FEN EĞİTİMİNDE SOSYOBİLİMSEL KONU OLARAK COVİD 19 PANDEMİSİ VE ÖRNEK UYGULAMA ÖNERİLERİ

Öz

Tüm Dünya ülkelerinde yaygın bir pandemi haline dönüşen COVID 19, bireysel ve toplumsal açıdan yaşantılarımızın her alanını etkilemiş ve etkilemeye devam etmektedir. Kuşkusuz bu süreç fen eğitimini de etkilemiştir ve gelecekte fen eğitimi açısından yeni yollar, yöntemler ve stratejiler ön plana çıkacaktır. COVID 19 pandemi döneminin, eğitimcilere hatırlattığı bir önemli yaklaşımda sosyobilimsel konulardır. Bu nedenle, araştırmanın amacı fen eğitiminde sosyobilimsel bir konu olarak COVID 19 pandemisini incelemek ve fen öğretimine yönelik örnek uygulama önerileri sunmaktır. COVID 19 pandemi döneminde, toplumun fertleri, tartışmalı, ikilem taşıyan ve risk yönetimini gerektiren birçok sosyobilimsel durum ile başa çıkmak durumunda kalmıştır. Araştırmada, bu durumlardan “COVID 19 hastalığı mevsimsel gripten daha tehlikeli mi?”, “COVID 19 hastalığını engellemek için maske kullanılmalı mı? Kullanılmamalı mı?” ve “Aşılanmalı mı? Aşılanmamalı mı?” sosyobilimsel durumları ele alınarak, sırasıyla karikatür, ikilem kartı ve problem senaryosu olarak sunulmuş ve öğrenme-öğretim sürecinde başvurulabilecek uygulama örnekleri olarak önerilmiştir. Pandemi dönemi ve sonrası süreçte, mevcut derleme makalesinin fen eğitim araştırmacılarına, öğretim programı geliştirme uzmanlarına, öğretmenlere ve öğretmen adaylarına yardımcı olacağı ve katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• COVID 19
• Fen Eğitimi
• Sosyobilimsel Konular

COVID 19 PANDEMIC AS A SOCIOSCIENTIFIC ISSUE IN SCIENCE EDUCATION AND SUGGESTIONS FOR SAMPLE APPLICATIONS

Abstract

COVID 19, which has turned into a severe pandemic in all countries of the world, has affected and continues to affect every aspect of our lives individually and socially. Undoubtedly, this process has also affected science education and new ways, methods and strategies will come to the fore in science education in the future. One important approach that the COVID 19 pandemic reminds educators of is socioscientific issues. Therefore, the purpose of the research is to examine the COVID 19 pandemic as a socioscientific issue in science education and to provide suggestions for sample applications for science teaching. During the COVID 19 pandemic, members of the society have had to deal with many socioscientific issues that are controversial, involving dilemmas and requiring risk management. In the current study, the following socioscientific issues are addressed: “Is the COVID19 disease more dangerous than seasonal flu?”, “Should or shouldn’t a mask be used to prevent COVID 19 disease?”, “Should or shouldn’t be vaccinated?” and they are presented as cartoons, dilemma card and problem scenario and suggested as sample applications to be used in the learning-teaching process. It is thought that the current review study will help and contribute to science education researchers, curriculum development experts, teachers and pre-service teachers during the pandemic and afterwards.

Keywords

• COVID 19 pandemic
• science education
• socioscientific issues

Kaynakça

1. AMERICAN ASSOCIATION FOR THE ADVANCEMENT OF SCIENCE (AAAS) (1993). Benchmarks for science literacy. Newyork: Oxford University Press.
2. ATABEY, N. & ARSLAN, A. (2020). The effect of teaching socio-scientific issues with cooperative learning model on pre-service teachers’ argumentation qualities. Elementary Education Online, 19 (2), 491-514.
3. CHAN, P. S., BERG, R. A. & NADKAMİ, V. M. (2020). Code blue during the COVID-19 pandemic. Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes, 13(5), 261-263.
4. DILLON, J. & AVRAAMIDOU, L. (2020). Towards a viable response to covıd-19 from the science education community. Journal for Activist Science & Technology Education, 11(2), 1-6
5. ERDURAN, S. (2020). Science education in the era of a pandemic: how can history, philosophy and sociology of science contribute to education for understanding and solving the COVID-19 crisis?. Science & Education, 29, 233-235.
6. EVREN YAPICIOĞLU, A. & KAPTAN, F. (2017). A mixed method research study on the effectiveness of socioscientific issue-based instruction. Education and Science, 42(192), 113-137.
7. EVREN YAPICIOĞLU, A. (2016). Fen bilimleri öğretmen eğitiminde sosyobilimsel durum temelli yaklaşım uygulamalarının etkililiğine yönelik bir karma yöntem çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Yayımlanmamış doktora tezi), Ankara.
8. EVREN YAPICIOĞLU. & AYCAN, Ş. (2018). Pre-service science teachers’ decisions and types of informal reasoning about the socio-scientific issue of nuclear power plants. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 13(1), 31-53

9. EVREN, A. & KAPTAN, F. (2014). Fen eğitiminde sosyobilimsel durum temelli öğretim ve önemi. VI. International Congress of Educational Research (ICER). Hacettepe Üniversitesi Ankara, 5-8 Haziran 2014.
10. FİGAR, N. & ĐORĐEVİĆ, B. (2016). Managing an ethical dilemma. Economic Themes, 54(3), 345-362.
11. GÜLCÜ, M. (2019). Sosyobilimsel konuların öğretiminde altı şapkalı düşünme tekniğinin öğrencilerin akademik başarılarına, eleştirel düşünme ve karar verme becerilerine etkisi. Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Karaman.
12. KARAMANLI, E. (2019). Sosyobilimsel konularda sınıf içi destekli blog uygulamaları ile ortaokul öğrencilerinin argümantasyon düzeylerinin ve informal akıl yürütme örüntülerinin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Mersin.
13. KOLAROVA, T., HADJİALİ, I. & DENEV, I. (2013). High school students’ reasoning in making decisions about socio-ethical issues of genetic engineering: Case of gene therapy. Biotechnology & Biotechnology Equipment, 27(2), 3737-3747.
14. KOLSTØ, S. D. (2001a). 'To trust or not to trust,…'-pupils' ways of judging information encountered in a socio-scientific issue. International Journal of Science Education, 23(9), 877-901.
15. KOLSTØ, S.D. (2001b), Scientific literacy for citizenship: Tools for dealing with the science dimension of controversial socioscientific issues. Science Education, 85(3), 291-310.
16. KOLSTØ, S.D. (2006). Patterns in students’ argumentation confronted with a risk focused socio-scientific issue. International Journal of Science Education, 28(14), 1689-1716.
17. KUTLU, H. H. & ALTINDİŞ, M. (2018). Aşı karşıtlığı. Flora, 23(2), 47-58.
18. LEVINSON, R., KENT, P., PRATT, D., KAPADIA, R. & YOGUI, C. (2011). Developing a pedagogy of risk in socio-scientific issues. Journal of Biolojical Education, 45(3), 136-142.
19. MEB (MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI). (2013). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: T.C Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
20. MEB (MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI). (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Ankara: T.C Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
21. NATIONAL RESEARCH COUNCIL (NRC). (1996). National Science Education Standards. Washington, DC: National Academy Press.
22. NATIONAL SCIENCE TEACHERS ASSOCIATION (NSTA). (2010). Teaching science and technology in the context of societal and personal issues. www.nsta.org/about/positions/societalpersonalissues.aspx Erişim Tarihi:20.02.2019
23. NEXT GENERATION SCIENCE STANDARDS (NGSS). (2016). Retrieved from: http://www.nextgenscience.org/ Erişim Tarihi:20.08.2020
24. ÖRNEK BÜKEN, N. (2020). Covid 19 pandemisi ve etik konular. http://ssyv.org.tr/wp-content/uploads/2020/07/2-COVID-19-Pandemisi-ve-Etik-Konular.pdf Erişim Tarihi: 20.08.2020
25. ÖZCAN, H. & KOŞTUR, H. İ. (2019). Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının Özel Amaçlar ve Alana Özgü Beceriler Bakımından İncelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 9(1), 138-151
26. PIETROCOLA, M., RODRIGUES, E., BERCOT, F. & SCHNORR, S. (2020). Science education in pandemic times: what can we learn from COVID-19 on science technology and risk society. https://doi.org/10.35542/osf.io/chtgv Erişim Tarihi: 20.08.2020
27. ROSENBAUM, L. (2020). Facing Covid-19 in Italy - Ethics, Logistics, and Therapeutics on the Epidemic’s Front Line. The New England Journal of Medıcıne, 382(20), 1873-1875.
28. RYDER, J. (2001). Identifying science understanding for functional scientific literacy. Studies in Science Education, 36, 1–44.
29. SADLER, T. D. (2004). Informal reasoning regarding socioscientific issues: A critical review of research. Journal of Research in Science Teaching, 41(5), 513-536.
30. SADLER, T.D. & ZEIDLER, D.L. (2004), The morality of socioscientific issues: Construal and resolution of genetic engineering dilemmas. Science Education, 88, 4-27.
31. SADLER, T.D. & ZEIDLER, D.L. (2009), Scientific literacy, PISA, and socioscientific discourse: Assessment for progressive aims of science education. Journal of Research in Science Teaching, 46(8), 909-921.
32. SAUNDERS, K.J. & RENNIE, L. J. (2013). A pedagogical model for ethical inquiry into socioscientific issues in science. Research in Science Education, 43, 253–274.
33. SEÇKİN KARACA, H. (2018). Yapılandırmacı yaklaşım yoluyla sosyobilimsel konulara dayalı fen eğitiminin 7. Sınıf öğrencileri üzerine etkileri. Trakya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Edirne.
34. SEVGİ, Y. & ŞAHİN, F. (2017). Gazete haberlerindeki sosyobilimsel konuların argümantasyon yöntemiyle tartışılmasının 7. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme becerileri üzerine etkisi. Journal of Human Sciences, 14(1), 156-170. doi:10.14687/jhs.v14i1.4289.
35. SHARMA, A. (2020). Phronetic science for wicked times. Journal for Activist Science & Technology Education, 11(2), 7-15
36. T.C SAĞLIK BAKANLIĞI. (2020). Genel bilgiler, epidemoloji ve tanı: COVID 19 (SARS-CoV-2 Enfeksiyonu). https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/depo/rehberler/covid-19-rehberi/COVID-19_REHBERI_GENEL_BILGILER_EPIDEMIYOLOJI_VE_TANI.pdf Erişim Tarihi: 15.08.2020
37. TOMORROW 98. (1992). The report on reform in science education. Jerusalem, Israel: The Ministry of Education.
38. TOPÇU, M. S. & ATABEY, N. (2017). Sosyobilimsel konu içerikli alan gezilerinin ilköğretim öğrencilerinin argümantasyon nitelikleri üzerine etkisi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 68-84.
39. TÜRE, S. G. (2017). Örnek olay destekli istasyon tekniğinin sosyobilimsel konuların öğretimi üzerine etkisi. Erzincan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Erzincan.
40. TÜRKİYE BİLİMLER AKADEMİSİ (TUBA). (2020). Covid-19 Pandemi Değerlendirme Raporu. http://www.tuba.gov.tr/files/images/2020/kovidraporu/Covid-19%20Raporu-Final+.pdf Erişim Tarihi: 20.08.2020
41. TYRRELL, D. & CALINGER, M. (2020). Breaking the COVID-19 Ice: Integrating Socioscientific Issues into Problem-Based Learning Lessons in Middle School. https://www.learntechlib.org/primary/p/217293/ Erişim Tarihi: 27.08.2020
42. ÜSTÜN, Ç. & ÖZÇİFTÇİ, S. (2020). COVID-19 Pandemisinin sosyal yaşam ve etik düzlem üzerine etkileri: Bir değerlendirme çalışması. Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi, 25 (Özel Sayı), 142-153.
43. WALKER, K. A.& ZEIDLER, D. L. (2007). Promoting discourse about socioscientific ıssues through scaffolded ınquiry. Journal of Science Education, 29(11), 1387 1410, DOI: 10.1080/09500690601068095
44. WORLD HEALTH ORGANIZATION (WHO). (2020a). Influenza and COVID-19 - similarities and differences. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub Erişim Tarihi: 22.08.2020
45. WORLD HEALTH ORGANIZATION (WHO). (2020b). Advice on the use of masks in the context of COVID-19. file:///C:/Users/E%C4%9Fitim/Downloads/WHO-2019-nCov-IPC_Masks-2020.4-eng.pdf Erişim Tarihi: 25.08.2020.
46. YÜKSEL, G. H. & TOPUZOĞLU, A. (2019). Aşı retlerinin artması ve aşı karşıtlığını etkileyen faktörler. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 4(2). 244-58.
47. ZEIDLER, D. L. VE NICHOLS, B. H. (2009). Socioscientific issues: Theory and practice. Journal of Elementary Science Education, 21(2), 49-58.