sulak, S. E., & Behriz, A. (2018). Sınıf öğretmenlerinin Türkçe derslerinde öğrencilerine üstbilişsel okuma stratejilerini kullandırma düzeylerinin incelenmesi. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 8(2), 393-407. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/515040
• Tanju, E. H. (2010). Çocuklarda kitap okuma alışkanlığına genel bir bakış. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 21(21), 30-39. https://doi.org/10.21560/ spcd.43960
• Tuncel, F. (2014). Üstbilişsel okuma stratejilerinin İngilizce dersine entegrasyonu. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çağ Üniversitesi.
• Ural, A., & Çınar, F. N. (2014). Anne ve babanın eğitim düzeyinin öğrencinin matematik başarısına etkisi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, (4), 41-56. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ ebed/issue/22328/239290
• Ülper, H. (2011). Öğrencilerin, okumaya isteklendirici etmenlerle karşılaşma durumu: Öğretmen, aile, arkadaş ve kitap boyutları üzerinden bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 221-237. https://dergipark.org.tr/tr/pub/deubefd/issue/25121/265265
• Wallace, M. P., Li, V. M., Huang, T. C., & He, N. C. (2021). Metacognitive strategy use for EFL readers: Differences in gender and reading ability. Tesl-Ej, 25(2), 1-22. https://tesl-ej.org/wordpress/issues/volume25/ej98a8/
• Xiaofeng, M., Wenhui, D., & Aibao, Z. (2018). The link between parental absence and poor reading comprehension: Evidence from the left-behind children in rural China. In Frontiers in Education, 3, 71. https://doi.org/10.3389/ feduc.2018.00071
• Yemenici, A. İ., & Ulu, H. (2020). Öğretmen adaylarının okuma stratejileri bilişsel farkındalık düzeylerinin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(4), 1406-1420. https://doi.org/10.16916/aded.793896