Baskıcı ve Dışlayıcı Han Milliyetçiliğinin Doğu Türkistan (Sincan Uygur Özerk Bölgesi)’da Yansımaları

Gülşen Şeker Aydın; Müge Yüce

doi:10.33206/mjss.722057

Baskıcı ve Dışlayıcı Han Milliyetçiliğinin Doğu Türkistan (Sincan Uygur Özerk Bölgesi)’da Yansımaları

Öz

Çin Anayasası tarafından ülke içerisinde 56 farklı etnik kökene sahip halkın yaşadığı resmî olarak kabul edilmiştir. Bu halklar arasında en yüksek nüfusa sahip etnik azınlıklardan birisi Uygur Türkleri iken beş ayrı özerk bölge içerisinde en geniş alana sahip olanı Sincan Uygur Özerk Bölgesi’dir. Sincan’ın zengin doğal kaynaklara sahip olmasının yanında sekiz farklı devlet ile sınırının bulunması bölgeyi Çin için stratejik bir konuma yerleştirmektedir. Bu nedenlerle Sincan, Çin’in ulusal entegrasyon politikalarında çok önemli bir yere sahiptir. Bölge üzerinde siyasi hâkimiyetin sağlanması yalnızca güvenlik meselesi değildir; aynı zamanda, Çin Komünist Partisi’nin ekonomik ve siyasi meşruiyetini sağlamlaştıracağı bir örnek-olay teşkil etmektedir. Bu çalışmada Çin Halk Cumhuriyeti’nin “ulus-devlet” inşasını sağlamak üzere Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde uyguladığı nüfus, eğitim ve dil politikaları modernite ve milliyetçilik perspektifinden ele alınmıştır. Çalışmanın sonucunda Çin’in Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde etnik milliyetçilik anlayışına dayanan politikalar uyguladığı ve bu kapsamda özellikle nüfus, eğitim ve dil politikalarının özgürleştirici ve kapsayıcı değil baskıcı ve dışlayıcı bir güç olarak kullanıldığı ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Alptekin, E. (1992). Chinese policy in Eastern Turkestan. Institute of Muslim Minority Affairs Journal, 13 (1), 185-195.
Beckett G. H. ve Postiglione, G. A. (2012). China’s Language Policy for Indigenous and Minority Education. İçinde Gulbahar H. Beckett and Gerard A. Postiglione (Edt.), China’s Assimilationist Language Policy, the Impact on Indigenous/minority Literacy and Social Harmony, USA: Routledge-Taylor&Francis Group.
Bendix, R. (1978). Kings or People: Power and the Mandate to Rule. Berkeley: University of California Press.
Berlin, I. (1980). Vico and Herder: Two Studies in the History of Ideas. London: Chatto & Windus.
Bovingdon, G. (2004). Autonomy in Xinjiang: Han Nationalist Imperatives and Uyghur Discontent. Policy Studies, 11, 1-64.
Caprioni, E. (2011). Daily Encounters Between Hans and Uyghurs in Xinjiang: Sinicization, Integration or Segregation?. Pacific Affairs, 84 (2), 267-287.
Calhoun, C. (2008). Introduction to the Transaction Edition. The Idea of Nationalism: A Study in Its Origins and Background, With a New Introduction by Craig Calhoun. New Brunswick and London: Transaction Publishers. IX-L.
Cappelletti, A. (2015). Developing the Land and the People: Social Development Issues in Xinjiang Uyghur Autonomous Region (1999-2009). East Asia, 3, 137-171.

Censer, J. R. (2001). Liberty, Equality, Fraternity: Exploring the French Revolution. University Park, Pa.: Pennsylvania State University Press.
Chou, B. K.P. (2012). Implementation Measures of China’s Xinjiang Policies. Chinese Law and Government, 45 (4), 3-8.
Christiansen, F. ve Rai, S. (1996). Chinese Politics and Society-An Introduction, Great Britain: T.J. Press.
Clarke, M. E. (2011). Xınjiang and China’s Rise in Central Asia- A History, New York: Routledge.
Conversi, D. (2012). Modernism and Nationalism. Journal of Political Ideologies 17 (1), 13-34.
Dillon, M. (2004). Xinjiang-China’s Muslim Far Northwest, New York: Routledge Curzon Publications.
Fan, K. (2016). Representation of ethnic minorities in socialist China. Ethnic and Racial Studies, 39 (12), 2091-2107.
Gellner, E. (1983). Nations and Nationalism. Oxford: Blackwell.
Goldmann, K., Hannerz, U. and Westin, C. (2016). Introduction: Nationalism and Internationalism in the Post-Cold War Era İçinde Kjell Goldmann, Ulf Hannerz and Charles Westin (Edt.), Nationalism and Internationalism in the Post-Cold War Era. London: Routledge. 1-22.
Greenfeld, L. (1996). Nationalism and Modernity. Social Research, 63 (1), 3-40.
Greenfeld, L. (2006). "Modernity and Nationalism". İçinde Gerard Delanty and Krishan Kumar (Edt.), Handbook of Nations and Nationalism. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications. 157-168.
Grose, T. A. (2010). The Xinjiang Class: Education, Integration and the Uyghurs. Journal of Muslim Minority Affairs, 30 (1), 97-109.
Harris, E. (2009). Nationalism: Theories and Cases. Edinburg: Edinburg University Press.
Howell, A. ve Fan, C. C. (2011). Migration and Inequality in Xinjiang: A Survey of Han and Uyghur Migrants in Urumqi. Eurasian Geography and Economics, 52 (1), 119-139.
Joniak-Lüthi, A. (2016). Blurring boundaries and negotiating subjectivities – the Uyghurized Han of southern Xinjiang, China. Ethnic and Racial Studies, 39 (12), 2187-2204.
Karaca, R. K. (2007). Türkiye- Çin Halk Cumhuriyeti İlişkilerinde Doğu Türkistan Sorunu. Gazi Akademik Bakış, 1 (1), 219-245.
Kaufmann, E. ve Oded, H. (2008). Dominant Ethnicity: from Minority to Majority. Nations and Nationalism, 14 (4), 743-767.
Keitner, C. I. (2007). The Paradoxes of Nationalism: The French Revolution and Its Meaning for Contemporary Nation Building. New York: State University of New York Press.
Kohn, H. (1994). Western and Eastern Nationalism. İçinde John Hutchinson and Anthony D. Smith (Edt.), Nationalism. Oxford: Oxford University Press, 162–165. Kymlicka, W. (1995). Multicultural Citizenship. Oxford: Clanderon Press.
Laifong, L. (2005). Xiafang – xiaxiang. İçinde Edward L. Davis(Edt.), Encyclopedia of Contemporary Chinese Culture. Routledge: USA.
Leibold, J. ve Chen, Y. (2014). Minority Education in China- Balancing Unity and Diversity in an Era of Critical Pluralism. Hong Kong University Press: Hong Kong.
Li, S. (2013). Sinciang Uygur Tarihi, Kaynak Yayınları: Istanbul.
Ma, R. (2009). The Development of Minority Education and the Practice of Bilingual Education in Xinjiang Uyghur Autonomous Region. Front. Educ China, 4 (2), 188–251.
Ma, R. (2014). Reflections on the debate on China’s ethnic policy: my reform proposals and their critics. Asian Ethnicity, 15 (2), 237-246.
Ma, R. (2017). Reconstructing “nation” (minzu) discourses in China. International Journal of Anthropology and Ethnology, 1 (8), 1-15.
Maurer-Fazio M. ve Hasmath, R. (2015). The contemporary ethnic minority in China: an introduction. Eurasian Geography and Economics, 56 (1), 1-7.
Millward, J. A. ve Perdue, P. C. (2004). Political and Cultural history of the Xinjiang Region Through the late Nineteenth Century. İçinde S. Frederick Starr, (Edt.), Xinjiang, China’s Muslim Broaderland, M. E. Sharpe, New York, 27- 62.
Millward, J. A. (2007). Eurasian Crossroads, A History of Xinjiang, New York: Columbia University Press.
Nairn, T. (1975). The Modern Janus. New Left Review, 94, 3-30.
Norbu, D. (1988). Chinese Communist Views on National Self-Determination, 1922-1956: Origins of China’s National Minorities Policy. International Studies, 25 (4), 317-342.
Odgaard, L. and Nielsen, T. G. (2014). China’s Counterinsurgency Strategy in Tibet and Xinjiang. Journal of Contemporary China, 23 (87), 535-555.
O'Mahony, P. ve Gerard D. (2002). Nationalism and Social Theory, Londra: SAGE Publications.
Pekcan, C. (2017). Konfüçyüs Felsefesinin Dış Politikaya Etkisi Bağlamında 2003-2013 Yılları Arası Çin-ABD İlişkileri. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 72 (4), 1127-1155.
Plamenatz, J. (1973). Two Types of Nationalism. Nationalism: The Nature and the Evolution of the Idea. Der. Eugene Kamenka, Canberra: Australian National University Press. 22-38.
Postiglione, G. (2014). Education and Cultural Diversity in Multiethnic China. “Minority Education in China- Balancing Unity and Diversity in an Era of Critical Pluralism, (Eds.), James Leibold and Chen Yangbin, Hong Kong University Press, 27-43.
Roshwald, A. (2001). Ethnic Nationalism and the Fall of Empires. Londra ve New York: Routledge.
Schluessel, E. T. (2009). History, Identity and Mother Tongue Education in Xinjiang. Central Asian Survey, 28 (4), 383-402.
Schmidt, V. H. (2010). Modernity and Diversity: Reflections on the Controversy between Modernization Theory and Multiple Modernists. Social Science Information, 49 (4), 511-538.
Sharpe, M.E. (2012). Xinjiang Uighur Autonomous Region Ordinance on Education for Ethnic Unity. Chinese Law & Government, 45 (4), 15-22.
Shih, C. (2002). Ethnic Economy of Citizenship in China: Four Approches to Identity Formation. İçinde Merle Goldman and Elizabeth J. Perry (Edt.), Changing Meanings of Citizenship in Modern China, Harvard University Press: Cambridge.
Smith, A. D. (1998). Nationalism and Modernism: A Critical Survey of Recent Theories of Nations and Nationalism. London and New York: Routledge
Starr, S. F. (2004). Xinjiang, China’s Muslim Broaderland, M. E. Sharpe, New York: Routledge.
Tilly, C. (1975). “Reflections on the History of European State-Making”. İçinde Charles Tilly (Edt.), The Formation of National States in Western Europe. Princeton: Princeton University Press. 3-83.
Toops, S. (2004). “Demographics and Development in Xinjiang after 1949”, East-West Center, Working Paper No.1, May 2004, Washington. https://pdfs.semanticscholar.org/ 431a/96153009b330bfea29a2fadd980750a6edf9.pdf (e.t. 16.07.2019).
Toops, S. (2016). “Spatial Results of the 2010 Census in Xinjiang”, March 7, 2016, https://theasiadialogue.com/2016/03/07/spatial-results-of-the-2010-census-in-xinjiang/ (e.t. 16.07.2019).
Waley-Cohen, J. (2004). The New Qing History. Radical History Review, 88, 193-206.
Walzer, M. (1999). “The New Tribalism: Notes on a Difficult Problem”. İçinde Ronald Beiner (Edt.), Theorizing Nationalism. New York: State University of New York Press. 205-217.
Wimmer, A. (2002). Nationalist Exclusion and Ethnic Conflict: Shadows of Modernity. Cambridge: Cambridge University Press.
Wu, X. ve Xi, S. (2013). Ethnicity, Migration and Social Stratification in China: Evidence from Xinjiang Uyghur Autonomous Region Population Studies Center Research Report 13-810, November 2013.
Wu, X. ve He, G. (2018). Ethnic Autonomy and Ethnic Inequality: An Empirical Assessment of Ethnic Policy in Urban China. China Review, 18 (2), 185-216.
Xinjiang Uyghur Autonomous Region, China- A Cultural and Historical Dictionary (Ed.) Michael Dillon, 1998, Great Britain: Curzon Press.
XPCC- int: Establishment, “Development and Role of the Xinjiang Production and Construction Corps”, http://www.china.org.cn/e-white/20030526/9.htm (e.t.06.11.2015).
Zhou, M. (2012). Historical review of the PRC’s minority/indigenous language policy and practice-Nation-state building and identity construction. İçinde Gulbahar H. Beckett and Gerard A. Postiglione (Edt.), China’s Assimilationist Language Policy, the Impact on Indigenous/minority Literacy and Social Harmony, , USA: Routledge-Taylor&Francis Group.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Gülşen Şeker Aydın
0000-0003-1288-4053
Türkiye

Müge Yüce ^*
0000-0002-7593-6060
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

13 Ekim 2020

Gönderilme Tarihi

17 Nisan 2020

Kabul Tarihi

25 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 9 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.33206/mjss.722057

IZ

https://izlik.org/JA29WP63LN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Şeker Aydın, G., & Yüce, M. (2020). Baskıcı ve Dışlayıcı Han Milliyetçiliğinin Doğu Türkistan (Sincan Uygur Özerk Bölgesi)’da Yansımaları. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(4), 2668-2682. https://doi.org/10.33206/mjss.722057

AMA

1.Şeker Aydın G, Yüce M. Baskıcı ve Dışlayıcı Han Milliyetçiliğinin Doğu Türkistan (Sincan Uygur Özerk Bölgesi)’da Yansımaları. MJSS. 2020;9(4):2668-2682. doi:10.33206/mjss.722057

Chicago

Şeker Aydın, Gülşen, ve Müge Yüce. 2020. “Baskıcı ve Dışlayıcı Han Milliyetçiliğinin Doğu Türkistan (Sincan Uygur Özerk Bölgesi)’da Yansımaları”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 9 (4): 2668-82. https://doi.org/10.33206/mjss.722057.

EndNote

Şeker Aydın G, Yüce M (01 Ekim 2020) Baskıcı ve Dışlayıcı Han Milliyetçiliğinin Doğu Türkistan (Sincan Uygur Özerk Bölgesi)’da Yansımaları. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 9 4 2668–2682.

IEEE

[1]G. Şeker Aydın ve M. Yüce, “Baskıcı ve Dışlayıcı Han Milliyetçiliğinin Doğu Türkistan (Sincan Uygur Özerk Bölgesi)’da Yansımaları”, MJSS, c. 9, sy 4, ss. 2668–2682, Eki. 2020, doi: 10.33206/mjss.722057.

ISNAD

Şeker Aydın, Gülşen - Yüce, Müge. “Baskıcı ve Dışlayıcı Han Milliyetçiliğinin Doğu Türkistan (Sincan Uygur Özerk Bölgesi)’da Yansımaları”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 9/4 (01 Ekim 2020): 2668-2682. https://doi.org/10.33206/mjss.722057.

JAMA

1.Şeker Aydın G, Yüce M. Baskıcı ve Dışlayıcı Han Milliyetçiliğinin Doğu Türkistan (Sincan Uygur Özerk Bölgesi)’da Yansımaları. MJSS. 2020;9:2668–2682.

MLA

Şeker Aydın, Gülşen, ve Müge Yüce. “Baskıcı ve Dışlayıcı Han Milliyetçiliğinin Doğu Türkistan (Sincan Uygur Özerk Bölgesi)’da Yansımaları”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 9, sy 4, Ekim 2020, ss. 2668-82, doi:10.33206/mjss.722057.

Vancouver

1.Gülşen Şeker Aydın, Müge Yüce. Baskıcı ve Dışlayıcı Han Milliyetçiliğinin Doğu Türkistan (Sincan Uygur Özerk Bölgesi)’da Yansımaları. MJSS. 01 Ekim 2020;9(4):2668-82. doi:10.33206/mjss.722057

Cited By

YENİ İPEK YOLU PROJESİ GÜVENLİK SORUNLARI VE AB’NİN SİNCAN’DAKİ İNSAN HAKLARI İHLALLERİNE YAKLAŞIMI

Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi

https://doi.org/10.51763/uid.1205896