EN
TR
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Beşinci Sınıf Düzeyindeki Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenlerinin Webb’in Bilgi Derinliği Seviyeleri Bağlamında Analizi
Öz
Bilgi çağında öğrencilerin düşünen, öğrenmeyi öğrenen, sorgulayan, kendi düşünme sürecini planlayan, izleyen, düzenleyen ve değerlendiren bireyler olması beklenmektedir. Öğrencilerde davranış değişikliğinin oluşturulmasında, bilginin işlenmesinde öğretim programları önemlidir. Çünkü öğretim programları ile öğrencilere eğitim yoluyla kazandırılabilir istendik özelliklerin belirlenmesi, buna uygun olan içeriğin oluşturulması, öğrenme öğretme sürecinin planlanması ve davranışların sınanması sistemli şekilde gerçekleştirilebilmektedir. Dolayısıyla öğretim programları hem davranış değişikliği hem de bilginin işlenmesinde temel bir rol oynar. Webb’in bilgi derinliğinde dört farklı seviyede, öğrenciler için bilgi derinliği ve düşüncenin karmaşıklığına ilişkin bazı öğrenme görevlerine işaret edilmiştir. Bu çalışma yalnızca "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Beşinci Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı” öğrenme çıktıları ve süreç bileşenlerinin, Webb’in bilgi derinliği seviyelerine göre analiz edilmesi amacıyla yürütülmüştür. Veriler incelenen öğretim programı dokümanından toplanmış ve betimsel içerik analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Beşinci Sınıf Düzeyi”’nde f=19 öğrenme çıktısı ile f=66 süreç bileşeni bulunmaktadır. Bu bağlamda birinci seviyede f=39 (3 öğrenme çıktısı, 36 süreç bileşeni), ikinci seviyede f=17 (5 öğrenme çıktısı, 12 süreç bileşeni), üçüncü seviyede f=16 (4 öğrenme çıktısı, 12 süreç bileşeni) ve dördüncü seviyede f=13 (4 öğrenme çıktısı, 9 süreç bileşeni) olmak üzere bir dağılım olduğu görülmüştür. Buna göre genel olarak öğrenme çıktıları ve süreç bileşenlerinin yarıya yakınının (% 45,9) Webb’in bilgi derinliğinde birinci seviyedeki görevlere yönelik olduğu, öğrencileri üst düzey düşünme becerilerine taşıyan dördüncü seviye kazanımların sayısının ise en az (%15,3) olduğu bulunmuştur. Araştırma sonunda elde edilen sonuçlar benzer araştırmalar ile karşılaştırılmış ve bazı öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bu araştırma kapsamında herhangi kurum desteğinden faydalanılmamıştır. Herhangi bir fon kullan.ılmamıştır
Etik Beyan
Bu araştırmada; ‘Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’nde belirtilen kurallara uyulduğunu ve ‘Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler’e dayalı hiçbir işlem yapmadığımızı beyan ederiz. Aynı zamanda araştırmacıların çalışmaya aynı oranda katkıda bulunduğunu ve aralarında herhangi bir çıkar çatışmasının bulunmadığını, tüm etik ihlallerde tüm sorumluluğun makale yazarlarına ait olduğunu beyan ederiz.
Bu araştırma, Nitel araştırma deseninde tasarlanmış ve doküman incelemesi yapılmıştır. Verilerin analizinde betimsel içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan doküman, Milli Eğitim Bakanlığı sayfasında yer alan ve kamuya açık resmi bir belge olan ‘Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’dır. Bu bağlamda etik kurul izni gerektirecek bir metodoloji izlenmediğinden etik kurul izni alınmamıştır.
Teşekkür
Araştırma verilerinin işlenmesi sürecinde araştırmacılar tarafından bir ‘kontrol listesi’ oluşturulmuştur. Araştırmacılar bu liste üzerinde Webb'in Bilgi Derinliği seviyeleri gösterge fiillerine göre kodlamaları yapmışlardır. Bu süreçte ayrıca uzman (alan ve program geliştirme uzmanı) görüşü alınmıştır. Bu bağlamada görüş bildiren alan uzmanlarına teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Abdulraida, N. A., & Khalaf, K. J. M. (2022). Evaluation of geography books questions for the middle stage according to the levels of cognitive depth. Journal Of Positive School Psychology, 8302-8316.
- Al-Massarweh, S. (2023). The extent of knowledge of achieving the final exam questions for the sixth to eleventh grades to the levels depth of knowledge” DOK” Webb In Jordan. Modern Applied Science, 17(2), 1-70.
- Anderson, L. W. (1999). Rethinking Bloom’s taxonomy: Implications for testing and assessment (ERIC Document Reproduction Service No. ED435630, TM 030 228).
- Ansari, M. R., Rahim, K., Bhoje, R., & Bhosale, S. (2022). A study on research design and its types. International Research Journal of Engineering and Technology (IRJET), 9(7), 1132-1135.
- Arı, S., & Boyraz, C. (2023). K-12 beceri eğitiminde üst düzey düşünme becerileri: Sosyal bilgiler dersi örneği. Millî Eğitim, 52(1), 601-626.
- Bağdat, O., & Saban, P. A. (2014). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin cebirsel düşünme becerilerinin solo taksonomisi ile incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 26(1), 473-496.
- Ben-Porath, S. (2007). Civic virtue out of necessity: Patriotism and democratic education. Theory And Research In Education, 5(1), 41–59.
- Biggs, J. B. & Collis, K. (1982). Evaluating the quality of learning: the SOLO taxonomy. New York: Academic Pres.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitimde Program Geliştirme, Eğitimde Program Değerlendirme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
24 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
16 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
20 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 54 Sayı: 1
APA
Şen, H. Ş., & Eren, A. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Beşinci Sınıf Düzeyindeki Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenlerinin Webb’in Bilgi Derinliği Seviyeleri Bağlamında Analizi. Milli Eğitim Dergisi, 54(1), 1501-1536. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1700621
AMA
1.Şen HŞ, Eren A. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Beşinci Sınıf Düzeyindeki Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenlerinin Webb’in Bilgi Derinliği Seviyeleri Bağlamında Analizi. Millî Eğitim. 2025;54(1):1501-1536. doi:10.37669/milliegitim.1700621
Chicago
Şen, H. Şenay, ve Arda Eren. 2025. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Beşinci Sınıf Düzeyindeki Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenlerinin Webb’in Bilgi Derinliği Seviyeleri Bağlamında Analizi”. Milli Eğitim Dergisi 54 (1): 1501-36. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1700621.
EndNote
Şen HŞ, Eren A (01 Aralık 2025) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Beşinci Sınıf Düzeyindeki Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenlerinin Webb’in Bilgi Derinliği Seviyeleri Bağlamında Analizi. Milli Eğitim Dergisi 54 1 1501–1536.
IEEE
[1]H. Ş. Şen ve A. Eren, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Beşinci Sınıf Düzeyindeki Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenlerinin Webb’in Bilgi Derinliği Seviyeleri Bağlamında Analizi”, Millî Eğitim, c. 54, sy 1, ss. 1501–1536, Ara. 2025, doi: 10.37669/milliegitim.1700621.
ISNAD
Şen, H. Şenay - Eren, Arda. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Beşinci Sınıf Düzeyindeki Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenlerinin Webb’in Bilgi Derinliği Seviyeleri Bağlamında Analizi”. Milli Eğitim Dergisi 54/1 (01 Aralık 2025): 1501-1536. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1700621.
JAMA
1.Şen HŞ, Eren A. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Beşinci Sınıf Düzeyindeki Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenlerinin Webb’in Bilgi Derinliği Seviyeleri Bağlamında Analizi. Millî Eğitim. 2025;54:1501–1536.
MLA
Şen, H. Şenay, ve Arda Eren. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Beşinci Sınıf Düzeyindeki Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenlerinin Webb’in Bilgi Derinliği Seviyeleri Bağlamında Analizi”. Milli Eğitim Dergisi, c. 54, sy 1, Aralık 2025, ss. 1501-36, doi:10.37669/milliegitim.1700621.
Vancouver
1.H. Şenay Şen, Arda Eren. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Beşinci Sınıf Düzeyindeki Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenlerinin Webb’in Bilgi Derinliği Seviyeleri Bağlamında Analizi. Millî Eğitim. 01 Aralık 2025;54(1):1501-36. doi:10.37669/milliegitim.1700621