PROSPECTIVE PRIMARY SCHOOL TEACHERS’ REFLECTIONS REGARDING MULTI-CULTURAL LEARNING ENVIRONMENTS*

Abstract

This paper aims to secure that prospective teachers reflect their observations in and their thoughts about multi-cultural educational environments. In line with this general purpose, the study is significant in that it describes the circumstances that the Syrian students- who are in our country in the context of multi-culturalism- face in educational environments. Despite the fact that this qualitative study uses the design of multiple case study, the study group was formed in purposeful sampling method. Accordingly, 7 schools located in Altındağ, Ankara included in the study were chosen on the basis of criterion sampling. The findings obtained from reflective prospective teacher diaries were put to content analysis. The themes distinguished at the end of the research describe the problems that the Syrian students encounter in learning Turkish, in teachers’ attitudes towards them, in peer bullying, in cultural differences and in classroom management. The results underline the efficiency of intercultural skills development within primary education settings.

Keywords

• Culturally blended learning environments
• refugee children
• primary education

SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ KÜLTÜREL AÇIDAN KARMA ÖĞRENME ORTAMLARINA İLİŞKİN YANSITMALARI

Öz

Bu araştırmada öğretmen adaylarının zorunlu göç nedeniyle ülkemize gelmiş olan öğrencilerin de eğitim gördüğü kültürel açıdan karma öğrenme ortamlarındaki gözlem ve düşüncelerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu genel amaç doğrultusunda araştırma ülkemizde bulunan Suriyeli öğrencilerin eğitim ortamlarında yaşadıkları durumu geleceğin öğretmenlerinin bakış açısıyla betimlemesi açısından önemlidir. Bu araştırmanın deseni nitel araştırmada çoklu durum çalışması biçiminde belirlenmiş olmakla beraber çalışma grubu amaçlı örnekleme yoluyla oluşturulmuştur. Araştırmada Ankara’nın Altındağ ilçesinde 7 ilkokul amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme esasına göre seçilmiştir. Araştırmada yansıtıcı öğretmen adayı günlüklerinden elde edilen bulgular betimsel analiz ve içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. Araştırma sonuçları; Suriyeli öğrencilerin Türkçe dil yetersizliğinin en önemli problem olduğunu ancak öğrenci, öğretmen, okul iklimi durumlarında karşılaşılan sorunların çözümünde öğretmenlerin mülteci öğrencilerle geçirdiği zamanla bağlantılı olarak sorunların aşıldığının ve kültürler arası iletişim becerilerine dayalı uygulamaların pedagojik etkililik açısından çok önemli olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kültürel Açıdan Karma Öğrenme Ortamları
• Kültürler arası iletişim becerileri,
• Mülteci Çocuklar,
• ilköğretim

Kaynakça

1. AKAR, H. (2016). Durum Çalışması. Ahmet Saban ve Ali Ersoy (Eds.) Eğitimde nitel araştırmalar desenleri içinde (s. 111-148) Anı Yayıncılık. Ankara.
2. AKDENIZ, Y. (2018). Türkiye’de yaşayan Suriyeli mülteci öğrencilerin uyum sorunları: Şanlıurfa ili örneği. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Bilimleri ABD. Sakarya.
3. AKMAN, Y. (2019). Öğretmenlerin mülteci öğrencilere yönelik tutumları ile çok kültürlü eğitim algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (2-16). doi: 10.9779/pauefd.442061.
4. AKTÜRK ÇOPUR, D. (2019). Mülteci öğrencilerin uyum sürecinde karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Düzce.
5. ALSHOUBAKI, W. (2017). The impact of Syrian refugees on Jordan: aframework for analysis. (Yayımlanmamış doktora tezi). Tennessee State University. ABD. ProQuest Number: 10635866.
6. BELGUEDJ, H. (2017). No lost generation: psychosocial intervention and its impact on Syrian refugee children’s social integration, resiliency, and social ecology in Paris, France. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi) The American University of Paris. Fransa. ProQuest Number: 13871626.
7. BÜYÜKÖZTÜRK, Ş., KILIÇ ÇAKMAK, E., AKGÜN, E.Ö., KARADENIZ, Ş. ve DEMIREL, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. 22. Baskı. Pegem Yayıncılık. Ankara.
8. CIRIK, İ. (2008). Çok kültürlü eğitim yansımaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, 27-40.

9. CIRIT KARAAĞAÇ, F. ve GÜVENÇ, H. (2019). Resmi ilkokullara devam eden Suriyeli mülteci öğrencilerin eğitim sorunları. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 11(18), 530-568.
10. CRESWELL, J. W. (2015). Nitel araştırma yöntemleri. Mesut Bütün ve Selçuk Beşir Demir. (Çev Eds.) 2. Baskı. Siyasal Kitabevi. Ankara.
11. ÇIFÇI, T., ARSEVEN, İ., ARSEVEN, A. ve ORHAN, A. (2019). Öğretmenlerin mülteci öğrencilere yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Sivas ili örneği). Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 8(4), 1082- 1101. DERAEDT, R. M. (2018). Factors influencing pathological dissociative features in Syrian refugee children. (Yayımlanmamış doktora tezi). George Washington University. ABD. ProQuest Number: 10752363
12. DOLAPÇI, E. (2019). Öğretmenlerin çok kültürlü özyeterlik algısı ve okul iklimi ile mülteci öğrencilere yönelik tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri ABD. Kastamonu.
13. DRYDEN- PETERSON, S. (2015). The educational experiences of refugee children in countries of first asylum. Migration Policy Institute. USA.
14. EMIN, M. N. (2016). Analiz: Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitimi temel politikaları. SETA Siyaeset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı. Turkuvaz Matbaacılık Yayıncılık. İstanbul.
15. ERDEM, C. (2017). Sınıfında mülteci öğrenci bulunan sınıf öğretmenlerinin yaşadıkları öğretimsel sorunlar ve çözüme dair önerileri. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 26-42.
16. ERDEN, O. (2017). Schooling experience of Syrian child refugees in Turkey. (Yayımlanmamış doktora tezi). Indiana University. ABD. ProQuest Number: 10606366.
17. FILLION, A. (2019). Experiences of adolescent refugee students who attend afterschool programs for literacy support. (Yayımlanmamış doktora tezi). San Jose State University. ABD. ProQuest Number: 13899099.
18. GÖKTUNA YAYLACI, F., SERPIL, H. ve YAYLACI, A.F. (2017). Paydaşların gözünden mülteci ve sığınmacılarda eğitim: Eskişehir örneği. Akdeniz Eğitim Araştırmları Dergisi, 22, 101-117.
19. GÜMÜŞTEN, D. (2017). Mülteci çocukların eğitimi ve uyumlarına yönelik yapılan müdahale programları üzerine bir derleme. Nesne Psikolojisi Dergisi (NPD), 5 (10), 247-264.
20. GÜNGÖR, F. ve ŞENEL, A. E. (2018). Yabancı uyruklu ilkokul öğrencilerinin eğitim öğretiminde yaşanan sorunlara ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 8(2), 124- 173.
21. GÜVEN, S. ve İŞLEYEN, H. (2018). Sınıf yönetiminde iletişim engelleri ve Suriyeli öğrenciler. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 5(23), 1293-1308.
22. HERRERA, K. M. (2020). Dual language education, English as a new language support, transitional bilingula education and monolingual classroom education: a comprasion of academic achievement among third grades. (Yayımlanmamış doktora tezi). Fairleigh Dickinson University. ABD. ProQuest Number: 27831175.
23. KANBUR, İ. N. (2017). İlkokullarda görev yapan öğretmenlerin mülteci öğrencilere yönelik tutumlarının incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Sınıf Eğitimi ABD. Sakarya.
24. KART, M. ve ŞIMŞEK, H. (2019). Çok kültürlü eğitim mümkün mü? Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1,2, 1-11.
25. KAZU, H. ve DENIZ, E. (2019). Kapsayıcı eğitim bağlamında öğretmenlerin mülteci öğrencilere ilişkin tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslarası Toplum Araştırmaları Dergisi, 14(20), 1336- 1368.
26. KOÇOĞLU, A. ve YANPAR YELKEN, T. (2018). Suriyeli öğrencilere Türkçe dil becerileri kazandırma sürecinde ilkokul Türkçe dersi öğretim programları ile ilgili öğretmen görüşleri. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 6(2), 131-160.
27. MILES, M. B., & HUBERMAN, A. M. (1994). Qualitative data analysis (2nd ed.) Thousan Oaks, CA: Sage.
28. MILES, M. B. ve HUBERMAN, M. A. (2015). Genişletilmiş bir kaynak kitap nitel veri analizi. (Çev. Eds. Sadegül Akbaba Altun ve Ali Ersoy). Pegem Yayıncılık. Ankara.
29. Millî Eğitim Bakanlığı Yaygın Eğitim Kurumları Yönetmeliği (2010). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2010/05/20100521-4.htm adresinden 4 Ocak 2021 tarihinde erişilmiştir.
30. MORALI, G. (2018). Suriyeli mülteci çocuklara Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde karşılaşılan sorunlar. Uluslarası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(15), 1426-1449.
31. ÖZER, Y.Y., KOMSUOĞLU, A. ve ATEŞOK, Ö.Z. (2016). Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitimi: sorunlar ve çözüm önerileri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(37), 76-110.
32. PEHLIVAN YILMAZ, A. (2019). Sosyal bilgiler dersinde kültüre duyarlı eğitim uygulamaları: mülteci öğrencilerle etkileşim. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Eskişehir.
33. SAĞLAM, H. İ. ve İLKSEN KANBUR, N. (2017). Sınıf öğretmenlerinin mülteci öğrencilere yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 7(2), 310-323.
34. SERIM, S. (2019). Devlet okullarında okuyan Suriyeli mülteci çocukların eğitiminde iyi olma hali: İstanbul’da nitel bir araştırma. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Boğaziçi Üniversitesi. İstanbul.
35. SOLAK, E. ve ÇELIK, S. (2018). Türkiye’de eğitim gören mülteci öğrencilerin dilsel sorunlarının incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmlar Dergisi, 11(57), 425-432.
36. ŞIMŞEK, H. ve KULA, S. S. (2018). Türkiye’nin göçmen politikasında ihmal edilen boyut: eğitsel uyum programı. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2,2, 5-21.
37. ŞIMŞIR, Z. ve DILMAÇ, B. (2018). Yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim gördüğü okullarda öğretmenlerin karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri. İlköğretim Online, 17(3), 1719-1737.
38. TUNCA, Ö.H. (2017). Temel hak ve hürriyetler bağlamında Türkiye’deki Suriyeli göçmenlere dair bir değerlendirme. Turgut Özal Uluslarası Ekonomi ve Siyaset Kongresi IV, 11-12 Mayıs 2017. Malatya.
39. YILDIRIM, A. ve ŞIMŞEK, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Onuncu Baskı. Seçkin Yayıncılık. Ankara.
40. YURDAKUL, A. ve TOK, T. N. (2018). Öğretmen gözüyle mülteci/ göçmen öğrenci. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, Aralık, 9(2), 46-58.
41. ZAYIMOĞLU ÖZTÜRK, F. (2018). Mülteci öğrencilere sunulan eğitim öğretim hizmetlerinin sosyal bilgiler öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 8(1), 52-79.