MATEMATİK ÖĞRETİMİNDE TASARIM BECERİ ATÖLYELERİ (TBA) ETKİNLİKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ: BİR MODEL ÖNERİSİ

Öz

Öğrencilerin öğrendiklerinin hayatın içerisinden olduğunu fark etmesi ve günlük hayatlarına uygulayabilmeleri önemlidir. Matematik öğretiminin amaçlarından biri de öğrencinin matematiksel kavramları günlük hayata transfer edebilmesidir. Diğer taraftan, Milli Eğitim 2023 Vizyon Belgesi’nde okullarda öğrencilerin düşünsel, duygusal ve fiziksel gelişimlerini destekleyecek çocukların ilgi ve yeteneklerine göre okullarda Tasarım Beceri Atölyelerinin (TBA) kurulması hedeflenmiştir. Matematik öğretimi açısından, TBA’ların öğrencilerin matematiği günlük hayata transfer edebilmesini kolaylaştıracağı ve çok yönlü gelişimlerini destekleyeceği düşünülmektedir. Ancak öğretmenlerin bu atölyelere uygun etkinlik geliştirmelerinde yardımcı olabilecek kaynaklar oldukça sınırlıdır. Bu durumdan hareketle, bu çalışmada matematiği günlük hayata transfer etmeye yönelik tasarım beceri atölyelerinde uygulanabilecek etkinlik geliştirme modeli önerisi geliştirilmiştir. Bu model, öğrenciyi tanıma, öğrenme alanını belirleme, kazanımları belirleme, TBA karar verme, etkinliği planlama, uygulama ve değerlendirme olmak üzere yedi aşamadan oluşmaktadır. Planlama sürecinde, etkinlik diğer disiplinlerle, yaşamsal becerilerle ve gerçek hayat ile ilişkilendirilerek yapılandırılmakta, gereken materyaller belirlenmekte, öğrenciler için etkinlik yönergesi hazırlanmakta ve etkinlik sonucu ortaya çıkacak ürün veya performansın değerlendirilmesi amacıyla değerlendirme aracı hazırlanmaktadır. Bu süreci anlaşılır kılmak amacıyla bu model üzerinden bir etkinlik geliştirme süreci örneklendirilmiştir. Bu modelin, matematik özelinde geliştirilmiş olmakla birlikte her ders için öğretmenlere ve okullara yol gösterici olması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Tasarım beceri atölyeleri
• yaşam becerileri
• matematik eğitimi
• gerçekçi matematik eğitimi

DEVELOPMENT OF THE DESIGN-SKILL WORKSHOPS ACTIVITIES IN MATHEMATICS TEACHING: A MODEL PROPOSAL

Öz

It is important for students to realize that what they have learned is in life and be able to transfer it to their daily lives. One of the aims of teaching mathematics is also that the student can transfer mathematical concepts to daily life. On the other hand, in the 2023 Vision Document of Ministry of National Education, it is aimed to establish Design-Skill Workshops (DSW) in schools according to the interests and abilities of children that will support their intellectual, emotional and physical development. In terms of teaching mathematics, it is thought that DSWs will facilitate students' ability to transfer mathematics to daily life and support their versatile development. At this point, resources for teachers to guide them develop activities suitable for these workshops are limited. Therefore, in this study, an activity development model that can be used in DSWs in mathematics teaching was proposed. This model consists of seven stages: knowing the student, determining the content, determining the objectives, determining the DSW, planning, implementing, and evaluating the activity. In the planning process, the activity is structured by associating it with other disciplines, life skills, and real life, the necessary materials are determined, an instruction for the activity is prepared for students, and an assessment tool is prepared to evaluate the product or performance that will emerge as a result of the activity. In order to make this process understandable, an activity development process is exemplified through this model. Although this model has been developed specifically for mathematics, it is expected to guide schools and teachers from other subject fields.

Anahtar Kelimeler

• design-skill workshops
• realistic mathematics education
• life skills
• mathematics education

Kaynakça

1. Akın, E. & Kudak, H. (2020). 2023 Eğitim vizyon belgesiyle oluşturulan drama ve eleştirel düşünce atölyelerinin türkçe dersi akademik başarısı üzerine etkisi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(6), 58-74.
2. Akkaya, C. (2020). 2023 Eğitim vizyonu kapsamında temel eğitimde yapılacak değişikliklere ilişkin yönetici görüşleri [Yayınlanmamış Tezsiz Yüksek Lisans Projesi]. Pamukkale Üniversitesi.
3. Aktürk, D. (2019). Matematik öğretmenlerinin ders imecesi kapsamında geliştirdikleri stem etkinliklerine yönelik görüşlerin incelenmesi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Osmangazi Üniversitesi.
4. Altun, M. (1998). Matematik öğretiminin amaç ve ilkeleri, A. Özdaş (Ed.) Matematik Öğretimi içinde (ss. 3-17). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
5. Anadolu Ajansı (2019, 26 Şubat). Okullarda tasarım beceri atölyeleri dönemi başlıyor. https://www.aa.com.tr/tr/egitim/okullarda-tasarim-beceri-atolyeleri-donemi-basliyor/1402981
6. Baki, A. (2019). Matematiği öğretme bilgisi (2. Baskı). Pegem Akademi.
7. Barnes, H. (2005). The theory of realistic mathematics education as a theoretical framework for teaching low attainers in mathematics. Pythagoras, 61, 42-57.
8. Bayazıt, İ. (2011). Öğretmen adaylarının grafikler konusunda bilgi düzeyleri. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(4), 1325-1346.

9. Benedict, C.M. 2014. Professional learning community: Increasing efficacy for student success [Unpublished doctoral dissertation]. The State University of New Jersey.
10. Boz, N. (2008). Matematik neden zor? Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitim Dergisi, 2(2), 52-65.
11. Bruno, A. & Espinel, M. C. (2009). Construction and evaluation of histograms in teacher training. International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, 40(4), 473-493.
12. Bybee, R.W. (2013) The case for STEM education: Challenges and opportunities. NSTA press.
13. Çelik, A. & Şahin, M. (2013) Spor ve çocuk gelişimi. International Journal of Social Science, 6(1), 467-478.
14. Capraro, M. M., Kulm, G. & Capraro, R. M. (2005). Middle grades: Misconceptions in statistical thinking. School Science and Mathematics, 105(4), 165-174.
15. Dağdelen, S. (2016). Ortaokul düzeyi matematik öğrenim sürecinde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerilerinin öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerine göre değerlendirilmesi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Ahi Evran Üniversitesi.
16. Darling-Hammond, L., M.E. Hyler, & M. Gardner. 2017. Effective teacher professional development. Learning Policy Institute.
17. Doruk, B. K. (2010). Matematiği günlük yaşama transfer etmede matematiksel modellemenin etkisi [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
18. Freudenthal, H. (1973). Mathematics as an educational task. D.Reidel Publishing Company.
19. Friel, S, N. & Bright, G., W. (1996). Building a theory of graphicacy: How do students read graphs? Paper presented at the Annual Meeting of the American Educational Research Association, 1-20, New York.
20. Gündoğan, A. & Can, B. (2020). Sınıf öğretmenlerinin tasarım-beceri atölyeleri hakkındaki görüşleri. Turkish Studies, 15(2), 851-876.
21. Güneş, E. & Kılınç, H.H. (2020) Sınıf öğretmenlerinin tasarım beceri atölyelerine ilişkin görüşleri. Turkish Studies, 15(6), 4227-4245.
22. Güven, B., Öztürk, T. & Özmen, Z.M. (2015). Ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin istatistiksel süreçteki deneyimlerinin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 40(177), 343-363.
23. Hill, H.C., Blunk, M.L., Charalambous, C.Y., Lewis, J.M., Phelps, G.C., Sleep, L. & Ball, D.L. (2008) Mathematical Knowledge for teaching and the mathematical quality of ınstruction: An exploratory study. Cognition and Instruction, 26(4), 430-511, https://doi.org/10.1080/07370000802177235.
24. Hill, H. C., Rowan, B., & Ball, D. L. (2005). Effects of teachers’ mathematical knowledge for teaching on student achievement. American Educational Research Journal, 42(2), 371-406.
25. İlhan, A. & Aslaner, R. (2019). 2005’ten 2018’e ortaokul matematik dersi öğretim programlarının değerlendirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 46(46), 394-415.
26. Ingvarson, L., Meiers, M. & Beavis, A. (2005). Factors affecting the impact of professional development programs on teachers' knowledge, practice, student outcomes and efficacy. Educational Policy Analysis Archives, 13(10), 1-26.
27. İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü (2020). Tasarım-beceri atölyeleri akademik işbirliği protokolü. http://istanbul.meb.gov.tr/www/tasarim-beceri-atolyeleri-akademik-is-birligi-protokolu/icerik/2981.
28. Kaya, H. (2018). Matematik derslerinde hayat bağlantılarının kullanımı konusunda ortaokul matematik öğretmenlerinin görüşleri [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Uşak Üniversitesi.
29. Kayan, A.K. (2019). Yüzdeler öğretiminde matematiksel modelleme etkinlikleri kullanımının öğrencilerin başarısı ve matematiği günlük hayatla ilişkilendirme becerisine etkisi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Trabzon Üniversitesi.
30. Kutlu, Ö., Doğan, C.D. & Karakaya, İ. (2010). Öğrenci başarısının belirlenmesi: Performansa ve portfolyoya dayalı durum belirleme. Pegem.
31. Laurens, T., Batlolona, F.A., Batlolona, J.T. & Leasa, M. (2018) How does realistic mathematics education (RME) improve students’ mathematics cognitive achievement? EURASIA Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 14(2), 569-578.
32. MEB (2005). İlköğretim okulu matematik dersi (6-8. sınıflar) öğretim programı. MEB.
33. MEB (2018a). Matematik dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 1,2,3,4,5,6,7 ve 8. sınıflar). MEB.
34. MEB (2018b). MEB 2023 vizyonu. http://2023vizyonu.meb.gov.tr/doc/2023_EGITIM_VIZYONU.pdf.
35. MEB (2019a). Tasarım beceri atölyeleri sunumu. https://osmaniye.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2019_04/22162530_2.TBA_SUNUM.pdf.
36. MEB (2019b). Tasarım beceri atölyeleri sunumu. http://cubuk.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2019_05/14225638_TBA_MEB_Sunum.pdf.
37. MEB (2019c). Tasarım beceri atölyeleri akademik iş birliği. https://istanbul.meb.gov.tr/www/tasarim-beceri-atolyeleri-akademik-is-birligi/icerik/2879
38. MEB (2021a). Tasarım beceri atölyesi: Okul yöneticileri, öğretmenler ve öğrenciler için rehber. https://tba.meb.gov.tr/wp-content/uploads/2021/04/TBA-Rehber.pdf.
39. MEB (2021b). Tasarım beceri atölyeleri öğretmen el kitabı. http://ogmmateryal.eba.gov.tr/panel/upload/etkilesimli/kitap/tda/index.html#p=1
40. Mulbar, U. & Zaki, A. (2018) Design of realistic mathematics education on elementary school students. Journal of Physics: Conference Series (1028). https://doi.org/10.1088/1742-6596/1028/1/012155.
41. NCTM. (2000). Principles and standards for school mathematics. NCTM.
42. Özçelik, C. (2015). Disiplinler arası öğretim yaklaşımına dayalı hazırlanan öğretim etkinliklerinin, öğrencilerin geometrik cisimlerin hacimleri konusundaki akademik başarılarına ve problem çözme becerilerine etkisi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Bartın Üniversitesi.
43. Özkan, H. H. & Yalçınkaya Y. (2012). 2000- 2011 yılları arasında eğitim fakülteleri dergilerinde yayımlanan matematik öğretimi alternatif yöntemleri ile ilgili makalelerin içerik analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2 (16), 31-45.
44. Öztürk, Z. (2019) Tasarım ve beceri atölyelerine yönelik uygulamalar-Almanya örneği. Milli Eğitim, 49(227), 141-158.
45. Pekbay, C. (2017). Fen teknoloji matematik ve mühendislik etkinliklerinin ortaokul öğrencileri üzerindeki etkileri [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
46. Saleh, M., Prahmana, R.C.I. & Murni, M.I. (2018). Improving the reasoning ability of elementary school student through the ındonesian realistic mathematics education. Journal on Mathematics Education, 9(1), 41-54.
47. Sevim, H. (2019). Gerçekçi matematik eğitimi yaklaşımına göre tasarlanan öğrenme ortamlarının 6. sınıf öğrencilerinin başarısına etkisi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Dicle Üniversitesi.
48. Soğat, A. (2007). Spor yapan ve yapmayan 11–12 yaş grubu çocuklarda bazı fiziksel özelliklerin araştırılması [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Dumlupınar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya.
49. Tatar, E. & Tatar, E. (2008). Fen bilimleri ve matematik araştırmaları analizi- ı: anahtar kelimeler. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9 (16), 89-103.
50. Temiz, K., B. & Tan, M. (2009). Lise 1. sınıf öğrencilerinin grafik yorumlama becerileri. Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 31-43.
51. Tomlinson, C.A. (1999). The differentiated classroom: Responding to the needs of all learners. ASCD.
52. Tomlinson, C.A. & McTighe, J. (2006). Integrating differentiated instruction and understanding by design: Connecting content and kids. ASCD.
53. Türk Matematik Derneği. (2016). Rapor ve öneriler. http://tmd.org.tr/wp-content/uploads/2016/09/TMDrapor2016orijinal.pdf
54. Uyanık, F. (2007). Ortaöğretim 10. sınıf öğrencilerinin grafik anlama ve yorumlama ile kinematik başarıları arasındaki ilişki [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Balıkesir Üniversitesi.
55. Üzel, D. (2007). Gerçekçi matematik destekli eğitimin ilköğretim 7. sınıf matematik öğretiminde öğrenci başarısına etkisi [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Balıkesir Üniversitesi.
56. Van Der Walle, J., Karp, K.S., & Bay-Williams, J.M. (2013). Elementary and middle school mathematics: teaching developmentally (8th Ed.). Pearson.
57. Wahyudi, M., Joharman, M. & Ngatman, M. (2017). The development of realistic mathematics education (RME) for primary schools’ prospective teachers. Advances in Social Science, Education and Humanities Research (ASSEHR), 158, 814–826.
58. Wiggins, G. & McTighe, J. (2005). Understanding by design (2nd Ed.). ASCD.
59. Yenal, T.H., Çamlıyer, H. & Saracaloğlu, A.S. (1999). İlköğretim ikinci devre çocuklarında beden eğitimi ve spor etkinliklerinin motor beceri ve yetenekler üzerine etkisi. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 4(3), 15-24.
60. Yılmaz, N. & Ay, Z.S. (2016). Sekizinci sınıf öğrencilerinin histograma dair bilgi ve becerilerinin incelenmesi. İlköğretim Online, 15(4), 1280-1298.
61. Zakaria, E. & Syamaun, M. (2017). The effect of realistic mathematics education approach on students’ achievement and attitudes towards mathematics. Mathematics Education Trends and Research, 1, 32-40.