Psikolojik Güçlendirmenin Örgütsel Sessizlik Üzerindeki Etkisi: Çalışan Kadınlar Üzerine Bir İnceleme

Öz

 Bu araştırmada Denizli’de tekstil sektöründe çalışan kadınların psikolojik güçlendirme düzeylerinin örgütsel sessizlik davranışları üzerinde etkisi olup olmadığını ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma Denizli’de faaliyet gösteren 2 farklı tekstil firmasının kadın çalışanları üzerinde uygulanmıştır. Toplam 353 kadın çalışandan anket formları aracılığıyla toplanan veriler t-testi, ANOVA testi, korelasyon ve regresyon analizleri ile incelenmiştir. Araştırma sonunda elde edilen bulgulara göre psikolojik güçlendirmenin örgütsel sessizlik üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Boyutlar açısından değerlendirildiğinde ise, yalnızca etki boyutunun örgütsel sessizlik üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Psikolojik Güçlendirme
• Örgütsel Sessizlik
• İnsan Kaynakları

Kaynakça

1. Akçakaya, M. (2010). Örgütlerde uygulanan personel güçlendirme yöntemleri: Türk kamu yönetiminde personel güçlendirme. Karadeniz Araştırmaları, 25, 145-174.
2. Algın, İ. (2014). Üniversitelerde örgütsel sessizlik (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
3. Alparslan, A. M. ve Kayalar, M. (2012). Örgütsel Sessizlik: Sessizlik Davranışları ve Örgütsel ve Bireysel Etkileri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(6), 136-147.
4. Avan, S., Zorlu, Ö. ve Baytok, A. (2016). The effect of psychological empowerment on organizational silence in hotels. Journal of Business Research - Turk, 8(4), 277–295.
5. Aydoğmuş, C. (2011). Kişilik özellikleri ile iş tatmini ilişkisi üzerinde psikolojik güçlendirme ve dönüşümcü liderlik algısının etkileri (Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
6. Balcı, T. (2018). İş aile çatışması ile psikolojik güçlendirme ilişkisi: kabin memurları üzerine bir araştırma (Yüksek Lisans Tezi). Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
7. Bowen, F. & Blackmon, K. (2003). Spirals of silence: the dynamic effects of diversity on organizational voice. Journal of Management Studies. 40(6), 1393-1417. doi: 10.1111/1467-6486.00385
8. Ceylan, A., Çöl, G. ve Gül, H. (2005). İşin anlamlılığını belirleyen sosyal-yapısal özelliklerin güçlendirmeye olan etkileri ve sonuçları üzerine bir araştırma. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 6(1), 35-51.

9. Conger, J. A. & Kanungo, R. N. (1988). The empowerment process: integrating theory and practice. Academy of Management Review, 13(3), 471-482. doi: 10.2307/258093
10. Coşkun, R., Altunışık, R., Bayraktaroğlu, S. ve Yıldırım, E. (2015). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı. 8. Baskı, Sakarya. Sakarya Kitapevi.
11. Çakıcı, A. (2007). Örgütlerde sessizlik; sessizliğin teorik temelleri ve dinamikleri. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 145-162.
12. Çalışkan, S. C. (2011). Çalışanların psikolojik güçlendirilme algılarına üzerinde işyeri arkadaşlıkları ve örgütsel iletişimin etkisi. Ç. Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(3), 77-92. Çelebi, M. A. (2019). Yönetim ve insan için güçlendirme (1. Baskı). İstanbul, Kriter Yayınevi.
13. Çiftçi, G. E. (2015). Örgütsel sessizlik, işe yabancılaşma ve örgütsel güven ilişkisi (Doktora Tezi). Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırıkkale. Denizli Ticaret Odası, Erişim Tarihi: 02.10.2020 https://www.dto.org.tr/2019/03/06/baskan-erdogan-bizde-kadinin-yeri-ayridir/
14. Durak, İ. (2018). Korku kültürü ve örgütsel sessizlik (2. Baskı). Bursa, Ekin Yayıncılık.
15. Dyne, L. V., Ang, S. & Botero I. C. (2003). Conceptualizing employee silence and employee voice as multidimensional constructs. Journal of Management Studies. 40(6), 1359-1392.
16. Erdost Çolak, H. E. (2015). Örgütsel Sessizlik. N. D. Ergun Özler, (Ed.), (2015). Örgütsel davranışta güncel konular (3. Baskı). İçinde (363-393). Bursa: Ekin Yayıncılık.
17. Ergeneli, A. ve Sağlam Arı, G. (2005). Krizde işten çıkarmaların banka yöneticileri üzerine etkileri: örgütsel bağlılık, güven ve güçlendirme algıları. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 60(1), 121-148.
18. Eyiusta Maden, C. (2015). İşgörenlerin güçlendirme algılarının sorumluluk üstlenme davranışları üzerindeki etkisi: işe adanmışlık ve iş tatmini arasındaki aracılık rolü. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (43), 68-78.
19. Joo, B. K. & Shim, J. H. (2010). Psychological empowerment and organizational commitment: the moderating effect of organizational learning culture. Human Resource Development International, 13(4), 425-441. doi: 10.12691/education-6-4-8
20. Kahveci, G. (2010). İlköğretim okullarında örgütsel sessizlik ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkiler. (Yüksek Lisans Tezi). Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
21. Kahya, O. ve Çiçek-Sağlam. (2019). Eğitim fakültesi öğretim elemanlarının psikolojik güçlendirilmelerinin örgütsel sessizlik davranışları üzerindeki etkisi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 15(2), 171-185.
22. Kanbur, E. (2018). Çalışanların olumsuz değerlendirilme korkusunun örgütsel sessizlik üzerine etkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(1), 382-402.
23. Kanten, P. ve Kanten, S. (ed). (2016). Örgütlerde davranışın aydınlık ve karanlık yüzü (1. Basım). Ankara, Nobel Yayın.
24. Lee, M. & Koh, J. (2001). Is empowerment really a new concept? The International Journal of Human Resource Management, 12(4), 684-695.
25. Menon, S. T. (1999). Psychological empowerment: definition, measurement, and validation. Canadian Journal of Behavioural Science, 31(3), 161-164. doi: 10.1037/h0087084
26. Örenlili, M. (2018). İşletmelerde örgütsel sessizlik ve üretkenlik karşıtı iş davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
27. Özdemir, L. ve Sarıoğlu Uğur, S. (2013). Çalışanların “örgütsel ses ve sessizlik” algılamalarının demografik nitelikler açısından değerlendirilmesi: Kamu ve Özel Sektörde Bir Araştırma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 27(1), 257-281.
28. Pinder, C. C. & Harlos, K. P. (2001). Employee silence: quiescence and acquiescence as responses to perceived injustice. Research in Personnel and Human Resources Management, 20, 331-369.
29. Premeaux, S. F. & Bedeian, A. G. (2003). Breaking the silence: the moderating effects of self-monitoring in predicting speaking up in the workplace. Journal of Management Studies. 40(6), 1537-1562. doi: 10.1111/1467-6486.00390
30. Somuncuoğlu, A. B. (2013). Psikolojik güçlendirme ve iş tatmini arasındaki ilişki ve bir uygulama. (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
31. Spreitzer, G. M. (1995). Psychological empowerment in the workplace: dimensions, measurement and validation. Academy of Management Journal, 38(5), 1442-1465. doi: 10.2307/256865
32. Taşkıran, E. (2011). Liderlik ve örgütsel sessizlik arasındaki etkileşim (1. Baskı). İstanbul, Beta Yayın.
33. T.C. Denizli Valiliği, Erişim Tarihi: 02.10.2020, http://www.denizli.gov.tr/tekstil-sektoru
34. Temel, E. (2016), Dönüşümcü liderlik ve psikolojik güçlendirme arasındaki ilişkide örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolü: Nazilli’deki kamu kurumlarında bir uygulama (Yüksek Lisans Tezi). Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
35. Thomas, T.W. & Velthouse, B. A. (1990). Cognitive elements of empowerment: an "interpretive" model of intrinsic task motivation. Academy of Management Review, 15(4), 666-681. doi: 10.2307/258687
36. Tok, E. E. (2018). Bilgi paylaşımının personel güçlendirme üzerindeki etkisini incelemeye yönelik bir araştırma. (Yüksek Lisans Tezi). Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya.
37. Yücel, İ. ve Demirel, Y. (2012). Psikolojik güçlendirmenin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi üzerine bir araştırma. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23, 19-48.